Maandag 24/02/2020

Breaking news

LIVE: Straling blijkt veel erger dan Japanse overheid tot nu toegaf

Beeld AFP

Volg hier de crisis in Japan minuut per minuut. Naast de humanitaire crisis blijven alle ogen gericht op Fukushima waar nog steeds een kernramp dreigt. De voorbije dagen kwam er wat positiever nieuws uit de kerncentrale, maar nu blijkt de radioactieve besmetting toch een stuk erger te zijn dan de Japanse overheid liet uitschijnen. Er blijven ook problemen met reactors 2 en 3.

9u50: Tohoku Electric zegt dat het begin juni de elektriciteitscentrale in Higashi-Niigata weer zal opstarten om de energiecapaciteit in Japan te verhogen. De site werd in april vorig jaar stilgelegd.

9u41:
De Japanse minister van Financiën ontkent dat de regering staatsobligaties gaat uitschrijven om de wederopbouw na de ramp te financiere.

9u15:
Reuters zet enkele cijfers op een rijtje:
- Dodentol: officieel staat die op 9.079. Er zijn officieel ook nog 12.645 personen vermist.
- 318.614 mensen werden geëvacueerd en verblijven in schuilkelders. Iedereen in een straal van 20km rond de kerncentrale van Fukushima moet weg. Op 12 maart was dat nog 10km. Sinds die dag werden er nog 177.500 Japanners geëvacueerd. Tot op 30km van de site van Fukushima Daiichi wordt aangeraden binnen te blijven en ramen en deuren te sluiten.
- 216.977 gezinnen zitten nog zonder elektriciteit. Dat is een lichte daling tov maandag. Toen ging het nog om 220.871 huishoudens.
- Zeker 880.000 gezinnen hebben geen stromend water. Ten opzichte van zondag is dat een verbetering. Toen waren het nog 1,02 miljoen gezinnen.
- Minstens 14.713 gebouwen werden helemaal verwoest.
- De totale kostprijs van de ramp wordt geschat op iets tussen de 122 en de 235 miljard dollar (of tussen de 90 en 170 miljard euro). Dat is 2,5 tot 4 procent van het BNP.
- 128 landen, waaronder het onze, boden al hulp aan, net als 33 internationale hulporganistaties.

9u03:
"Als ze de kernenergie niet onder controle krijgen, dan proberen ze de informatie erover te controleren". Dat zegt nucleair expert Paul Gunter in een column op Kyodo News.

8u59:
De Zuid-Koreaanse dagelijkse import van Japanse vis is gezakt van 3,4 miljoen dollar naar 2,78 miljoen. Dat heeft uiteraard te maken met de schrik voor radioactief besmette vis.

8u50: De Japanse regering wil voor de maanden april en mei een eerste extra budget vrijmaken voor het herstel van het zwaar getroffen land. Er zal daarna minstens nog 1 extra financiële injectie volgen, heel waarschijnlijk zelfs twee.

8u46: Het personeel is weer aan de slag gegaan in Fukushima om de stroomtoevoer en de koeling in de kerncentrale te herstellen. Eerder werd dat werk onderbroken, omdat er weer rook vrijkwam uit de reactoren 2 en 3.

8u38: Er heeft zich opnieuw een zware naschok voorgedaan in Chiba van 6,3 op de schaal van Richter. De aardbeving werd gevoeld tot in Tokio.

8u27: Na een week van doorgeven van wat Tepco en de overheid ter beschikking stelden, begint de pers in Japan steeds kritischer te berichten over de ramp. Het Japanse persbureau Kyodo heeft zopas een artikel op de wire gezet dat "Information controlled when atomic power out of control" heet.

8u22:
De hoge waarden gemeten in het zeewater zijn een enorm probleem voor de Japanse overheid: Japanners eten erg veel vis en zeevruchten.

8u14:
Er komt steeds meer (radioactieve) stoom uit het gebouw van reactor 2. Volgens het Japanse atoomagentaschap komt die stoom uit het bad met gebruikte splijtstofstaven en dat is slecht nieuws.

8u11:
In het stadje Ibaraki, ongeveer in het midden ligt tussen de rampcentrale en Tokio, is de gemeten radioactiviteit sinds zondag verdrievoudigd meldt VOA-correspondent Steve Herman.

7u55:
De twee kerncentrales in Fukushima zijn na de aardbeving van 9,0 op de schaal van Richter in Japan getroffen door een vloedgolf van 14 meter hoog. Dat is meer dan twee keer zo hoog als waarmee rekening is gehouden in de bouwplannen. Fukushima I was berekend op een tsunami tot 5,70 meter en Fukushima II op een vloedgolf van 5,20 meter.

7u53:
We hebben details over de besmetting van het zeewater: Jodium-131 in de jongste metingen is nu 126.7 meer dan wettelijk toegestaan, cesium-134 is 24.8 keer mer dan toegestaan, cesium-137 is 16.5 meer dan wettelijke limiet en er zat ook cobalt-58 in.

7u44:
De Japanse minister Banri Kaiada heeft zijn verontschuldigingen aangeboden aan de brandweermannen die opgevorderd zijn om de reactoren in Fukushima te gaan bespuiten. De minister heeft volgens verschillende bronnen brandweerlieden uit Tokio gedwongen om urenlang een reactor met water te koelen terwijl er veel straling vrijkwam. De gouverneur van Tokio had bij premier Naoto Kan zijn beklag gedaan dat de minister van Economische Zaken, Banri Kaieda, dreigde met straffen als de brandweermannen de opdracht niet zouden uitvoeren.

7u40:
Volgens het Japanse atoomagenstchap is de radioactieve stoom afkomstig van het bad met gebruikte splijstofstaven. Dat is slecht nieuws.

7u37:
De witte rook boven reactor nummer twee zou radioactieve stoom zijn volgens Reuters.

7u 34:
Het zeewater in de buurt van de rampcentrale is bijna 30 keer meer radiactief dan wat is toegelaten. In een gebied op zo'n 20 kilometer van Fukushima 1 is radioactieve straling opgemeten die 1.600 maal hoger is dan normaal. Het is dus met de straling wel degelijk veel erger gesteld dan de Japanse overheid tot nu heeft doen uitschijnen.

2u24:
In een gebied op zo'n 20 kilometer van Fukushima 1 is radioactieve straling opgemeten die 1.600 maal hoger is dan normaal. Dat meldt het Internationaal Atoomagentschap (IAEA). Een team van het IAEA verzamelde data waaruit blijkt dat de radioactieve straling in de plaats Namie, in de prefectuur Fukushima, opgelopen is tot 161 microsievert per uur. De Japanse regering zette eerder een evacuatiezone van 20 kilometer rond de kerncentrale op. Mensen die tussen de 20 en 30 kilometer van Fukushima 1 wonen, worden aangeraden binnen te blijven.

1u30:
Exploitant Tepco meldt dat er opnieuw witte en grijze damp en rook uit de reactoren 2 en 3 opstijgt. De reddingswerken aan de centrale werden daarop even stilgelegd.

1u02:
Geigertellers gaan wereldwijd als warme broodjes over de toonbank. Dat zei Olivier Martimort, de directeur van het Franse NanoSense, een bedrijf dat de apparatuur levert. Vorige week maandag verkocht het bedrijf in anderhalf uur tijd meer geigertellers dan in de zes jaar daarvoor, vertelt Martimort. "We zijn inmiddels door onze voorraden heen. En wij zijn niet de enige. Wereldwijd raakt de voorraad geigertellers op. We hebben e-mails uit Japan, Maleisië, China en heel Azië gehad. Sommigen willen alles kopen wat we nog hebben.'' Martimort verbaast zich over de manie, omdat geigertellers eigenlijk niet bedoeld zijn voor particulieren. "In Europa slaat het nergens op om er een aan te schaffen. De aankoop is alleen zinnig als je iets invoert uit Japan of iemand kent in het rampgebied.''

00u30:
De tsunami van ruim een week geleden die Fukushima 1 zwaar beschadigd heeft, was minstens 14 meter hoog. Dat meldt uitbater Tepco. De tsunami en de aardbeving van magnitude 9 die eraan vooraf ging, hebben zware schade toegebracht aan verschillende reactoren. Tot nu toe ging Tepco er van uit dat de tsunami die de kerncentrale bereikte, 10 meter hoog was. Tepco meldt nu dat het sporen van de tsunami gevonden heeft op het niveau van de parking, die 14 meter hoog ligt. Fukushima 1 werd destijds zo gebouwd, dat de centrale een aardbeving van magnitude 8 en een tsunami van 5,7 meter moet kunnen weerstaan.

00u05:
Tepco laat weten dat een externe stroomvoorziening beschikbaar is geworden voor reactor 1. De reactor kan zo later weer van stroom voorzien worden. Vier van de zes reactoren zijn inmiddels aangesloten op een stroombron. De reactoren 3 en 4 zijn nog niet aangesloten.

22u00:
Ook buiten de evacuatiezone van 20 kilometer rond Fukushima zijn hoge stralingsniveaus opgetekend. Dat zegt een aonieme bron bij het Internationaal Atoomagentschap, dat tegelijk aandringt op een uitbreiding van de zone. De VS beslisten midden vorige week al om de zone uit breiden tot 80 kilometer.

Tezelfdertijd zijn er IAEA-functionarissen die zeggen dat de stralingsniveaus dalen, en dat de gemeten niveaus geen gevaar betekenen voor de gezondheid. Dit soort tegenstrijdige en verwarrende communicatie gebeurt al sinds de aardbeving en ramp op 11 maart. Zowel Tepco als de Japanse overheid krijgen daarvoor veel kritiek.

21u00:
Japan slaapt. De laatste uren zijn nieuwsluw geweest, maar we volgen de situatie nog steeds op de voet. Van zodra er iets te melden valt hoort u het van ons.

19u29:
Bij de Belgen die uit Japan zijn gevlucht is geen verhoogde radioactiviteit vastgesteld. Ze zijn vanavond iets voor 19u geland op Melsbroek.

19u15:
De Japanse regering beveelt vier prefecturen om de export van spianzie en andere bladgroenten te annuleren nadat werd vastgesteld dat de radioactiviteit in de groenten de wettelijke limiet overschrijdt. Eerder werd ook al verhoogde radioactiviteit in het drinkwater van negen prefecturen vastgesteld. Er wordt benadrukt dat het eten van radioactief besmet voedsel geen risico voor de gezondheid inhoudt en dat er niet paniekerig gereageerd mag worden. Waarom de export en consumptie dan toch verboden wordt, is niet duidelijk.

18u21:
Ook in het zeewater in de buurt van de kerncentrale van Fukushima is een verhoogde radioactiviteit vastgesteld. Het aantal radioactief jodium is 126,7 keer hoger dan normaal, het niveau radioactief cesium 24,8 keer. Welk effect dit heeft op vissen en zeevruchten valt af te wachten.

18u00: Günther Brants sluit de LIVE-verslaggeving vanuit Brussel af. De komende uren zal Elke De Pourcq op onze redactie in Los Angeles u op de hoogte houden van de ontwikkelingen in Japan. Een overzicht van de belangrijkste gebeurtenissen van een dag waarop voorzichtig optimisme vooral voorbarig optimisme bleek te zijn:

- Japan sprak van een lichte verbetering aangezien de stroomtoevoer naar de kerncentrale Fukushima I hersteld was. Toch ontstond er weer ongerustheid toen er rook boven reactor 3 werd vastgesteld. Even later volgde ook reactor 2, maar daar bleek het volgens Tepco om stoom te gaan. Hoe dan ook werden blusactiviteiten gestaakt en werd het personeel uit voorzorg geëvacueerd. Een explosie zou er dit keer niet geweest zijn. De stroomtoevoer zou ook niet volstaan om alle systemen in de centrale opnieuw te doen functioneren.

- Nog steeds krijgen we geen duidelijke berichten over de radioactiviteit in de regio. In sommige provincies geldt er wel een verbod op de verkoop van voedsel. Ook het kraantjeswater blijkt op veel plaatsen een verhoogde radioactiviteit te vertonen. Neerslag zorgde er vandaag ook voor dat de radioactiviteit op de grond toenam.

- Het nieuws over de hulpverlening bleef door de nucleaire crisis opnieuw op de achtergrond. Er werden al meer dan 8.000 doden geteld en nog zeker 13.000 mensen blijven vermist. Toch is er ook goed nieuws uit het noorden van Japan, waar op het slagveld van de tsunami begonnen is met de wederopbouw. De eerste daklozen zullen nog voor het einde van de maand een nieuw huis krijgen.

17u37:
Belgen die sinds 11 maart uit Japan zijn teruggekeerd, mogen zich gratis laten testen op radioactiviteit. In het militair hospitaal van Neder-Over-Heembeek toonden experts hoe zo'n onderzoek precies gebeurt. Op de foto rechts van deze LIVE-blog zien we hoe een vrouw een test van de schildklier ondergaat. Aangezien er geen relevante besmettingen werden vastgesteld bij teruggekeerde Belgen, is het onderzoek vooral bedoeld om ongerustheid weg te nemen. Zwangere vrouwen en kinderen vormen een prioritaire doelgroep, aangezien ze vatbaarder zijn voor straling. Wie de voorbije tien dagen in Japan was en zich zorgen maakt, kan contact opnemen met het callcenter (0800/14689).

17u10:
Volgens ARD-correspondent Robert Hetkämper stelde uitbater Tepco al jarenlang daklozen en ongeschoolde gastarbeiders, onder wie minderjarigen, tewerk in de rampcentrale Fukushima 1. Hetkämper zegt dat artsen in de regio zijn verhaal bevestigen. Volgens de Duitse journalist, die al jaren voor de Duitse TV Japan covert, maakt ondermeer Tepco gebruik van wat de Japanners smalend "wegwerpwerknemers" noemen. "Als ze na een poos zoveel straling hadden opgelopen dat er een gezondheidsrisico was, werden ze ontslagen en vervangen door anderen."

16u58:
Radioactieve regen. We krijgen al huiveringen bij het idee. Volgens Kyodo is de radioactiviteit toegenomen door regenval in de laatste 24 uur. De hoeveelheid radioactief materiaal in drinkwater zou nog binnen de normen vallen. De gevolgen voor de landbouw door dit soort neerslag kunnen we nog lang niet inschatten.

16u17:
"Straling is goed voor de gezondheid." Het is een uitspraak die we zo uit de mond van Sarah Palin zouden verwachten, maar ze heeft haar gelijke gevonden in een Amerikaanse schrijfster. Ann Coulter deed die opmerkelijke uitspraak vorige week in een column naar aanleiding van de kernramp in Fukushima. Ze mocht het komen uitleggen in de tv-show "O'Reilly Factor". De interviewer stelde voor om met z'n allen te gaan zonnebaden in Fukushima. Hier kan u het interview bekijken.

16u00:
Ingenieurs melden volgens de New York Times dat ze nog steeds niet voldoende stroom hebben ondanks de heraansluiting van de stroom gisteren. Er is niet genoeg energie voor de systemen die de temperatuur en de druk in de reactorgebouwen regelen.

15u46:
Inwoners van Iitate, op ongeveer 50 kilometer van de kerncentrale van Fukushima, mogen geen kraantjeswater meer drinken door de te hoge radioactiviteit van het water. Mensen mogen het water wel nog gebruiken om hun handen te wassen of om een bad te nemen.

15u30:
Warren Buffet noemt de aardbeving in Japan een uitzonderlijk fenomeen dat kansen biedt om te investeren in aandelen in Japanse bedrijven. De één zijn dood...

15u22:
Een interessante opmerking uit Finland. De nucleaire autoriteit STUK heeft Japan laten weten dat ze twintig jaar geleden een studie hebben gedaan naar het gebruik van zeewater als koelmiddel. In Fukushima werd zeewater naar de centrale gepompt om de reactoren af te koelen. Dat kan volgens de Finnen echter enkel als tijdelijke oplossing. Als zeewater kookt, zal de zoutoplossing in het water condenseren en uiteindelijk zoutkristallen vormen. Als dat op uitgebreide schaal gebeurt, kunnen de reactoren hier niet mee afkoelen.

15u02:
In negen provincies is de voorbije dagen radioactief materiaal aangetroffen in kraantjeswater. Overal zou de hoeveelheid wel nog onder het maximum toegelaten niveau liggen, meldt de nucleaire veiligheidscommissie. Het gaat onder meer om jodium en cesium.

14u56:
Spinazie en melk die tijdelijk aan radioactiviteit blootgesteld zijn, mogen geconsumeerd worden. Dat zegt de Wereldgezondheidsorganisatie. "De korte blootstelling vormt geen risico voor de volksgezondheid", aldus Peter Cordingley, die wel toegaf dat de ontdekking van besmette spinazie tot 120 kilometer van de getroffen kerncentrale van Fukushima "onverwacht" was.

14u49:
De pogingen om de stroom te herstellen aan reactoren 3 en 4 is gestaakt sinds er rook begon op te stijgen boven de complexen van reactoren 2 en 3. Morgen zullen de activiteiten hernomen worden. Tepco had zijn personeel ook tijdelijk geëvacueerd.

14u25:
In het noorden van Japan is de wederopbouw na de aardbeving en de tsunami al begonnen. De eerste huizen krijgen in Rikuzentakata vorm en de meeste daklozen zouden er nog voor het einde van de maand een dak boven hun hoofd moeten krijgen. De stad was heel zwaar getroffen door de tsunami. In sommige andere steden zal de wederopbouw wel moeizamer verlopen.

13u45:
De witte rook boven reactor 2 zou volgens Tepco stoom zijn. Al weten we uit ervaring dat we zeer voorzichtig moeten zijn met die berichten. De nieuwe rook die boven de kerncentrale hangt is hoe dan ook een domper op het positieve nieuws van de Japanse overheid die eerder op de dag stelde dat de situatie in Fukushima verbeterd is. Echt optimistisch mogen we zeker niet worden. We spraken dit weekend nog met een expert uit ons land en het lijkt onvermijdelijk dat Japan beton zal moeten gieten over de site.

13u31:
De internationale richtlijnen voor nucleaire veiligheid moeten worden aangepast. Dat vraagt het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA). De huidige regelgeving is een afspiegeling van de realiteit van de jaren 1980, niet van de 21e Eeuw, zei IAEA-hoofd Yukiya Amano. Het VN-agentschap in Wenen was onder hevige kritiek komen te staan omdat het volgens waarnemers te laat en te traag had gereageerd op de gebeurtenissen in Japan. De eerste dagen waren de toezichthouders van het IAEA aangewezen op de, vaak al verouderde, informatie van de Japanse autoriteiten.

12u58:
In Taipei, de hoofdstad van Taiwan, heeft een exclusief Japans restaurant een stralingsmeter achter de toonbank liggen. Gasten die bedenkingen hebben bij Japans eten kunnen zo hun maaltijd op straling controleren. De autoriteiten in Taiwan houden voedsel dat geïmporteerd wordt uit Japan al scherp in de gaten. Maar volgens de uitbaters van het restaurant zijn mensen pas echt gerust als ze met hun eigen ogen kunnen zien dat hun vis of vlees niet radioactief is.

12u49:
Er komt nog steeds rook uit reactor 3. Om die reden heeft de brandweer blusactiviteiten voorlopig moeten staken. IEAE-hoofd Amano zegt dat de situatie in Fukushima "zeer ernstig" blijft.

12u02:
De Verenigde Staten delen kaliumjodide uit aan hun personeel en gezinnen in onder meer Nagoya, Tokio en Yokohoma. Ze benadrukken echter dat het om een voorzorgsmaatregel gaat. Het is niet de bedoeling dat de kaliumjodide nu al gebruikt wordt en de regering onderstreept dat er geen indicaties zijn dat ze dat in de toekomst wel zullen moeten doen.

11u48:
De aardbeving en de tsunami eisten zeker 21.000 doden of vermisten, zo blijkt uit de meest recente cijfers. Minstens 8.000 mensen kwamen om het leven, maar officieel zijn er ook nog steeds ruim 13.000 vermisten.

11u25
: Ook boven reactor 2 zou nu rook hangen, meldt Kyodo News. Het is nog niet bekend van waar de rook afkomstig is. Eerder werd ook al rook vastgesteld boven reactor 3, maar die zou volgens Reuters inmiddels verdwenen zijn. Al zegt een correspondent ter plaatse dat de rook boven deze reactor intussen zwart geworden is. Zo blijven de berichten uit Fukushima niet geruststellend.

10u56:
Tepco heeft toegegeven dat het gelogen heeft in een controlerapport over de installaties in de kerncentrale. Dat maakte het bedrijf enkele dagen voor de zware aardbeving nog bekend. Het rapport werd aan de overheid overhandigd en Tepco zou informatie over de controle van een dertigtal onderdelen opgesmukt hebben. In werkelijkheid werden die onderdelen gewoon niet gecontroleerd. Een temperatuurklep moest het liefst elf jaar zonder inspectie stellen. Ook de controle van het koelingsysteem en van de noodgenerator zouden niet perfect zijn verlopen.

10u40:
De Japanse regering heeft de verkoop van melk en bladgroenten uit vier prefecturen verboden. Gisteren had het Internationaal Atoomagentschap IAEA al bezorgdheid geuit omtrent radioactief besmette levensmiddelen uit de regio van Fukushima. De hoeveelheid jodium in de melk zou ver boven de Japanse verkoopswaarden liggen. Al blijken de normen soms grondig te verschillen. Zo zet de Japanse overheid de grensnorm voor bladgroente op 2.000 becquerel per kilo, terwijl de Wereldgezondheidsorganisatie maximaal 100 becquerel per kilo aanraadt.

10u05:
Nadat rook is ontsnapt uit de beschadigde reactor 3 is geen wijziging van het radioactiviteitsniveau gemeten. Uitbater Tepco zegt nog steeds te onderzoeken waarom er rook uit de centrale is gekomen.

9u26:
In de aanpak van de nucleaire crisis in Fukushima is beetje bij beetje vooruitgang geboekt, zo heeft de Japanse premier Naoto Kan gezegd. Brandweerlieden en technici werken dag en nacht om een megaramp te vermijden. Soldaten en brandweerlui besproeien geregeld een deel van de zes reactoren waarin de brandstof aan het oververhitten is terwijl technici proberen de vitale systemen van de site weer aan te praat te krijgen. Die operaties vragen meer tijd dan voorzien. De mensen moeten in extreem moeilijke omstandigheden werken.

9u20:
Tepco heeft naar eigen zeggen om 07.55 uur Belgische tijd een rapport van Fukushima ontvangen dat er grijze rook ontsnapte uit het dak van reactor 3. Uit voorzorg is het personeel tijdelijk geëvacueerd.Later verminderde de hoeveelheid rook.

Reactor 3 heeft de grootste schade geleden van de aardbeving en tsunami. Het dak en de muren van het bovenste gebouw zijn helemaal weggeblazen. Gisteren steeg de temperatuur in het afvoerbekken voor gebruikte brandstofstaven tijdelijk, om later te stabiliseren. Reactor 3 baart des te meer zorgen omdat er MOX-kernbrandstof in steekt, een mengsel van het giftige plutonium en uranium.

8u50:
Technici van uitbater Tepco zijn erin geslaagd stroomkabels te leggen naar de reactoren 3 en 4. Eerder op de dag hadden brandweerwagens water op de reactoren gespoten om het afvoerbekken af te koelen. Gisteren kregen de reactoren 2 en 5 al externe stroom. Dit effende voor Tepco de weg om systemen te heractiveren voor het meten van het stralingsniveau en andere data, voor het verlichten van de controlezalen, en voor het koelen van de reactors alsmde hun afvoerbekken voor gebruikte brandstofstaven.

7u44:
De Wereldgezondheidsorganisatie WHO maakt zich zorgen over de vondst van radioactief besmet voedsel. "Het is duidelijk een ernstige situatie'', aldus Peter Cordingley van de WHO. "Het is veel ernstiger dan we dachten in de eerste dagen na de ramp, toen we dachten dat de problemen tot 20 of 30 kilometer beperkt zouden blijven.'' Er mag geen melk meer uit de prefectuur Fukushima worden verkocht. Ook spinazie uit de buurt van de nucleaire installatie moeten de inwoners laten staan.

7u31:
De Japanse autoriteiten delen mee dat zij de radioactiviteit zullen meten in zee in de buurt van de centrale Fukushima I. "Mogelijk heeft zich een zeer kleine hoeveelheid radioactieve stoffen zich in zee verspreid", erkende een functionaris van de Japanse nucleaire waakhond. "Zelfs indien dit het geval is en rekening houdend met het zwak radioactiviteitsniveau in de lucht, kan dit de gezondheid niet schaden", zo voegde hij eraan toe.

7u10:
Nieuwe cijfers over de dodentol hebben het over 21.911 doden en vermisten, aldus een balans die de Japanse politie net heeft opgemaakt. In 12 prefecturen zijn 8.649 doden geteld, terwijl in zes prefecturen 13.262 mensen als vermist zijn opgegeven. Ongeveer 350.000 geëvacueerde mensen verblijven in zowat 2.100 onderkomens, opgezet door 15 prefecturen.

6u50:
De Zwitserse herverzekeraar Swiss Re raamt zijn kosten ten gevolge van het natuurgeweld in Japan op 1,2 miljard dollar. Dit cijfer kan nog stijgen.

6u29:
De Japanse krant Asahi Shimbun meldt op haar Facebook-pagina, op basis van informanten bij kerncentrale-uitbater Tepco, dat de berging van het (kern-)afval van de reactoren volgens experts tot tien jaar kan duren.

6u12: De controlezaal van reactor 2 zou vandaag opnieuw deels kunnen werken. Dat heeft een functionaris van het agentschap voor nucleaire veiligheid gemeld. Sommige uitrustingen zouden kunnen werken, zoals bijvoorbeeld het klimaat- en ventilatiesysteem. Dat systeem is uitgerust met koolstoffilters die radioactieve deeltjes uit de controlezaal moeten houden. Ook de systemen voor het meten van de druk en de temperatuur zouden kunnen werken.

5u51:
De aardbeving en de tsunami kunnen 165 miljard euro schade berokkend hebben aan de Japanse economie. In het slechtste geval is dat 4 procent van de Japanse nationale productie, zo becijferde de Wereldbank. De groei van het bruto binnenlands product (bbp) kan tot midden 2011 negatief beïnvloed worden door de natuurramp, luidt het in het recentste rapport van de Wereldbank over de Oost-Aziatische economie. Volgens de internationale instelling zal de groei hernemen in de komende kwartalen, "wanneer de inspanningen voor de heropbouw, die vijf jaar kan duren, versnellen". De zware aardbeving in Kobe in 1995 veroorzaakte 100 miljard dollar aan schade.

5u37:
De druk in de zwaarbeschadigde reactor 3 is weer opgelopen. De reddingswerkers die uit alle macht proberen controle over de kerncentrale te krijgen overwegen de druk te verminderen door de reactor weer te ontluchten door stoom vrij te laten. Dat heeft de Japanse nucleaire waakhond bekendgemaakt. De druk was eerder gestabiliseerd door de reactor met water te besproeien. In reactor 3 ligt het zeer gevaarlijke plutonium opgeslagen.

5u25:
Een aantal inwoners in de omgeving van kerncentrale Fukushima I mag op last van de overheid geen leidingwater meer drinken, omdat er een hoge concentratie radioactief jodium in het water is aangetroffen. Eerder werd al radioactief jodium in kraanwater in Tokio gemeten, maar dit lag onder het wettelijk toegestane maximum. De Japanse nucleaire waakhond stelt dat van de duizenden tonnen water die gebruikt zijn om de reactors te koelen er "niet veel'' water in de grond is gelekt. Ook het zeewater van de Grote Oceaan wordt in de gaten gehouden, omdat er mogelijk een "zeer kleine hoeveelheid'' radioactief water in zee is gelopen.

5u20:
Het Japanse persagentschap Kyodo meldt dat een Japanse reddingswerker actief in de kerncentrale blootgesteld is aan 150 millisievert per uur. Gisteren verhoogde exploitant Tepco de maximaal toegestane stralingsdosis voor reddingswerkers met 50 procent.

4u38:
Minstens drie kleine aardbevingen, de krachtigste met 3.8 op de schaal van Richter, hebben de Filipijnen opgeschrikt. De bevingen vonden plaats in de centraal gelegen provincies Romblon en Mindoro Occidental en ook in Surigao del Sur, een provincie op het zuidelijk gelegen Mindanao Island. De aardbevingen zouden geen echte schade veroorzaakt hebben.

4u12:
De lidstaten van de Europese Unie buigen zich vandaag in Brussel over een stresstest voor kerncentrales. De raad bekijkt verder de gevolgen van de gebeurtenissen in Japan, maar ook van de omwentelingen in Noord-Afrika voor de wereldwijde energiemarkt en de Europese energiesector. De vergadering begint om 10.00 uur.

3u43:
De helft van de ongeveer driehonderd Japanse reddingswerkers, die in de kerncentrale in Fukushima een nucleaire crisis bestrijden, gaat dood. Ze zullen sterven aan acute stralingsziekte. Dat stelt de gerenommeerde Duitse stralingsdeskundige Edmund Lengfelder vandaag in de Duitse krant Frankfurter Rundschau.

3u30:
De Japanse regering denkt erover na een extra begroting op te stellen tegen juni. Dat zegt Jun Azumi, voorzitter van de heersende democratische partij. Azumi bracht net een bezoek aan het zwaar getroffen Ishinomaki in de prefectuur Miyagi. "We zullen zo snel mogelijk reconstructieplannen uitwerken. Tijdelijke huizen zullen gebouwd worden voor de slachtoffers en ook bedrijven zullen de nodige hulp krijgen." Azumi denkt aan een hogere kinderbijslag en tolvrije snelwegen.

3u10:
"Ik sta er versteld van dat we er nog altijd mensen levend vanonder de brokstukken halen", zegt Yoichi Seini, politiechef van de prefectuur waartoe het zwaar getroffen Ishinomaki behoort. ''Ik ben zo blij na de redding van de 80-jarige oma en haar kleinzoon.

2u40: Het nieuws vanuit Fukushima klinkt wel veelbelovend, maar Tepco laat ook weten dat het nog enkele dagen kan duren voordat de pompen voor het koelsysteem geheractiveerd worden. De apparatuur werd nog niet in werking gesteld. Enkele omhulsels zijn immers zo zwaar beschadigd dat er eerst nog sommige belangrijke onderdelen moeten vervangen worden, weet het Japanse agentschap van nucleaire veiligheid.

2u20:
Exploitant Tepco zet het werk verder om de reactoren opnieuw aan het stroomnet aan te sluiten. Zondag werden de reactoren 2 en 5 al aangesloten. Uitbater Tepco hoopt zo alle systemen weer operationeel te krijgen, waardoor ze de straling beter kunnen opmeten en de reactoren en baden kunnen afkoelen. De reactoren 5 en 6, die minder zwaar beschadigd werden bij de zware aardbeving van 11 maart, zijn sinds zondag voldoende gekoeld en stabiel.

1u25:
In het dorp Iitatemura, op 40 kilometer van de kerncentrale, is een te hoge concentratie radioactief jodium vastgesteld in het leidingwater. Volgens het ministerie van Volksgezondheid is het gezondheidsrisico evenwel beperkt. De prefectuur van Fukushima gaat wel drinkwater leveren aan de 4.000 inwoners. Daarnaast troffen de autoriteiten in de stad Hitachi, 100 kilometer ten zuiden van de centrale, in spinazie tot 27-maal de toegestane limiet aan radioactiviteit aan. De lokale overheid roept de boeren vrijwillig op de groenten niet op de markt te brengen. De verhoogde dosis is volgens de overheid niet schadelijk voor de mens.

00u41:
Vroeg in de Japanse ochtend zijn ze in Fukushima opnieuw begonnen met het besproeien van de beschadigde reactoren en baden. De operatie met watertanks aan reactor 4 wordt hervat, terwijl ook nummer 3 -die al 3.700 ton te slikken kreeg- opnieuw zeewater krijgt.

00u35:
Een nieuwe aardbeving heeft maandagochtend plaatselijke tijd de prefectuur Fukushima opgeschrikt. De beving had een magnitude van 4,7, zo meldt het Japanse persagentschap Kyodo. Er is geen melding van slachtoffers of schade. De beving werd ook nabij de zwaar beschadigde kerncentrale van Fukushima gevoeld.

00u15: HLN Sydney neemt de live-verslaggeving vanuit Japan over. Het nieuws van de voorbije uren was dat de reactoren 5 en 6 veilig gesloten zijn en er in reactoren 1 en 2 nieuwe elektrische leidingen liggen. Technici gaan eerst nog tests uitvoeren voor ze de koeling uitproberen. Een veranderende windrichting zorgt er wel voor dat de radioactieve deeltjes niet langer naar de Grote Oceaan waaien, maar over het vasteland en zelfs richting grootstad Tokio. Bovendien is er ook lichte regen op komst. De komende 24 uur zou er tussen 10 en 20 mm neerslag kunnen vallen, wat ook slecht nieuws is voor het al besmette voedsel.

Beeld AFP
Beeld AFP
Beeld REUTERS
Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234