Donderdag 11/08/2022

NieuwsVirussen

Meer kans op nieuwe ziektes in een warmere wereld

De hoofdrolspelers in dit verhaal zijn nog maar eens vleermuizen. Die dragen virussen bij zich zonder daar zelf veel last van te hebben, en als enige vliegende zoogdieren zijn ze bijzonder mobiel. Beeld Universal Images Group via Getty
De hoofdrolspelers in dit verhaal zijn nog maar eens vleermuizen. Die dragen virussen bij zich zonder daar zelf veel last van te hebben, en als enige vliegende zoogdieren zijn ze bijzonder mobiel.Beeld Universal Images Group via Getty

Door de klimaatverandering zien virussen meer kans om nieuwe diersoorten te infecteren, inclusief de mens.

Dieter De Cleene

Naar schatting 10.000 virussen zijn in principe in staat de mens te infecteren, maar de meeste circuleren tot dusver enkel in wilde zoogdieren. De klimaatverandering kan daar verandering in brengen, tonen Amerikaanse onderzoekers aan in Nature.

De opwarming doet soorten migreren wanneer het hen te heet onder de voeten wordt. Ook de virussen die ze bij zich dragen reizen mee. In hun nieuwe leefgebied kunnen die overspringen op diersoorten waar ze anders nooit mee in contact waren gekomen. De opwarming van de aarde kan de komende vijftig jaar zo ruim 15.000 nieuwe gevallen van virusoverdracht tussen soorten veroorzaken, becijferen de wetenschappers.

Dat is geen goede zaak, want het vergroot volgens hen ook het risico voor de mens. Meer rondhoppende virussen betekent meer kans om ze tegen het lijf te lopen, en meer kans op gevaarlijke mutaties.

Het onderzoek simuleerde hoe het leefgebied van ruim 3.000 zoogdiersoorten in een warmere wereld zou verschuiven. De wetenschappers hielden rekening met welke virussen dieren bij zich dragen en hoe nauw soorten met elkaar verwant zijn – virussen springen makkelijker over tussen nauwer verwante soorten.

Hotspots voor virusoverdacht zijn in de eerste plaats plekken in Afrika en Azië met hoge biodiversiteit en op grotere hoogte. Diersoorten migreren namelijk vaak naar hoger gelegen, koelere plaatsen. Als we de opwarming tot 2 graden kunnen beperken, zou het aantal contacten tussen soorten die voorheen geen uitstaans met elkaar hadden, kunnen verdubbelen tegen 2070.

De plekken waar virussen nieuwe gastheren vinden, zijn vaak ook dichtbevolkte gebieden, zoals delen van Indonesië en India. Dat verhoogt het risico op een sprong van dier naar mens. “Het worden niet alleen warmere, maar ook ziekere tijden”, zegt ecoloog en auteur van de studie Gregory Albery (Georgetown University) in Nature.

De hoofdrolspelers in dit verhaal zijn vleermuizen. Ze vormen een enorm diverse groep – goed voor zo’n 20 procent van alle zoogdiersoorten – en zijn bijzonder goed in staat om virussen bij zich te dragen zonder daar zelf veel last van te hebben. En als enige vliegende zoogdieren zijn ze bijzonder mobiel.

“Deze studie laat mooi zien hoe de klimaatverandering het risico op nieuwe infectieziekten verhoogt”, zegt viroloog Kevin ­Ariën (Instituut voor Tropische Geneeskunde). “Dat proces speelt zich momenteel weliswaar vooral in de tropen af, maar heeft ook een impact op ons, en het is al in volle gang.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234