Maandag 06/07/2020

Gezondheid

"Meer kanker na in-vitrobevruchting"

Beeld DM

Maken vrouwen die voor een ivf-behandeling kiezen meer kans op eierstokkanker? Een nieuwe Britse studie stelt van wel. Toch betekent dit niet dat ivf daarom een slechte keuze is. 'Wie minder vruchtbaar is, heeft sowieso een hoger risicoprofiel.'

Voor de studie, die de grootste ter wereld zou zijn, trok een team onderzoekers van het University College of London de medische dossiers van meer dan 255.000 vrouwen met vruchtbaarheidsproblemen na. Al die vrouwen klopten tussen 1991 en 2010 aan bij een fertiliteitscentrum voor een behandeling. Het goede nieuws, volgens teamleider en professor Alastair Sutcliffe, is dat de mate waarin ze daarna met borst- en baarmoederkanker geconfronteerd werden, niet verschilde van die voor alle Britse vrouwen samen. Maar er was dus ook minder goed nieuws: de behandelde vrouwen bleken vaker eierstokkanker te hebben. Vijftien op de tienduizend vrouwen bleken die kanker ontwikkeld te hebben, versus elf op de tienduizend in een normale populatie. Het risico bleek het hoogst in de eerste drie jaar na de fertiliteitsbehandeling en bij jonge vrouwen.

Het verhaal van de kip en het ei. Daarmee vergelijkt professor Herman Tournaye, diensthoofd van het Centrum voor Reproductieve Geneeskunde van het UZ Brussel, de studie. Hij noemt ze waardevol, maar tegelijkertijd weinig verhelderend. "Het is nog altijd niet duidelijk of dat risico nu veroorzaakt wordt door de ivf-behandeling van die vrouwen, dan wel door hun vruchtbaarheidsprobleem. Het kan dat die behandeling ervoor zorgt dat er kwaadaardig weefsel ontstaat, maar evengoed kan het zijn dat die onvruchtbaarheid een symptoom is. We weten niet in welke richting het gaat."

Net als Tournaye, zegt ook Scutliffe dat er niet echt een zondebok is. "Onze analyses leren dat het risico in de eerste plaats te linken is aan de onvruchtbare natuur van deze vrouwen, en niet aan hun behandeling." Al durft hij niets uit te sluiten. "Er bestaat een mogelijkheid dat ivf ook een invloed heeft. Maar op dit moment is die mogelijkheid heel klein."

Screenings

Dat er met zoveel voorzichtigheid wordt gesproken, heeft te maken met de doelgroep die onderzocht is. Enkel vrouwen die met ivf behandeld werden, zijn in deze studie bestudeerd. "Dezelfde studie uitvoeren bij even grote controlegroep is nodig. Bijvoorbeeld bij een groep van vrouwen met verminderde vruchtbaarheid, die niet tot behandeling zijn overgegaan", zegt experte Petra De Sutter van het UZ Gent. Alleen: die groep vrouwen vinden, is niet vanzelfsprekend. "Die vrouwen zitten niet zomaar in een of ander register."

Dat onvruchtbare vrouwen een licht verhoogd risico hebben op eierstokkanker is al langer geweten, reageert ze nog. "Aan vrouwen die mij vragen of ze door ivf meer risico op kanker hebben, zeg ik: een verhoogd risico loop je nu sowieso ook al, net omdat je minder vruchtbaar bent."

In Groot-Brittannië gaan, naar aanleiding van de studie, stemmen op om vrouwen die ivf ondergaan na de behandeling routinematig te screenen. De Sutter vindt dat geen slecht idee. "Ik raad mijn patiënten ook aan jaarlijks een echo te laten maken. Als de kanker in een vroeg stadium wordt opgespoord, is de genezingskans groot."

Alle vrouwen testen op vruchtbaarheidsproblemen, vindt professor Tournaye te voorbarig. Althans, hij denkt dat vooral gezondheidseconomen dat zullen vinden. "Op dit moment is er enkel een associatie met kanker, geen causaliteit. Pas als die er is, zullen zij de kost van zo'n bijkomende screenings verdedigbaar vinden."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234