Maandag 19/04/2021

Vier vragen

Maakt deze Vlaamse ademtest het leven volgende zomer weer normaal?

Zijn deze wachtrijen op de luchthaven van Zaventem volgende zomer verleden tijd als er een snelle ademtest gebruikt kan worden? Beeld BELGA
Zijn deze wachtrijen op de luchthaven van Zaventem volgende zomer verleden tijd als er een snelle ademtest gebruikt kan worden?Beeld BELGA

Een groep Vlaamse onderzoekers werkt momenteel met man en macht aan een sneltest die ons heel wat vrijheid zou kunnen teruggeven. Eén minuutje blazen, vijf minuten wachten en u weet of u Covid-19 heeft. Negatief? Dan mag u het vliegtuig op of dan kan u het festival binnen. Zo eenvoudig zou het leven er over een halfjaar kunnen uitzien.

Hoe werkt de test?

Aan het prestigieuze, technologische onderzoekscentrum imec in Leuven werken ze al sinds de uitbraak van Covid-19 met een team van meer dan veertig mensen aan de ontwikkeling van een nieuwe, snelle test die corona kan opsporen in uitgeademde lucht. “Het principe is relatief eenvoudig”, zegt Peter Peumans, Chief Technology Officer voor Gezondheid bij imec. “Je ademt eerst een minuut tot anderhalve minuut in een langwerpig, rond buisje (te vergelijken met een e-sigaret, red.). Je moet dus niet één keer hard en lang blazen zoals bij een alcoholtest, maar je kan rustig inademen via de neus en uitademen via de mond tot er genoeg lucht verzameld is.” In het toestelletje worden de viruspartikels — als die aanwezig zijn — vervolgens opgevangen door een minuscule chip. “Je steekt het toestelletje vervolgens in een analysemachine (ter grootte van een vaatwas, red.) waarop je na vijf minuten via een scherm de resultaten kan aflezen en een ticket kan uitprinten met de uitslag.”

Waarom is hij zo revolutionair?

De test wordt nu al een ‘gamechanger’ genoemd omdat hij zo eenvoudig af te nemen is. Er komt geen huisarts of verpleegkundige meer aan te pas, er is geen vervelende afname met een neus- of keelwisser en je moet het staal ook niet meer naar een labo brengen. “Bovendien zal de test niet alleen vertellen of je een drager bent het Covid-virus, maar ook of je besmettelijk bent”, zegt Peumans. Ook dat zou revolutionair zijn. Want vandaag wordt daar via de klassieke PCR-testen nog te weinig rekening mee gehouden. Mensen krijgen te horen dat ze positief of negatief zijn, maar weten zelden met hoeveel virusdeeltjes ze eigenlijk rondlopen. Nochtans is de zogenaamde ‘virale lading’ van een besmet persoon belangrijk om na te gaan of die persoon nog een gevaar vormt voor anderen, of juist niet. “Besmettelijkheid is inderdaad een belangrijke factor die nu nog niet voldoende in rekening wordt gebracht omdat het via de huidige testen complex is om te achterhalen. Bij onze test is dat anders. En dat is belangrijk, want mensen vergeten soms dat ze zonder symptomen ook zeer besmettelijk kunnen zijn.”

Waar zal de test ingezet kunnen worden?

In eerste instantie ontwikkelt imec de test om in te zetten in specifieke, economische sectoren. “Denk bijvoorbeeld aan een luchthaven”, legt Peumans uit. “Je zou bij iedere check-in een teststation kunnen plaatsen waar reizigers zichzelf testen. Ze scannen hun pas en ticket, ze nemen de test af en zijn ze negatief of niet meer besmettelijk, dan kunnen ze reizen. Onze machines zullen makkelijk honderd testen per uur kunnen uitvoeren, dus dat komt ongeveer overeen met de check-in van bagage.” Maar ook voor festivals of concerten zou de snelle ademtest een oplossing kunnen zijn. “Op termijn zouden we de testmachines ook in apotheken beschikbaar kunnen maken en zelfs bij huisartsen. Want in principe zou je ze ook kunnen gebruiken om andere virussen zoals influenza (griep, red.) of tuberculose op te sporen.”

Wanneer komt de test op de markt?

In Leuven staat nu al het eerste prototype, maar de weg naar een afgewerkt en goedgekeurd product is nog lang. “Samen met het UZ Leuven zullen we de komende maanden een brede studie opzetten met duizenden proefpersonen. Nadien moeten we een dossier indienen bij een aantal instanties zoals het Europees Geneesmiddelenagentschap en zij moeten de test goedkeuren. Dat duurt al gauw een paar maanden.” Maar net zoals bij sommige vaccinontwikkelaars zijn ze ook bij imec van plan om de productie van de testen sneller te starten. “Normaal zouden we altijd wachten op de officiële goedkeuring van de test, maar dan verliezen we tijd en dat willen we in deze crisis vermijden. Zodra we het productieproces voor onze chip gestandaardiseerd hebben en beslist hebben welke materialen we exact gebruiken voor de tubes waarin mensen moeten ademen, kunnen we op zoek naar fabrikanten. Het is onze bedoeling om tegen de zomer het eerste product op de markt te hebben.”

De primeur zou voor Brussels Airport in Zaventem zijn. Voorwaarde is wel dat alles gefinancierd raakt. Gemiddeld is vijftig tot honderd miljoen euro nodig voor de ontwikkeling van een test. De Vlaamse overheid investeerde alvast twee miljoen, maar zal dat mogelijk nog optrekken. “Eind deze maand starten we met het ophalen van kapitaal. We kijken daarvoor naar veel partners: van de overheid over ngo’s tot private investeerders.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234