Dinsdag 28/09/2021

DubbelinterviewBrochez en T’Sjoen

Meteen insmeren of 20 minuten wachten om vitamine D te tanken? ‘Het belangrijkste is dat je niet verbrandt’

Dermatologe Lieve Brochez en endocrinoloog Guy T’Sjoen van het UZ Gent. Beeld UZ Gent - Geert Van de Velde
Dermatologe Lieve Brochez en endocrinoloog Guy T’Sjoen van het UZ Gent.Beeld UZ Gent - Geert Van de Velde

Als je buiten de zon opzoekt, kun je dan best meteen zonnecrème smeren of wacht je 20 minuten, zodat je lichaam eerst voldoende vitamine D kan bijtanken? Dermatologe Lieve Brochez van het UZ Gent en haar collega endocrinoloog Guy T’Sjoen hebben hierover enigszins een andere visie en delen die graag met u. ‘Vitamine D wordt vaak misbruikt als argument om te lang in de zon te blijven en dat is natuurlijk niet verstandig’, zegt T’Sjoen.

T’Sjoen: “Er bestaat allang een subtiel verschil in mening tussen dermatologen en endocrinologen, als het over zonnecrème gaat, waarbij we uiteraard allebei streven naar de gezondheid van de mensen en patiënten, maar er zijn wel nuances. Uiteraard begrijp ik de stelling van de dermatologen: kwaadaardige huidtumoren zijn dan ook toe te schrijven aan schadelijke straling van zonlicht op de huid.”

Brochez: “Bleke huidtypes lopen gevaar op verbranding na 15 à 20 minuten zonblootstelling bij een UV-index van 3 of 4. Voor de donkere huidtypes is er verbranding bij een uurtje zonblootstelling vanaf UV-index 5 of 6. Als dermatoloog beklemtonen we om je tijdens de UV-piek 2 uur voor en na de middag goed te beschermen, bij voorkeur met kledij, aangevuld met een zonnecrème. Kortom, je moet de hoeveelheid UV op de huid zoveel mogelijk proberen te beperken in die tijdszones, omdat dan het risico op verbranding het grootst is. Je gaat nooit 100 procent UV blokkeren, ook al gebruik je een zonnecrème.”

Zonlicht zorgt voor de aanmaak van vitamine D en waarom is dat belangrijk?

T’Sjoen: “Vitamine D regelt het calcium in ons bloed. Een tekort aan vitamine D kan een oorzaak zijn van zwakke botten en botontkalking. Osteoporose kan genetisch bepaald zijn, of het gevolg zijn van ongezond eten, te veel drinken en weinig bewegen of het langdurig gebruik van cortisonepreparaten, maar vitamine D speelt daar ook een rol in. Wij noemen osteoporose ‘een stille doder’, je voelt het niet tot de problemen ontstaan. Eén op de drie vrouwen in de menopauze doet bijvoorbeeld een botbreuk en uiteraard heeft dit een enorme impact op de levenskwaliteit. Bij een man van 70 jaar die een heup breekt door osteoporose is de kans dat hij een jaar later nog zelfstandig woont, minder dan 50 procent. Bij vrouwen is die statistiek iets beter, maar de impact is niet te onderschatten.”

Brochez: “Er is eigenlijk niet veel zon nodig om efficiënt vitamine D aan te maken, zeker niet bij bleke huid: een kwartiertje blootstelling aan minder hevige zon, voor 12 of na 16 uur, van handen en gelaat is voldoende voor vitamine D-aanmaak. Wie dus het meest gevoelig is voor schadelijke effecten van UV-straling en het makkelijkst verbrandt, zijn tegelijk de types die het snelst vitamine D aanmaken.”

Dermatologe Lieve Brochez (UZ Gent) Beeld UZ Gent
Dermatologe Lieve Brochez (UZ Gent)Beeld UZ Gent

Dokter Brochez, u bent niet zo’n aanhanger van de vitamine D-hype?

Brochez: “Er is momenteel een enorme wetenschappelijke onduidelijkheid over wat nu eigenlijk het belang is van vitamine D en wat normale ‘gezonde’ waarden zijn. Eigenlijk heeft het meten van vitamine D in het bloed bij een normaal, gezond persoon momenteel geen enkele waarde, terwijl we wel weten dat UV-bescherming huidkanker kan voorkomen en dat daar ook duidelijke cijfers over bestaan. Dat is wetenschappelijk bewezen, terwijl over het aanvullen van de vitamine D-spiegel in het bloed wetenschappelijk helemaal niets is bewezen. Bovendien wordt vitamine D ook opgenomen via bepaalde voedingsbestanddelen zoals melkprodukten, vettige vis… ”

T’Sjoen: “Dat klopt. Er is een enorme vitamine D-hype gaande, die deels gepusht wordt door firma’s die vitamine D verkopen. Er worden dan ook onrealistische verwachtingen gecreëerd rond die supplementen. Ik kan zelf niet geloven dat gezondheid uit een potje komt. Artificieel vitamines binnenkrijgen via een commercieel product, kan een mooie aanvulling zijn voor wie het écht nodig heeft. Maar dit adverteren als een must voor de brede bevolking lijkt me echt niet logisch en dan stel ik me altijd vragen bij de commerciële motieven.”

Waarom direct smeren en waarom niet?

Brochez: “Het belangrijkste is dat je niet verbrandt. Op de meest intense zonuren is daarom belangrijk om je wél op voorhand in te smeren, want voor wie een bleek huidtype heeft, duurt het amper 10 minuten voor je verbrandt bij een UV index van 5 à 6. Als je een kwartiertje wacht, is het dus te laat. Maar voor 12 uur en na 16 uur kun je eventueel iets minder strikt zijn in de protectie; uiteindelijk heb je maar kleine oppervlaktes nodig die moeten blootgesteld worden aan de zon om voldoende vitamine D aan te maken.”

T’Sjoen: “Wie zich voortdurend insmeert, zich altijd helemaal bedekt bij het buitengaan en ook nog eens hoed en zonnebril opzet, die eindigt toch gegarandeerd met een vitamine D-tekort. Wie al een een huidprobleem of huidkanker heeft gehad, kan zich uiteraard maar beter wel optimaal beschermen. Vitamine D wordt vaak misbruikt als argument om te lang in de zon te blijven en dat is natuurlijk niet verstandig. Langer dan 20 minuten in de zon zonder bescherming geeft alleen nog maar nadelen zoals huidschade en huidveroudering.”

Brochez: “De Stichting tegen Kanker en Stichting Kankerregister verwachten tegen 2030 nog een toename met 60 procent van het aantal huidkankers. De cijfers blijven dus stijgen en zonprotectie door de combinatie kledij en zonnecrème heeft echt een preventief effect. In een studie hebben we berekend dat wanneer de hele bevolking zich vanaf nu adequaat beschermt, dat er op 50 jaar tijd 4.000 doden minder zouden zijn door huidkanker.”

Endocrinoloog Guy T'Sjoen (UZ Gent) Beeld Geert Van de Velde
Endocrinoloog Guy T'Sjoen (UZ Gent)Beeld Geert Van de Velde
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234