Zondag 25/08/2019

Wetenschap

Mysterieuze migratie paling voor het eerst in kaart gebracht

Met behulp van zenders zijn wetenschappers erin geslaagd de paling te volgen op zijn route van geboorte naar volwassenheid.

Geslachtsrijpe palingen worden uitgezet in de zee om de groei van de palingstand te stimuleren. Beeld Thinkstock

Europese palingen zwemmen meer dan 5.000 kilometer - twee keer de afstand tussen Brussel en Moskou - naar hun voortplantingsgebied in de Atlantische oceaan. Een internationaal team van wetenschappers heeft deze migratieroute nu in detail gereconstrueerd. Vanuit diverse Europese rivieren zwemmen de palingen naar de Azoren vanwaar ze koers zetten richting hun eindbestemming. Dat schrijven de onderzoekers in het wetenschappelijk tijdschrift Science Advances.

De route lost niet alleen een eeuwenlang biologisch vraagstuk op, maar is ook belangrijk voor de bescherming van de paling. "De afgelopen decennia ging het niet goed met de palingstand aan de Europese kusten", zegt een woordvoerder van de stichting Duurzame Palingsector in Nederland, die niet betrokken was bij de nieuwe studie. "Vanaf 2009 is het Europese aalbeheerplan van kracht. Veel van de huidige maatregelen zijn gebaseerd op aannames, harde gegevens ontbreken tot op heden. Dit onderzoek biedt de mogelijkheid om de beschermingsmaatregelen aan te scherpen."

Tijdens zijn leven wisselt de Europese paling zoute oceanen af met zoete rivieren. De palingen worden geboren in de Sargassozee, een ovale regio in de Atlantische Oceaan nabij het eiland Bermuda. De golfstroom voert de larven mee naar het Europese vasteland. Een tocht van een tot drie jaar. Vervolgens zwemmen de jonge palingen de Europese rivieren in om daar volwassen te worden. Tientallen jaren later keren ze terug naar hun geboorteplek in de Atlantische oceaan om zich voort te planten.

"Deze tocht is een van de grootste mysteries in de biologie", zegt Arjan Palstra van Wageningen Universiteit en niet betrokken bij het onderzoek. "In het begin van de twintigste eeuw ontdekte de Deen Johannes Schmidt dat de palingen zich voortplanten in de Sargassozee. Vervolgens is decennialang met zenders getracht de precieze route te reconstrueren, maar dat bleek een zeer complexe taak vanwege de lange duur van de migratie, de hoge waterdruk bij het zwemmen op grote diepte en uiteraard het terug ontvangen van de data."

Met de nieuwste technologische snufjes slaagden wetenschappers er eindelijk in om de route van de Europese paling deels bloot te leggen. Meer dan zevenhonderd palingen kregen een zender. Na een tijdje komen deze zenders los en drijven ze naar het wateroppervlak. De zeestroming voert ze mee naar de kust waar oplettende strandgangers ze verzamelen en per post - het adres staat op de zenders - terugsturen naar de onderzoekers. Van Finland tot het Verenigd Koninkrijk werden er zo'n tweehonderd zenders gevonden.

De palingen zwemmen allemaal naar de Azoren om vervolgens door te reizen naar de Sargassozee. "We hebben nu informatie tot aan de Azoren maar wat er daarna gebeurt weten we nog steeds niet. Misschien liften ze wel mee op een sterke oceaanstroming", zegt bioloog Christian Tudorache van Leiden Universiteit, die niet betrokken was bij de nieuwe studie.

Overigens betreft het alleen vrouwtjespalingen. De mannetjes zijn te klein om een zender mee te zeulen. Of zij dezelfde route volgen als de vrouwtjes is nog een raadsel.

Twintig kilometer per dag

De onderzoekers combineerden de gegevens van de zenders met oude data die biologen tussen 1862 en 2007 verzamelden. Hieruit blijkt dat de palingen gemiddeld twintig kilometer per dag zwemmen. De snelste palingen bereiken de Sargassozee na een reis van zes maanden, terwijl tragere vissen er meer dan een jaar over doen en zich waarschijnlijk het volgende jaar voortplanten. "Het blijft wel nog de vraag hoe groot de invloed is van de zenders op de zwemsnelheid", aldus Palstra.

Naast de reconstructie van de migratieroute leveren de zenders ook meer inzicht op in de gevaren van deze tocht. Bij de kust worden vele palingen opgegeten door haaien, walvissen, dolfijnen, zeeleeuwen en grote roofvissen.

Ondanks de nieuwe studie blijven een aantal mysteries nog in stand. Zo hebben palingen op zee de neiging om overdag tot 800 meter diepte te dalen, om 's nachts omhoog te komen tot een diepte van 350 meter. Waarom ze dit doen, kan nog niemand met zekerheid zeggen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden