Maandag 20/01/2020

NASA

NASA lanceert vandaag telescoop op zoek naar buitenaards leven

Illustratie van de Transiting Exoplanet Survey Telescope (TESS). Beeld NASA-GSFC

Vannacht lanceert SpaceX, het ruimtevaartbedrijf van Elon Musk, een nieuwe NASA-telescoop. De Transiting Exoplanet Survey Satellite (TESS) zal op zoek gaan naar leefbare planeten buiten ons zonnestelsel.

De TESS is NASA’s krachtigste telescoop tot nog toe en geldt als de opvolger van de Kepler-telescoop. Een Falcon 9-raket van SpaceX zal de satelliet in een baan om de aarde brengen. Het is de eerste keer dat die raket een NASA-telescoop lanceert. 

Met de Kepler-telescoop, die door een gebrek aan brandstof niet zo lang meer zal rondzweven, ontdekte NASA al duizenden exoplaneten, maar die onderzocht slecht een smalle, diepe regio. TESS zal een gebied afspeuren dat honderden keren groter is en zich veel dichter bij de aarde bevindt, op zoek naar mogelijk leefbare planeten. 

"We leerden van Kepler dat er aan de hemel meer planeten dan sterren zijn, en nu zal TESS ons een brede waaier aan planeten tonen rondom de meest nabijgelegen sterren", zegt Paul Hertz, directeur van de afdeling astrofysica bij NASA in een persbericht.

Kepler vs. TESS

TESS zal twee jaar lang 200.000 sterren aan ongeveer 85 procent van de hemel onderzoeken die allemaal amper minder dan 300 lichtjaren van ons verwijderd zijn, en zo’n 30 tot 100 keer krachtiger dan de sterren die Kepler bestudeerde. 

De Kepler-telescoop onderzocht 150.000 sterren op zoek naar exoplaneten die eromheen cirkelen. De telescoop speurde daarbij een gebied ter grootte van 0,25 procent van de nachtelijke hemel af dat 3000 lichtjaren diep is. Daarbij ontdekte hij een vijftigtal rotsachtige, aardeachtige planeten, waarvan er tien mogelijk bewoonbaar zijn, en 4000 mogelijke andere planeten sinds de lancering in 2009. Met een AI-algoritme van Google werden in die data nog meer kandidaat-planeten aangetroffen.

Transitiemethode

TESS zal zoals de naam aangeeft te werk gaan volgens de 'transitiemethode'. Dat wil zeggen dat de telescoop exoplaneten zal detecteren door op zoek te gaan naar dipjes in het zichtbare licht van de sterren. Die zijn het gevolg van een planeet die voor zo'n ster passeert. Als die dipjes repetitief zijn en een vast tijdsinterval hebben, kan dat wijzen op een planeet of planeten die rond een ster cirkelen.

NASA hoopt op die manier een drieduizendtal planeten te ontdekken, waarvan zo'n vijfhonderd zo groot als de aarde. Wetenschappers willen graag planeten met leefbare omstandigheden vinden, maar alle gegevens die de telescoop verzamelt, zullen nuttig zijn, zegt hoofdwetenschapper Stephen Rinehart. "Met de TESS zullen we ons een beeld kunnen vormen hoe planetaire systemen zich vormen en evolueren. 

Bestuderen

De eerste data van TESS wordt verwacht in juni, waarna onderzoekers die nog enkele maanden zullen verwerken. De James Webb-ruimtetelescoop, die vanaf 2020 de Hubble-ruimtetelescoop moet vervangen en het grootste ruimteobservatorium zal zijn dat ooit gelanceerd werd, zal de data vervolgens verder onderzoeken en de meest interessante nabijgelegen rotsachtige planeten bestuderen.

Met wat geluk zal de James Webb-telescoop zelfs licht opvangen van de atmosfeer van een exoplaneet en zo indirect bewijs vinden voor buitenaards leven.

Maar eerst moet de TESS-telescoop in de ruimte geraken. De lancering staat gepland voor 00.32 uur onze tijd, als de weersomstandigheden niet tegenvallen, tenminste. Via YouTube kan iedereen de lancering live meevolgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234