Zondag 18/08/2019

5 vragen Steven Callens

‘Met eerste ebolageval in Goma staan we mogelijk op een keerpunt in de crisis’

Steven Callens, infectiespecialist aan het UZ Gent. Beeld rv

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) schakelt een versnelling hoger nu een eerste geval van ebola is opgedoken in de Congolese miljoenenstad Goma. ‘Als we dit willen indijken, zal er meer nodig zijn dan een puur medische aanpak’, zegt infectiespecialist Steven Callens (UZ Gent).

Het voorbije weekend is voor het eerst een geval van ebola gedetecteerd in Goma. Het zou gaan om een priester die naar de stad was gereisd. Wat betekent dat? 

“De kans dat de ziekte zich nu nog sneller en verder verspreidt, is een pak groter. Goma ligt heel dicht bij de grens van Oeganda en Rwanda, dus de ziekte kan veel makkelijker de grens oversteken. Bovendien is het een stad waar er wel wat wantrouwen heerst tegenover de gezondheidszorg van de overheid. Dat kan ervoor zorgen dat mensen met symptomen van ebola toch niet naar de juiste instanties stappen. En het is natuurlijk een dichtbevolkte stad, wat het risico op een snelle verspreiding vergroot.”

De WHO gaat vandaag beslissen of deze ebola-epidemie een ‘noodsituatie met internationale draagwijdte’ is. Wat houdt dat precies in? 

“Dat betekent niet meteen dat er internationaal gevaar dreigt. Maar wel dat er meteen meer middelen worden vrijgemaakt om de epidemie te bestrijden. Hoe dan ook is het belangrijker dat er internationaal geïnvesteerd wordt in adequate lokale interventies in Congo, dan dat ieder land zijn eigen belangen in bescherming neemt. Het is essentiëler om middelen en mensen ter plekke te sturen dan om pakweg de grenzen te sluiten of vluchten naar Oeganda of Rwanda te schrappen.”

Sinds begin augustus vorig jaar hebben 2.489 mensen de besmettelijke ziekte opgelopen, en zeker 1.655 van hen zijn overleden. Is er te weinig gebeurd om de epidemie in te dijken?

“Integendeel , er is veel gebeurd. Zo veel zelfs dat mensen de hele problematiek wat beu zijn geworden. Dan zie je hoe ngo’s of overheidsinstellingen volop inzetten op ebolacentra, maar dat je ernaast een ziekenhuis vindt, waar kinderen sterven aan diarree of moeders in het kraambed blijven. Een paar maand geleden is zo’n centrum zelfs aangevallen en is een hulpverlener daarbij overleden, net omdat de bevolking het heeft gehad met de grote investeringen in ebola.”

“Wat natuurlijk ook meespeelt is de politieke instabiliteit in de regio. Een wirwar van rebellengroepen en overheidstroepen houden de onveiligheid in stand. En waar het onveilig is, waar je geen sterk maatschappelijk bestel hebt en waar sociale cohesie ontbreekt: daar gedijen epidemies goed.”

Hoe staat het met de behandeling van ebola? 

“Er is geïnvesteerd in medicijnen en die worden daar ook gebruikt. Net zoals heel wat mensen inmiddels een vaccin tegen de ziekte hebben gekregen. Ik vermoed dat zonder die middelen er wellicht nog meer slachtoffers zouden zijn gevallen. Alleen is het erg moeilijk om de efficiëntie van het medicijn en het vaccin in zo’n omstandigheden te onderzoeken.”

Hoe ziet u het evolueren?

“Dat is koffiedik kijken. Als de WHO dit inderdaad als ‘internationale noodsituatie’ bestempelt, dan staan we mogelijk op een keerpunt. Zoiets zal meer druk zetten op de Congolese overheid om het gebied politiek en economisch wat stabieler te houden. Want hoe dan ook zal er meer nodig zijn dan een puur medische aanpak. Willen we deze epidemie uitroeien, dan moet er een brede aanpak komen, ook op politiek, economisch en sociaal vlak.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden