Woensdag 11/12/2019

Wetenschap

NASA legt 'glimp van ons onafwendbare einde' vast

Een artistieke weergave van een uiteenvallende planeet rond een witte dwerg. Beeld NASA / CfA / Mark A. Garlick

De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA heeft voor het eerst een glimp opgevangen van hoe het einde van ons zonnestelsel eruit zou kunnen zien.

Het einde van de aarde is nog niet voor meteen, maar beelden van de dood van een afgelegen zonnestelsel geven een idee van hoe die apocalyps eruit zou zien. De ruimtemissie Kepler 2 heeft voor het eerst de vernietiging van een zonnestelsel vastgelegd. Op de beelden zijn de restanten van een uiteengerukte planeet te zien die rond een zogenoemde dode ster of witte dwerg cirkelt in het sterrenbeeld Virgo (Maagd), zo'n 570 lichtjaren verwijderd van de Aarde.

Wetenschappers merkten stukken van een uiteengescheurde planeet op die elke 4,5 tot 5 uur rond de witte dwerg cirkelden. De vernietigde planeet bevindt zich in een baan van 836.858 kilometer rond de dode ster, ongeveer het dubbele van de afstand tussen de Aarde en de maan.

"Dit is iets wat geen mens ooit heeft gezien", zegt Andrew Vanderburg van het Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics. "We zien hoe een zonnestelsel vernietigd wordt."

Zonachtige sterren bestaan uit een reeks nucleaire reacties die waterstof omzetten in helium. Maar wanneer de waterstof opgebruikt is, worden zwaardere elementen als helium, koolstof en zuurstof opgebrand en zet de ster dramatisch uit. Uiteindelijk branden de buitenste lagen volledig op, waarna er een aardachtige kern overblijft, bekend als een witte dwerg.

Onafwendbaar einde

Het team van Vanderburg merkte het dode zonnestelsel op toen het de witte dwerg WD1145+017 bestudeerden en zagen hoe de ster 40 procent minder licht voortbracht wanneer er een groot object voorbij trok. Toen ze die brok bestudeerden, ontdekten ze verscheidene rotsblokken die rond de dode ster cirkelden.

In het wetenschapstijdschrift Nature beschrijft Vanderburg de resultaten als het eerste bewijs voor rotsachtige, uiteenvallende objecten rond een witte dwerg. Die ontdekking verklaart een van de mysteries in de astronomie, namelijk de zware metaalvervuiling in sommige witte dwergen. "We hebben nu een echte link tussen de vervuiling van witte dwergen en de vernietiging van rotsachtige planeten", aldus Vanderburg.

De astronomen weten nog niet waar de rotsachtige restanten rond de dode ster vandaan komen. Een mogelijke verklaring is dat de dood van de ster de baan van een nabijgelegen planeet destabiliseerde waardoor kleinere planeten naar de ster werden gezogen. Daarbij kwamen ze zo dichtbij de verzengende hitte dat ze opbrandden en uiteengerukt werden door de zwaartekracht.

Volgens de astronomen kan ons zonnestelsel een gelijkaardig lot ondergaan. Wanneer de zon over vijf miljard jaar begint te sterven, zal ze uitzetten en de nabijgelegen planeten opslokken. Eerst zijn Mercurius en Venus aan de beurt, maar uiteindelijk zal ook de Aarde wellicht worden vernietigd.

Volgens Francesca Faedi, een astronoom aan de universiteit van Warwick, kan de dood van de ster die Vanderburg en zijn team bestudeerden er ook toe hebben geleid dat nabijgelegen planeten tegen elkaar zijn gebotst, en zo zijn uiteengevallen in rotsblokken die lijken op asteroïdes. "Het is extreem opwindend dat astronomen de laatste stuiptrekkingen van een planetair systeem hebben vastgelegd", schrijft ze in Nature. "Hoewel de finale dagen van de Aarde nog ver weg zijn, toont dit onderzoek ons een glimp van ons onafwendbare einde."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234