Zondag 23/02/2020

Ruimtevaart

NASA stuurde eerste ‘gewone burger’ 34 jaar geleden naar de ruimte, 73 seconden na lancering ontplofte haar shuttle

Christa McAuliffe werd op een halfjaar tijd klaargestoomd voor de ruimte, dat betekende dat ze onder andere moest wennen aan gewichtloosheid. Beeld REUTERS

Dag op dag, op 28 januari 1986, werd het ruimteveer Challenger voor een laatste keer gelanceerd. Aan boord zes astronauten én Christa McAuliffe (37), een doodgewone burger en Amerikaanse lerares die de ruimtevaart populair zou maken bij schoolkinderen. Alleen haalde de lerares de ruimte nooit vermits haar spaceshuttle 73 seconden na de lancering, amper 18 kilometer van de aarde, ontplofte.

De STS-51-L (Space Transportation System-51-L) was niet alleen de 25ste vlucht van het spaceshuttleprogramma, het was ook de eerste vlucht met een doodgewone burger aan boord. McAuliffe werd door het Amerikaanse ruimtevaartagentschap NASA geselecteerd uit wel 11.000 kandidaten om de eerste astronaut-leraar in de ruimte te worden.

Publiekslieveling

Na een selectieprocedure van enkele maanden kondigde George Bush Senior op 19 juli 1985 - zo’n halfjaar voor de lancering - aan dat de Amerikaanse lerares geselecteerd was om als eerste burger naar de ruimte te gaan. De maanden die volgden, waren behoorlijk intensief voor McAuliffe. Op zes maanden tijd werd ze klaargestoomd om naar de ruimte te gaan, waar ze niet alleen experimenten zou uitvoeren maar ook kort les zou geven als “eerste lerares in de ruimte”. Een idee van NASA om de ruimtevaart populairder te maken bij het grote publiek. 

Daarnaast werd McAuliffe voortdurend geïnterviewd door tal van Amerikaanse, alsook internationale, media. En zo werd ze al snel gekatapulteerd tot publiekslieveling: zij leefde de droom van menig Amerikaan.

D-day

In januari 1986 was het eindelijk zover. Samen met Francis ‘Dick’ Scobee (46), Michael J. Smith (40), Ellison Onizuka (39), Judith Resnick (36), Ronald McNair (35) en Gregory Jarvis (41) stapte de 37-jarige lerares aan boord van de Challenger Spaceshuttle. De missie zou zes dagen en 34 minuten duren, en het ruimteveer zou op 3 februari 1986 terug op aarde landen. Op de dag van de historische lancering zat iedereen voor de buis om het avontuur van de astronauten én McAuliffe op de voet te kunnen volgen.

Samen met Francis ‘Dick’ Scobee (46), Michael J. Smith (40), Ellison Onizuka (39), Judith Resnick (36), Ronald McNair (35) en Gregory Jarvis (41) stapte de 37-jarige lerares aan boord van de Challenger Spaceshuttle. Beeld AP

Maar na 73 seconden, amper 18 kilometer boven de aarde, spatte het ruimteveer plotseling uiteen. De raket, die zo-even nog razendsnel vaart maakte, had plaatsgemaakt voor een gigantische rookpluim en tal van brokstokken. Enkel de cockpit, met daarin de astronauten, leek vrijwel intact uit de wolk van verbrande gassen tevoorschijn te komen waarop die meer dan 15 kilometer naar beneden stortte. “We moeten er vanuit gaan dat de astronauten dit niet overleefd hebben”, zo klonk het op de Amerikaanse radio en tv. Alle zeven bemanningsleden kwamen om bij de crash. 

Amerika, en met uitbreiding de hele wereld, was met verstomming geslagen. Ruimtemissies hadden eindelijk aan populariteit gewonnen bij het grote publiek, dankzij een verdienstelijke poging van het Amerikaanse ruimtevaartagentschap, maar ook dankzij Christa McAuliffe die het astronautenleven tastbaar had gemaakt. De crash zou dan ook een grote indruk maken op een hele generatie Amerikanen.

Maar na 73 seconden, amper 18 kilometer boven de aarde, spatte het ruimteveer plotseling uiteen. Beeld AP

Menselijke fout

En terwijl de crash in eerste instantie werd afgedaan als een technische fout, bleek het vooral om een menselijke fout te gaan. Raketingenieurs hadden gewaarschuwd dat de O-ring – die moest voorkomen dat de verbrandingsgassen gingen lekken - in de stuwraket, niet bestand was tegen de koude weersomstandigheden. Maar die waarschuwingen werden in de wind geslagen door NASA. Nadat de O-ring het begaf, kwamen grote hoeveelheden vloeibare waterstof en zuurstof vrij, stoffen die razendsnel verbranden. Te midden van het daaropvolgende inferno werd het ruimteveer volledig uiteengerukt. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234