Zondag 17/11/2019

Mark Zuckerberg

Mark Zuckerberg, topman van Facebook: ‘De intelligente bril moet op termijn de smartphone vervangen’

Beeld Reporters

Mark Zuckerberg, met een vermogen van 75 miljard dollar de jongste superrijke van onze planeet, ligt onder vuur. Zijn bedrijf Facebook krijgt de zondvloed aan nepnieuws en gemanipuleerde foto’s en video’s niet onder controle, en nu het een eigen munt wil lanceren, krijgt het opnieuw de wind van voren. Maar Zuckerberg laat zich niet snel uit het lood slaan. ‘Er zal wel wat tijd overheen gaan voor het grote publiek ons weer voor de volle 100 procent vertrouwt, en dat is niet meer dan normaal.’ Een exclusief gesprek in zijn hoofdkwartier in Menlo Park, in Californië.

Vóór je in Menlo Park, Californië in hall 8 van gebouw 21 staat, het kloppende hart van Facebook, loop je bijna verloren in het labyrintische complex dat is ontworpen door de architect Frank Gehry. Met de auto moet je voorbij twee wachtposten in een garage die dienstdoet als ontvangstruimte, waarna je twee verdiepingen stijgt in een goederenlift, en langs affiches loopt ter ere van Jonas Salk, de Amerikaanse uitvinder van het vaccin tegen kinderverlamming. We mogen de CEO van Facebook een halfuur spreken: we durven er niet aan te denken dat hij ons daarvoor 125.000 dollar zou kunnen aanrekenen – volgens de zakenzender CNBC verdient de man 6 miljoen dollar per dag.

Mark Zuckerberg (35), gekleed in jeans en een strakke trui, komt met ferme tred op ons af en geeft ons een stevige handdruk. ‘Nice to meet you.’ Zijn bureau? Een eenvoudige tafel van 1 meter breed, tussen twintig andere. Over de stoel hangt een hoody en er liggen enkele dikke boeken op, zoals een deel van de ‘Encyclopedia universalis’. Een verrassing: houdt Zuckerberg van boeken van papier? Hij gaat ons voor naar het aquarium, zoals de kleine glazen ruimte wordt genoemd, gaat kaarsrecht achter een bureau zitten en geeft aan dat hij klaar is om op onze vragen te antwoorden.

U investeert zwaar in virtual reality (VR), een virtuele weergave van de werkelijkheid, en in augmented reality (AR), een techniek om driedimensionale informatie toe te voegen aan wat we zien. Denkt u dat die technologieën ons leven ingrijpend zullen veranderen?

Beeld Bloomberg via Getty Images

Mark Zuckerberg: “Ik heb me altijd enorm geïnteresseerd voor de raakvlakken tussen technologie en de manier waarop mensen met elkaar omgaan en communiceren. Ik heb even aan Harvard gestudeerd – nu ja, niet zo lang, maar ik heb er wel psychologie gevolgd. En wat me boeit, is de rol die onze hersenschors speelt in de communicatie met anderen. Eén hersenkwab is gefocust op taal en is specifiek voor de mens. Dankzij de visuele cortex kunnen we emoties lezen en aansluiting vinden met andere mensen. Als jouw wenkbrauw een millimeter beweegt, zal ik dat onmiddellijk merken. En als mijn ademhaling verandert, zal dat jou niet ontgaan. Je hebt ook spiegelneuronen, zenuwcellen die actief worden wanneer je ziet wat iemand anders doet, en die ook empathie proberen op te wekken. Ze focussen zich op wat er gebeurt met de mensen rondom ons. Wij zijn gemáákt om in dialoog te gaan met onze omgeving. Maar de technologie zoals we die nu kennen, werkt niet op die manier. Onze smartphones zijn georganiseerd rond apps, niet rond onze hersenen. Dat kan veel beter.”

Bedrijven zoals het Amerikaanse Magic Leap en het Chinese Nreal hebben grote ambities in die richting. Waarom denkt u dat Facebook daarin het verschil kan maken?

Zuckerberg: “Het is de missie van Facebook om mensen een stem te geven, ze dichter bij elkaar te brengen en iedereen de mogelijkheid te geven zich in community’s te groeperen. Wij willen voor de technologie zorgen die dat mogelijk maakt. Tot dusver hebben we dat gedaan met apps die wereldwijd het meest gebruikt worden. Nu is het tijd om een stapje verder te gaan.”

Wat bedoelt u daar precies mee?

Zuckerberg: “De manier waarop we informatica gebruiken, wijzigt om de vijftien jaar drastisch. Herinner je je nog de eerste personal computers, die als belangrijkste functie hadden dat je er Windows mee kon gebruiken? Daarna had je de webbrowsers, waarmee je ook via een laptop op het internet kon. Nu heeft iedereen internet op zijn smartphone. En binnenkort breekt het tijdperk van de augmented reality en de virtual reality aan. Wat die technologieën anders maakt, is dat ze je in staat stellen om hier en tegelijk elders aanwezig te zijn en met je vrienden in contact te staan. Van iemand die met zijn neus op zijn smartphone zit, merk je niet dat hij of zij aanwezig is. Met augmented reality en virtual reality kun je wél in interactie gaan.”

U hebt net CTRL-labs gekocht, een New Yorks bedrijf dat een polsband heeft ontwikkeld dat elektrische signalen van de hersenen kan interpreteren.

Zuckerberg: “Dat zal ons in staat stellen om op een heel intuïtieve manier veel meer informatie te verwerken. Onze hersenen kunnen per seconde een terabyte aan gegevens produceren, of het equivalent van veertig langspeelfilms in ultrahoge definitie. Het komt er nu op aan in een platform te voorzien dat het mogelijk maakt om daar creatief mee aan de slag te gaan.”

Eén van de grote problemen is de groeiende ongelijkheid in de wereld. Kan de technologie de kaarten opnieuw schudden?

Zuckerberg: “Het probleem is vooral dat het talent wel gelijk is verdeeld, maar niet de kansen die je krijgt. Wie op het platteland woont, heeft niet dezelfde kansen als een stedeling. En in grote delen van de wereld moet je naar stedelijke gebieden verhuizen om je boterham te kunnen verdienen, wat tot krapte op de vastgoedmarkt leidt. We moeten natuurlijk nadenken over nieuwe vormen van transport, maar eigenlijk zou je moeten kunnen werken waar je wilt, en de toestellen die we nu verfijnen, zoals de virtualrealitybril Oculus Quest, maken een soort teleportatie mogelijk. Dat is de wereld waarin ik wil leven: een wereld waarin elk van ons dezelfde kansen heeft, zonder gestraft te worden omdat je op een bepaalde plaats woont.”

Beeld daniel hertzberg

Een blik op en achter de schermen van content moderators

Gruwelfilmpjes, executies en anale verkrachtingen:als de kuisploeg van Facebook spreekt

Facebook-moderators aan het woord: ‘We worden getraumatiseerd door alle haatberichten en provocerende beelden’

De grote technologiebedrijven zouden veel te veel macht hebben, klinkt het keer op keer. Daarnaast krijgt u het verwijt dat u niet krachtdadig optreedt tegen haatboodschappen, gemanipuleerde video’s en de beïnvloeding van verkiezingen door vreemde mogendheden. Zijn die beschuldigingen terecht?

Zuckerberg: “Een aantal van die problemen hebben we al aangepakt, en bij andere maken we vorderingen. Er zal wel wat tijd overheen gaan voor het grote publiek ons weer voor de volle 100 procent vertrouwt, en dat is niet meer dan normaal. We beseffen dat we een enorme verantwoordelijkheid dragen. We bieden nu eenmaal diensten aan die erg veel gebruikt worden. Ik hoop dat de mensen over vijf jaar zullen zeggen dat we een pioniersrol hebben vervuld.”

Basisinkomen

Twee jaar geleden hebt u zich uitgesproken voor het basisinkomen, zodat iedereen kan deelnemen aan de door artificiële intelligentie gedreven samenleving. Het zou ook diegenen helpen die zich willen heroriënteren op de arbeidsmarkt. Als we denken aan de jobs van morgen, wat moeten we kinderen dan leren?

Zuckerberg: “Ze moeten vooral nieuwsgierig zijn. De wereld verandert erg snel en er worden voortdurend nieuwe dingen gelanceerd.”

Meer niet?

Zuckerberg: “Mijn vrouw Priscilla (Chan, met wie Zuckerberg twee dochtertjes heeft, red.) en ik investeren via een non-profitorganisatie in het onderwijs van morgen. En we hechten veel belang aan zelfstudie en levenslang leren. En je moet een onderscheid maken tussen studenten die les volgen in een klaslokaal en anderen die experimenteren en zelf op onderzoek uitgaan. Dat is een andere aanpak, die hopelijk wereldwijd ingang zal vinden in scholen en onderwijsinstellingen.”

U bent tijdens uw opleiding naar eigen zeggen sterk beïnvloed door de lectuur van de ‘Aeneïs’ van de Romeinse schrijver Vergilius en biografieën over keizer Augustus. Kan technologie die kennis even goed overbrengen?

Zuckerberg: “Dankzij virtual reality kun je naar plaatsen gaan waar je anders nooit zou raken. Dat kan een kunsthappening zijn, de reconstructie van een historische gebeurtenis of een fictieve omgeving. Virtual reality kan ook erg nuttig zijn om chirurgen op te leiden of je in te beelden hoe het dagelijks leven van een asielzoeker eruitziet. Of dat van een historisch belangwekkende figuur.”

Hao Li, een professor informatica aan de University of Southern California, voorspelt een explosie van deepfakes, videobeelden waarin gezichten zijn vervangen. Wordt dat geen groot probleem voor virtual reality?

Zuckerberg: “We zullen dat probleem aanpakken. Je mag niet vergeten dat je met virtual reality een belangrijke meerwaarde krijgt. Dankzij het internet kan iedereen van zich laten horen, maar iemand ook zíén is nog beter. Je kunt iemand aan de lijn hebben en informatie uitwisselen, maar het is nog interessanter om hem te kunnen zien en zijn bewegingen en gebaren te interpreteren. En als meer mensen kunnen kiezen tussen meer mogelijkheden, bijvoorbeeld op de arbeidsmarkt, krijg je ook een stabielere samenleving – dan hoeven ze zich niet meer naar de grote steden te verplaatsen.”

Volgens veel waarnemers biedt augmented reality meer mogelijkheden dan virtual reality. Waarom slaat u die stap niet over?

Zuckerberg: “Augmented reality is inderdaad mobieler. Voor mij is augmented reality de telefoon van de toekomst, en virtual reality de televisie van de toekomst. Ze zijn allebei belangrijk.”

Niemand kijkt toch nog tv?

Zuckerberg: “Toch wel, maar op hun gsm. Maar we werken nu aan een intelligente bril die op termijn de smartphone moet vervangen. Je zult er niet alleen mee kunnen bellen en er de kranten op lezen, maar er ook mee op de sociale media kunnen (de lancering is gepland voor 2023, red.).”

Een ander technologisch hoogstandje zijn de internetlenzen. Google heeft er al mee geëxperimenteerd, maar heeft dat project opgeborgen. Zullen jullie zoiets uitbrengen?

Zuckerberg: “Dat is wel het plan. Ik hoop zelfs dat we dat binnen de vijf jaar voor elkaar krijgen. En we blijven investeren, meer dan om het even welk ander bedrijf waar ook ter wereld. Als je tien jaar geleden in de tijd en de ruimte wilde reizen, had je een bril van 600 dollar, een pc van enkele duizenden dollars en een pak vervelende kabels nodig. Nu kun je dat met een VR-bril van 400 dollar. Die technologie willen we nu bereikbaar maken voor iedereen. Daarom hebben we alleen vorig jaar al 10,2 miljard dollar of 20 procent van onze omzet geïnvesteerd in onderzoek naar artificiële intelligentie, virtual reality, augmented reality en milieuvriendelijke datacentra.”

Europa telt weinig hightechbedrijven in vergelijking met de VS en China. Toen Steve Jobs daarover naar zijn mening werd gevraagd, zei hij dat Europeanen vooral bang zijn om te mislukken.

Zuckerberg: “Het is lange tijd moeilijk geweest om een onderneming op te starten in Europa. Maar de overheden hebben dat intussen ingezien en zetten nu volop in op artificiële intelligentie, en wij van onze kant willen er alles aan doen om mee een omgeving te creëren voor innovatief onderzoek. We denken ook op de lange termijn. In Parijs hebben we nu bijvoorbeeld een laboratorium voor artificiële intelligentie waar honderd researchers aan de slag zijn, en dat zal er over vijftien of twintig jaar nog zijn.”

Nieuw geld

Facebook kondigde in juni aan dat het een eigen cryptomunt wil lanceren, de libra. Die zou gekoppeld zijn aan de euro en de dollar. De overheden en centrale banken van de zeven rijkste landen hebben daar hun bedenkingen bij. Ze vrezen niet alleen voor de privacy van de gebruikers – via de transacties in de libra kan Facebook nagaan en bijhouden wat en waar de mensen kopen – maar ook dat de cryptomunt misbruikt kan worden om misdaadgeld wit te wassen of terrorisme te financieren. Facebooktopman David Marcus onderhandelt met de centrale banken en is er zeker van dat de cryptomunt tegen juni 2020 gelanceerd kan worden. Mark Zuckerberg maakt zich alvast geen zorgen.

Zuckerberg: “In de VS en Europa heb je een stabiel betalingssysteem dat uitstekend functioneert. Met de libra zul je aanvullend microbetalingen kunnen doen, maar de mensen die er het meest baat bij zullen hebben, zijn diegenen die nu geen toegang hebben tot een financieel systeem, vooral in ontwikkelingslanden. Libra kan ook dienen als bescherming tegen inflatie, als een overheid een nationale munt in waarde wil doen dalen. Ik ben ervan overtuigd dat we met de libra miljarden mensen op aarde een dienst zullen bewijzen. Maar we lanceren die niet vóór we een akkoord hebben met de financiële toezichthouders.”

Beeld Photo News

Enkele dagen voor het interview had Mark Zuckerberg een ontmoeting met president Trump en enkele senatoren. Eén van hen, Josh Hawley, vroeg hem toen om de Facebookonderdelen WhatsApp en Instagram af te splitsen en te verkopen. Opnieuw werd hem gevraagd wat hij dacht te kunnen doen om ongepaste inhoud tegen te houden op zijn sociale media, hoe hij digitaal gemanipuleerde foto’s en video’s kan onderscheppen en hoe hij de privacy van de 2,4 miljard gebruikers kan garanderen. Alles wat hij met Facebook onderneemt, krijgt meteen een politieke dimensie – dat hoeft niet te verbazen, als je bedenkt dat hij in zekere zin aan het hoofd van de grootste natie van de wereld staat.

Had u ooit kunnen denken dat leden van het Amerikaanse Congres u zoiets zouden vragen?

Zuckerberg: “Ik had nooit gedacht dat ik mijn eigen bedrijf zou hebben (lachje). Maar ik zie niet in hoe een ontmanteling of een opsplitsing een oplossing zou kunnen zijn voor problemen rond privacy, de beïnvloeding van verkiezingen of de verspreiding van aanstootgevende inhoud. Ik heb niets liever dan correcte regels, maar ze moeten wel gelijk zijn voor alle hightechbedrijven. Ten andere, als wij Facebook zouden moeten ontmantelen, zouden er minder middelen zijn om al die uitdagingen aan te gaan.”

Intussen heeft Facebook aangekondigd dat het samen met Microsoft, de universiteiten van Oxford, Maryland en Berkeley, en het Massachusetts Institute of Technology onderzoek wil stimuleren naar software die gemanipuleerde beelden snel kan detecteren. De techgigant heeft daarvoor 10 miljoen dollar veil.

U hebt wel het project Aquila on hold gezet. Daarmee wilde u de toegang tot het internet mogelijk maken in afgelegen gebieden, met behulp van drones op zonne-energie. Is dat definitief van de baan?

Zuckerberg: “Integendeel. We zullen met een ander en nog beter initiatief voor de dag komen. Dat project blijft prioritair voor ons.”

Als u uw leven kon herbeginnen, welke vergissingen zou u dan proberen te vermijden?

Zuckerberg: “Geen idee. (Stilte) Dat is een moeilijke vraag.”

Toch bedankt voor het gesprek.

© Le Point

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234