Zondag 03/07/2022

Mensen klonen: het kan, maar het is niet langer nuttig

null Beeld Thinkstock
Beeld Thinkstock

Amerikaanse en Japanse stamcelonderzoekers hebben een mijlpaal bereikt - op een weg die medici allang hebben verlaten. De wetenschappers slaagden erin menselijke embryocellen te kweken met de techniek die de wereld in 1996 het gekloonde schaap Dolly bezorgde.

Maarten Keulemans

Destijds wilden wetenschappers niets liever dan de truc herhalen bij mensen, omdat je er in theorie cellen mee kunt kweken die ziek of beschadigd weefsel kunnen vervangen, zonder afstotingsverschijnselen bij de patiënt. Dat viel echter tegen. Jarenlang mislukte de ene na de andere poging en het onderzoek werd in diverse landen verboden.

Bij de techniek injecteert men het erfelijk materiaal van een patiënt in het eitje van een donorvrouw waaruit men de kern heeft weggehaald. Zo ontstaat een klompje zich delende cellen, dat in theorie kan uitgroeien tot een baby. Zover komt het echter niet: artsen gebruiken het cellenklompje om er 'stamcellen' uit te halen, cellen die nog tot alle weefseltypes kunnen uitgroeien.

Reserveweefsel
Nu is het eindelijk bij mensen gelukt, schrijft het Japans-Amerikaanse team in het vakblad Cell. Maar de wetenschap heeft al sinds 2006 een goedkopere, gemakkelijkere manier om aan reserveweefsel te komen. Daarbij maakt men de stamcellen door gewone lichaamscellen met biochemische trucs te 'herprogrammeren'. Zo omzeilt men de twee grote nadelen van klonen: het geknoei met embryo's en de lastige verkrijgbaarheid van donor-eicellen.

"Belangrijk voor de wetenschap, maar niet direct voor patiënten", zegt de Nederlandse hoogleraar ontwikkelingsbiologie Christine Mummery. "We kunnen deze cellen nu genetisch vergelijken met cellen die zijn geherprogrammeerd. Maar het betekent geen snellere genezing of zoiets."

Wel is nu duidelijk wat er steeds misging: een gekloonde menselijke eicel moet langer rijpen. Mummery: "Voor veel onderzoekers is dit de afsluiting van een hoofdstuk. We weten nu waarom het niet lukte."

Het gekloonde schaap Dolly Beeld ANP
Het gekloonde schaap DollyBeeld ANP
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234