Vrijdag 13/12/2019

Zwangerschap

Minstens jaar tussen twee zwangerschappen? “Laat mama’s naar eigen lichaam luisteren”

Ellen Kegels: “Eigenlijk waren we van plan om een jaar te wachten, maar voor ik het wist was ik na zeven maanden opnieuw zwanger.” Beeld Tim Coppens

‘Negen maanden op, negen maanden af’, luidt traditioneel het advies van artsen aan moeders die snel een volgende zwangerschap willen. Volgens nieuw onderzoek is één jaar een veiligere rustperiode om het risico op complicaties te beperken. “Mama’s moeten vooral goed naar hun lichaam luisteren.”

“Zolang we in de pampers en middagdutjes zaten, wilden mijn man en ik daar ook blijven tot het gezin ‘af’ was. Anders wordt het een never ending story”, lacht Ellen Desmet (34). Combineer die insteek met de wens voor een groot gezin en het resultaat is vier kindjes in vijf jaar tijd. “Negen maanden afbouwtijd, van die volkswijsheid was ik me wel bewust hoor. Maar ik was telkens vrij goed en snel hersteld. Als de nachten weer draaglijk zijn, dan ga je er ook na acht maanden gewoon weer voor.”

‘Negen maanden op, negen maanden af’, het is volgens Kind & Gezin inderdaad het lijntje dat artsen vaak aan popelende ouders voorschotelen. Volgens nieuw Canadees onderzoek, dat zo’n 150.000 geboortes onder de loep nam en gepubliceerd werd in het vakblad JAMA Internal Medicine, ligt een ideale rustperiode echter op twaalf à achttien maanden. Risico’s op gezondheidscomplicaties – denk aan prematuur geboren baby’s, een laag geboortegewicht en een verhoogde mortaliteit bij zowel kind als moeder – worden op die manier voldoende gereduceerd.

Voor u aan de alarmbel trekt bij een ‘proberend’ koppel: die termijn is in feite een verzachting van het huidige advies van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), waar sprake is van minstens 18 en idealiter 24 maanden. “Vooral voor oudere vrouwen zijn de bevindingen interessant”, klinkt het bij de onderzoekers. Omdat een eerste zwangerschap steeds later valt, kan er namelijk tijdsdruk ontstaan voor wie nog een omvangrijk gezin wil.

Vroeggeboorte

Over de gemiddelde tijd die tussen twee zwangerschappen wordt genomen in Vlaanderen, bestaan niet meteen cijfers. “Gezien het aantal ongeplande zwangerschappen zouden die cijfers ook weinig zeggen over de tijd die koppels nemen”, zegt Nele Wouters van Kind en Gezin. Uit de Sexpert-studie van 2013 blijkt dat een op de vier zwangerschappen ongepland is. “Het is ook niet zo dat je op een dag beslist om weer zwanger te worden en zoiets de dag erna gebeurt.”

Gezinsplanning is geen exacte wetenschap. Onderneemster Ellen Kegels (31), die nu zwanger is van haar tweede kind, kan ervan meespreken. Aan de geboorte van haar eerste dochtertje ging zo’n 48 uur arbeid en een keizersnede vooraf, en door een bloedprobleem was de ‘ontzwangering’ best zwaar. “Eigenlijk waren we van plan om een jaar te wachten, maar voor ik het wist was ik na zeven maanden opnieuw zwanger. Sommige mensen reageerden wat alarmerend: ‘Amai, zo snel’. Wij vonden het vooral een prachtgeschenk van de natuur.”

Wanneer is een lichaam opnieuw klaar? Kegels kan het moment perfect benoemen. “We kwamen terug van vakantie, en ik kon plots weer een uur aan een stuk lopen. Voor mezelf was het toen duidelijk dat ik zowel fysiek als mentaal opnieuw fit was.”

Beeld Tim Coppens

Het is de kijk die huisarts Sofie Vanderoost bij de meeste van haar patiënten merkt: zo’n richtlijn kan informatief zijn bij gezinsplanning, maar het instinct valt moeilijk tegen te houden. “Ik heb ook niet het gevoel dat mensen daarmee bezig zijn. Mama’s luisteren vooral naar hun eigen lichaam.” Toch zijn er een aantal situaties waarbij ze voldoende geduld preekt. Bij een keizersnede of andere complicaties bijvoorbeeld, maar ook als de impact van én een baby én een nieuwe zwangerschap een fysieke tol lijkt te gaan eisen. “Bij perfectionistische koppels of bij huilbaby’s kan dat weleens het geval zijn.” Haar advies dan: “Beleef die postnatale periode genoeg, en word niet alleen geleefd.”

Ellen Kegels lijkt die beleving alvast niet te missen: “Sinds ik mama ben, krijg ik gewoon zoveel energie.” Wat betreft een afgelijnde ‘wachttijd’ is ze dan ook sceptisch. “Als je de 30 gepasseerd bent, hoor je genoeg verhalen dat het dan ‘allemaal niet zo evident meer is’. Moet je dan anderhalf jaar wachten? Neen, dan neem je dat geschenk dankbaar aan. Een zwangerschap is nog steeds geen ziekte.”

Bovendien zet Isabelle Dehaene, adjunct-kliniekhoofd van de afdeling Verloskunde aan het UZ Gent, een kanttekening bij het Canadese onderzoek: “De risico’s lijken vooral te gelden voor mensen die geen gezonde levensstijl hanteren of slecht opgevolgd worden.” De kliniek hanteert eigenlijk maar één vaste richtlijn, en daar zal dit onderzoek niets aan veranderen: “Een jaartje wachten als de zwangerschap met een vroeggeboorte is geëindigd. Zeker als mensen een kindje daardoor verliezen, hebben ze de neiging om te snel opnieuw te proberen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234