Maandag 28/11/2022

NieuwsFossielen

Neanderthalers verdwenen duizenden jaren eerder uit België dan gedacht

Een kaak en onderkaak van een neanderthaler uit de grot van Spy.  Beeld @RBINSmuseum
Een kaak en onderkaak van een neanderthaler uit de grot van Spy.Beeld @RBINSmuseum

De neanderthalers van Spy verdwenen 3.600 tot 7.200 jaren eerder in onze streken dan tot hiertoe werd aangenomen. Ze zijn dus niet de jongste neander­thalers van Europa.

Belga

Dat blijkt uit een nieuwe studie onder leiding van de Universiteit van Oxford, zo meldt het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen, dat aan het onderzoek meewerkte. Een contaminatie van de stalen zou aan de basis van de verkeerde datering liggen.

Lange tijd dachten archeologen dat de neanderthalers van Spy met hun 37.000 jaar de jongste van Europa zouden geweest zijn, maar volgens de nieuwe studie verdwenen de Belgische neanderthalers al tussen 44.200 en 40.600 jaar geleden uit onze contreien.

Lijm

Een team van archeologen, geologen, genetici en antropologen herdateerde de neander­thalerfossielen uit de grot van Spy en twee andere Belgische vindplaatsen, Fonds-de-Forêt en Engis. Dat deden ze met een nieuwe dateringsmethode, die alleen het aminozuur hydroxyproline dateert en het risico beperkt op contaminatie door bijvoorbeeld lijm. Het team ontdekte zo onder andere dat een schouderblad van een Spy-neanderthaler zwaar verontreinigd was met runder-DNA. De resultaten suggereren dat het bot was geconserveerd met een lijm die was bereid uit runderbeenderen.

“Deze nieuwe chemische methodes zijn de enige manier waarop we contaminatie van de stalen met zekerheid kunnen verwijderen”, zegt Thibaut Devièse, onderzoeker aan de Universiteit van Oxford. “De moleculen die we dateren, komen alleen van het bot, en niet van andere bronnen.”

Het team analyseert nu archeologisch bewijsmateriaal zoals werktuigen uit bot om het beeld van de culturele overgang tussen de neanderthaler en homo sapiens verder te verfijnen. Onvermijdelijk zullen ook de jonge neanderthalerfossielen uit Gibraltar, Catalonië en Zuidwest-Frankrijk met de nieuwe techniek opnieuw worden gedateerd.

De neanderthaler domineerde tot pakweg 50.000 jaar geleden Europa en Azië, tot de homo sapiens, de moderne mens, zijn plaats innam.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234