Maandag 14/10/2019

De schaal van Mulders Jean-Paul Mulders

‘Mijn oud-klasgenoot intrigeert mij minstens evenveel als het hoofd van de Romein dat hij vasthoudt’

Jean-Paul Mulders onderzoekt alles wat u bij de hersenkwabben kan grijpen.

Een voormalige klasgenoot van mij heeft het gezicht teruggegeven aan twee mensen die meer dan duizend jaar dood zijn. Bij het artikel in de krant staat een foto van de klasgenoot in kwestie. Hij houdt het hoofd van een oude Romein voor zich uit als op een dienblad. Het hoofd heeft een woeste baard en kijkt triomfantelijk. Alsof het nog niet heeft begrepen dat er geen bloed meer door zijn aders ruist.

De Romein leefde in de derde eeuw na Christus. Zijn stoffelijke resten werden in 2016 gevonden aan de rand van de Romeinse stad Sagalassos. ‘De eerste stap was het gewelf boven de kamers openbreken’, lees ik in het artikel. ‘Dan wacht je even tot je ogen gewend zijn aan het donker. En dan zie je daar plots het meest fantastisch bewaarde skelet dat we ooit in Sagalassos hebben gevonden.’

Mijn klasgenoot heet Jeroen en voor zijn naam staat nu prof. dr. Hij is hoogleraar in de archeologie geworden. Zijn werk doet mij denken aan stripverhalen met titels als De vloek van Toetan Kanon of De zeven kristallen bollen.

Het is uitzonderlijk dat een klasgenoot opduikt in een krant of tijdschrift. De meesten van ons hebben geen potten gebroken. Sommigen schrijven stukjes of doen iets bij een bank dat ik saai vind. Eén sprong eruit toen hij voor een Amerikaanse rechter moest verschijnen als een van de sleutelfiguren die de financiële crisis in 2008 hebben veroorzaakt. Ik vermoed dat hij inmiddels alweer een toppositie heeft ergens.

Dan liever Jeroen, die ondanks het stoffige imago van archeologie iets groots en fascinerends doet. De onderzoekers hebben het over hun Indiana Jones-gevoel. ‘Van de bijna 200 skeletten die op de site zijn gevonden’, lees ik, ‘waren er maar 4 of 5 waarvan de schedel goed genoeg was om een reconstructie toe te laten. De eerste stap was om een 3D-scan te maken. Op basis van de schedel en de aanhechtingspunten van de spieren konden de onderzoekers de vorm van het gezicht bepalen. Ook de grootte van de neus, ogen en oren is zo berekend.’

De wetenschappers moesten creatief omspringen met baard, kleur van de ogen en haartooi. Het lijkt me spannend om zo de gezichten bijeen te puzzelen van mensen die al eeuwen dood zijn.

Ik herinner mij Jeroen als een springerige jongen met een bril en een overvloed aan sluik haar. De bril is er nog, maar het haar is weg en het lichaam wat in omvang toegenomen, zoals het universum. Jeroens blik is op een fascinerende manier nog dezelfde. Ik zit lang naar de foto te kijken. Mijn oud-klasgenoot intrigeert mij minstens evenveel als het hoofd van de Romein dat hij vasthoudt. Hier zijn we nu, denk ik: een half leven verder – of misschien al een heel, dat weet je vooraf niet.

Wat is er geworden van onze dromen? We staan in de file en betalen alimentatie, terwijl we ruimtetuigen zouden bouwen met zes Porsche-motoren. Fredje, die met zijn balbeheersing schitterde op de speelplaats, werd geen stervoetballer bij Manchester United. Twee klasgenoten uit het vijfde kozen ervoor uit het leven te stappen, wat het totaal op minstens 8 procent brengt. Van de rest weet ik niet of zij nog leven of verwaaid zijn op de wind.

Ik kijk naar de hoogleraar en denk aan het schoolkind. Een flauwe avondzon strooit weemoed over mijn stads­tuin. Door mijn hoofd wieken gevleugelde woorden: in elke oudere persoon zit een jongere verborgen, die zich afvraagt wat er in godsnaam gebeurd is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234