Donderdag 22/10/2020

AchtergrondCoronavirus

Nederland zet vanaf volgende maand supersnelle blaastest voor corona in

Medewerkers van LUMC demonstreren de corona- ademtest.Beeld Eva Faché

In testcentra in Nederland wordt vanaf november een supersnelle blaastest ingezet die uitwijst of de lucht die iemand uitademt mogelijk sporen van het coronavirus bevat. Het apparaat, van Nederlandse makelij, kan bij ongeveer driekwart van de bezoekers direct zeggen dat ze geen Covid hebben en geldt als een voorselectie.

Het gebruik van de blaastest zou in één klap tienduizenden wattenstaafjestests per dag kunnen uitsparen en de druk op de testcentra enorm verlichten. Ook voor scholen, bedrijven en zorgmedewerkers biedt de blaastest uitkomst: wie zeker géén Covid-19 heeft, hoort het meteen en kan weer aan het werk; de rest moet alsnog een vervolgtest ondergaan voor uitsluitstel. 

Het apparaat van het Leidse bedrijf Breathomix draaide de afgelopen weken op proef mee in een testcentrum in Amsterdam. “De resultaten zijn geweldig”, zegt Rianne de Vries van Breathomix. “Het apparaat doet precies wat we hoopten, namelijk met een hoge nauwkeurigheid tegen de meeste mensen zeggen: jij hebt het in elk geval niet.” De regering heeft intussen honderden apparaten besteld.

Stadions

Wellicht kunnen blaastests er op termijn ook toe bijdragen evenementen en stadions weer vol te krijgen, is de overtuiging van Nederlands hoogleraar innovatieve chirurgische technieken Nicole Bouvy (Maastricht UMC). “Ik geloof echt dat dit de uitkomst gaat worden om de maatschappij weer een beetje op gang te krijgen. Het is een supersneltest: meteen uitslag. En het kost niks.”

Of de Leidse test daarbij de toekomst heeft, vindt ze lastig in te schatten. Zo is het Finse bedrijf Deep Sensing Algorithms al bezig met de productie van zo’n honderdduizend exemplaren van een vergelijkbare ademtest, weet Bouvy. “Veel zal afhangen van hoe snel ze in Leiden kunnen opschalen.” 

Rianne De Vries, die nog aan haar proefschrift werkt, begon twee jaar geleden met enkele andere jonge wetenschappers Breathomix om de ‘Spironose’ verder te ontwikkelen. Destijds was het apparaat nog bedoeld als blaastest om aandoeningen zoals astma, de chronische longziekte COPD en kanker op te sporen.

Maar voor Covid-19 werkt het ook, blijkt uit de uitkomsten van de proef die Breathomix samen met het Leids Universitair Medisch Centrum en het Rotterdamse Franciscus Gasthuis en Vlietland uitvoerde. Ruim 1.800 mensen passeerden de revue, van wie er zo’n 1.350 na de blaastest eigenlijk al direct naar huis hadden gekund, zegt internist-infectioloog Geert Groeneveld, die het onderzoek leidde.

IJzeren neus

“Die grens kun je strakker leggen, of minder strak, al naar gelang de situatie”, zegt hij. Zo had hij de ijzeren neus ook soepeler kunnen inregelen, zodat zo’n 1.600 mensen direct naar huis konden. Daarbij hadden dan wel enkele personen gezeten die nu positief testten.

“Zulke keuzes zijn niet aan ons. En in de praktijk zal het per situatie verschillen wat je acceptabel vindt”, denkt De Vries. Nederlands viroloog Chantal Reusken, die de beoordeling van sneltests coördineert, opperde onlangs dat er wellicht situaties zijn waarin een grove, maar vlugge test door de snelheid kan helpen om in elk geval de meest besmettelijke mensen snel uit een menigte te vissen.

De elektronische neus meet niet één stofje, maar meet veranderingen in de complexe mix van vluchtige organische moleculen die we naast CO2 en waterdamp uitademen. “Bij ziekte verandert immers een hele cascade aan biologische processen”, zegt De Vries. 

Mondstukje

Door de machine te trainen met de adem van honderden mensen met en zonder corona, leerde de neus te herkennen wie in elk geval coronavrij is. Maar wellicht is het op den duur ook mogelijk het apparaat te leren herkennen wie wél positief is, stelt Bouvy.

Bij elkaar duurt de test driekwart minuut: ongeveer een halve minuut in het apparaat ademen, en een paar seconden wachten op de uitslag. Na desinfectie en vervanging van het mondstukje en filter kan het blaasapparaat opnieuw worden gebruikt. Een test kost enkele euro’s, stelt De Vries.

Een vraag is nog of de test ook ‘asymptomatische’ geïnfecteerden herkent, mensen die wel het virus aanmaken maar geen ziekteverschijnselen hebben. Omdat deze op het oog gezonde mensen niet vaak naar het testcentrum komen, is vervolgonderzoek op de subgroep nodig, zegt Groeneveld. “We weten het gewoon nog niet.”

Alcohol

Bij bredere inzet voorziet Bouvy ook een logistieke hobbel: “Als je de test inzet bij het stadion, en je vindt iemand die misschien positief is, moet je daar wel onmiddellijk een vervolg aan geven.” Covid is immers een ziekte die men wettelijk moet melden. “Er moet dus altijd een lijntje zijn naar de gezondheidsdienst of de huisarts’, stelt Bouvy.

Een kleiner, technisch nadeel heeft de elektronische neus ook: als hij alcohol bespeurt, geeft hij prompt een foutmelding. Desinfecteren kan dus niet met alcohol. “En je moet 6 tot 8 uur van tevoren niet drinken”, zegt Groeneveld. “Daar kan hij niet goed tegen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234