Vrijdag 22/11/2019

Luchtvaart

NASA wil stille opvolger voor supersonisch passagierstoestel Concorde bouwen

Een impressie van het supersonische passagiersvliegtuig dat milieuvriendelijker en stiller moet worden dan zijn voorganger, de Concorde. Beeld NASA

De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA wil ons weer sneller dan het geluid doen vliegen. In plaats van met een oorverdovende knal moet het passagiersvliegtuig met een zachte klop door de geluidsmuur gaan. Lockheed Martin krijgt ruim 18 miljoen euro om naar de tekentafel te gaan.

In dik drie uur van Brussel naar New York vliegen, als het van NASA afhangt moet het weer kunnen. In een nieuwe reeks onderzoeken om de luchtvaart stiller, sneller en zuiniger te maken, wil NASA een supersonisch vliegtuig bouwen. Het project kreeg de naam Quiet Supersonic Technology of QueSST. Voor de zoektocht mag defensieconcern Lockheed Martin, dat de F-35-gevechtstoestellen bouwt, aan het experimenteren slaan. Levensvatbare ideëen worden verder uitgewerkt en vliegtuigbouwers zullen dan een prototype kunnen bouwen. Tegen 2020 hoopt NASA te kunnen testen in de lucht.

Een vliegtuig dat door de geluidsmuur gaat - aan Mach 1, of 1.225 kilometer per uur - doet dat met een geweldige knal. De Concorde, tot 2003 in dienst, ging dan wel boven de Atlantische Oceaan door de geluidsbarrière, er waren veel klachten van geluidsoverlast rond de luchthaven. Het nieuwe supersonische vliegtuig moet niet alleen een pak stiller kunnen vliegen, maar ook stiller door de geluidsmuur gaan.

Normaal gezien kan die knal kilometers ver te horen zijn. NASA en Lockheed Martin geloven dat een specifiek ontwerp de geluidsimpact kan verkleinen. Om te beginnen zal het nieuwe toestel wellicht de helft kleiner zijn dan de gangbare lijnvliegtuigen. Ook de typische vorm, een cilinder met vleugels, moet op de schop.

Hoe het toestel er dan precies moet uitzien, is nog niet duidelijk. Eerdere ontwerpen van NASA tonen toestellen met een slankere romp, een zeer fijne neus of vleugels in de vorm van een delta. Dat laatste heeft Lockheed Martin in een eigen een conceptueel design van een supersonisch toestel toegepast, de N+2. Een ander ontwerp dat circuleert, is een dubbeldekker waarvan de vleugelpunten aan weerszijden naar elkaar toekomen, van de hand van ingenieurs aan het MIT en Stanford University.

Crash van de Concorde

Supersonisch vliegen mag dan al decennia bestaan, de grote doorbraak laat nog op zich wachten. In 1947 ging de Amerikaanse gevechtspiloot Chuck Yaeger door de geluidsmuur, eind 1968 vloog het eerste prototype van een commerciële toestel door het Russisch luchtruim, de Tupolev Tu-144. Twee maanden later ging de Concorde voor een eerste testvlucht de lucht in.

Het grote probleem om supersonisch vliegen tot een blijvend succes uit te bouwen, is het enorme kostenplaatje. Het einde van de Europees gebouwde Concorde werd na 27 jaar vliegen ingeluid door de te hoge kostprijs van een enorm verbruik in een dalende markt. Het project werd in de nasleep van 9/11 eenvoudigweg onbetaalbaar. Bovendien had de reputatie van de Concorde een ferme tik gekregen op 25 juli 2000. Bij het opstijgen in de Parijse luchthaven Charles De Gaulle doorboorde een stuk metaal een band, losgekomen rubber vloog tegen de romp van het vliegtuig dat meteen vuur vatte. Het toestel stortte neer in een buitenwijk van Parijs. Honderd passagiers lieten die dag het leven, samen met vier mensen op de grond.

Wil NASA haar QueSST vervolledigen, zal het vooral over veel geld moeten beschikken. De ontwikkeling van een nieuw toestel kost miljarden euro's. Zo'n toestel in de lucht houden met honderd passagiers per keer, zoals de Concorde deed, wordt dus allesbehalve evident. In een van de meest courante commerciële vliegtuigen, de Airbus A320, is er plaats voor zowat 220 passagiers. Om het economisch rendabel te houden, zullen er toestellen op de markt moeten komen die meer dan tachtig mensen aan boord laten, zoals Lockheed Martin in de conceptuele N+2 heeft voorzien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234