Vrijdag 12/08/2022

NieuwsRuimte

NASA lanceert voor het eerst raket vanaf commerciële ruimtebasis buiten de VS

Zondag lanceerde de NASA een raket vanaf het Arnhem Space Center. Beeld AFP
Zondag lanceerde de NASA een raket vanaf het Arnhem Space Center.Beeld AFP

Het was een primeur: zondagnacht Belgische tijd werd een raket gelanceerd vanaf het Australische Arnhem Space Center. De raket verbleef maar een kwartier in de ruimte en bereikte geen baan om de aarde. Toch is het een ­historisch moment.

George van Hal

Voor het eerst lanceerde de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA een missie vanaf een commerciële lanceerbasis buiten het eigen grondgebied. Het was bovendien 27 jaar geleden dat NASA überhaupt iets vanaf Australië lanceerde. Begin juli volgen nog twee lanceringen vanaf de basis.

De sonde bereikte na de lancering een hoogte van 326 kilometer en bungelde even daarna aan parachutes terug naar de aarde. De raket vervoerde de zogeheten X-Ray Quantum Calorimeter van de University of Wisconsin, een röntgeninstrument.

Tijdens zijn korte verblijf in de ruimte verrichte het metingen aan röntgenstraling afkomstig uit de diepere kosmos. Op die manier hopen de betrokken wetenschappers meer informatie te vergaren over het dwarrelende stof tussen de sterren en de invloed daarvan op de vorming van sterren en sterrenstelsels.

Vlak bij de evenaar

De Australische lanceerbasis is qua locatie een goede plek voor een missie richting ruimte. De basis bevindt zich vlak bij de evenaar, waar de grond net iets sneller draait – een bijwerking van het feit dat de aarde een bol is. Raketten krijgen daardoor bij lancering vanaf de evenaar een iets hogere startsnelheid.

Bovendien is het weer in Australië vaker droog en stabiel, in tegenstelling tot Florida. Raketlanceringen vanaf de NASA-basis moeten regelmatig worden uitgesteld vanwege regen of onweer. Toch gooide ook bij deze lancering het weer roet in het eten. Het vertrek werd een aantal keer uitgesteld vanwege harde wind.

Dat NASA voor deze lanceringen naar Australië uitweek, heeft echter bovenal een wetenschappelijke reden. De drie sondes gaan onder meer metingen doen aan het Alpha Centauri-stelsel, bestaande uit drie afzonderlijke sterren. Het zijn de sterren die kosmisch gezien het dichtst bij de zon staan. De sondes gaan kijken of op de planeten rond die sterren eventueel leven zou kunnen bestaan.

Alpha Centauri is alleen vanaf het zuidelijke halfrond goed zichtbaar. Omdat de sondes zo kort in de ruimte blijven, was een lancering vanaf Australië daarom de beste optie.

Oorspronkelijke bewoners

Voor de lancering reisden zeventig NASA-werknemers van de VS naar Australië. De ruimtevaartorganisatie was de eerste klant van de nieuwe lanceerbasis, die zich bevindt op het Dhupuma-plateau. Die grond is nog steeds het eigendom van de Yolngu, de oorspronkelijke bewoners van de Noord-Australische regio Arnhemland. Zij verleenden speciaal toestemming voor de lanceringen.

NASA heeft beloofd de brokstukken en overige onderdelen van de raket die terug naar aarde zijn gevallen te verzamelen en te vervoeren naar de Verenigde Staten.

De lancering vanuit Australië past bij de uitgebreidere samenwerking tussen het land en de Verenigde Staten. Zo werken de landen onder meer samen aan de Artemis-missies, die mensen opnieuw naar de maan moeten brengen, en een toekomstig maanwagentje.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234