Maandag 20/05/2019

Taal

Met deze tien taalkwesties had u vorig jaar het meeste moeite

Beeld Thinkstock

Is het 'je vindt' of 'je vind'? Is 'geüpdatet' of 'geüpdate' correct? Schrijf je 'ervoor' of 'er voor'? De pagina's waarop die taalkwesties uitgelegd staan, waren vorig jaar de vaakst geraadpleegde van de website van de Taaltelefoon.

In zijn nieuwsbrief geeft de Taaltelefoon, de taaladviesdienst van de Vlaamse overheid, wat cijfers en feiten over 2016. De dienst ontving 1 procent meer taalvragen via telefoon, e-mail en sociale media dan in het jaar ervoor: 6.506 om precies te zijn. De website taaltelefoon.be registreerde 1,8 miljoen bezoekers, goed voor 3,4 miljoen geraadpleegde pagina's. En sinds eind september lokte de nieuwe rubriek "Spellingtests" 164.000 bezoeken.

Hieronder vind je de top tien van de meest opgezochte taalkwesties. Waar hebt u moeite mee?

1. je vindt / jij vindt / je vind* / jij vind*
Voor de twijfelaars: 'je vindt' of 'jij vindt' is correct. Staat je/jij als onderwerp achter de persoonsvorm, dan valt de 't' weg: 'Vind jij dat boek goed?'. Kan je 'je/jij' vervangen door 'jou(w)', dan is het geen onderwerp en moet de 't' blijven staan.

2. geüpdatet / geüpdatete / geüpdate* / geüpdated*
Het correct gespelde voltooid deelwoord van updaten is geüpdatet. Bijvoorbeeld: 'Ik heb mijn computer geüpdatet'. Als update gebruikt wordt als een bijvoeglijk naamwoord, is het gek uitziende 'geüpdatete' correct. Vb: de geüpdatete computer.

3. ervoor / er voor
Dit is een ingewikkelde. Taalkundig gezien moet je 'ervoor' aan elkaar schrijven als het om een voornaamwoordelijk bijwoord gaat, of als er een dat-zin of een beknopte bijzin volgt. Bijvoorbeeld: 'Ze zorgt ervoor'.

Om het simpel te houden, onthou je best gewoon dat 'ervoor' meestal aan elkaar geschreven wordt tenzij 'voor' bij een ander zinsdeel hoort. In 'Wie gaat er voor het eten zorgen' hoort 'voor' bij 'het eten'.

4. goedemorgen / goeiemorgen / goede morgen / goeie morgen / goedenmorgen*
Nog eentje die moeilijker is dan het lijkt. In de meestegevallen schrijf je 'goedemorgen' of 'goeiemorgen' aan elkaar. Maar: als je iemand groet en je doet dat met het lidwoord 'een', dan schrijf je ze los van elkaar. Vb: 'Een goede morgen, tante Rita'. Wil je ook benadrukken dat het om een gunstige ochtend gaat, of een bepaalde ochtend, dan schrijf je ze ook van elkaar. 'Het was een goede morgen voor de winkelier' bijvoorbeeld.

5. mezelf/mijzelf
Beide vormen zijn correct. Met 'mijzelf' leg je gewoon iets meer klemtoon. Vb: 'Ik ken mezelf' en 'Ik ken mijzelf'.

6. Aanspreking in brieven en e-mails
In een informele brief of mail hoef je je hier niet al te veel zorgen over te maken. 'Beste Piet', 'Dag Anja' of 'Goedemorgen Els', het mag allemaal. Gaat het om een formele situatie, dan is 'geachte' het woord dat je zoekt, gevolgd door 'heer' en/of 'mevrouw'. Spreek je iemand aan met zijn functie, dan komt 'mijnheer' wel eens voor: 'mijnheer de minister'.

7. ideeën / ideëen* / ideën*
In het meervoud van idee voeg je -en toe en gebruik je een trema om het leesbaar te houden. Die 'dubbele puntjes' komen dan op de laatste 'e'. Met andere woorden: 'ideeën' is correct.

8. Schrijfwijze gsm-nummers
Vergeet schuine strepen of liggende streepjes. Gsm-nummers schrijf je enkel met spaties: vb: 0482 45 56 42 of + 32 482 45 56 42.

9. mijns inziens / mijn inziens* / naar mijns inziens*
De correcte vorm is 'mijns inziens' (met twee keer 's'). Maar je kan ook gewoon 'naar mijn mening' gebruiken om het vlot en simpel te houden.

10. Standaardtaal in België en Nederland
Ten slotte zoeken ook heel wat mensen informatie over de verschillen tussen correct taalgebruik in België en Nederland. Voor een heleboel voorbeelden en een overzicht van de taalevolutie op dit vlak verwijzen we je graag door naar de website van de taaltelefoon.

Wie worstelt met een taalvraag, krijgt gratis advies van de Taaltelefoon. Die is elke werkdag tussen 9.00 uur en 12.00 uur bereikbaar op het telefoonnummer 078 15 20 25. Op woensdagen is de dienst ook telefonisch bereikbaar tussen 14.00 en 16.00 uur, behalve tijdens schoolvakanties. Vragen kunnen ook via een formulier op de websites taaltelefoon.be en taaladvies.net gesteld worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.