Maandag 06/12/2021

Breaking news

LIVE: Regering adviseert evacuatie omgeving reactoren

null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS

Twee weken na de verwoestende megabeving en daaropvolgende tsunami in Japan blijven alle ogen gericht op Fukushima, waar nog steeds een kernramp aan de gang is. De jongste 24 uur is het nieuws daaromtrent ronduit slecht, en het lijkt erop dat er de afgelopen week geen enkele vooruitgang is geboekt en er alleen maar meer straling is en blijft vrij(ge)komen. Die werd tot in Nederland opgemeten. Zonet adviseerde de Japanse regering bewoners in een straal tot dertig kilometer rond de centrale de regio vrijwillig te verlaten. Vandaag werden groenten getest die geteeld zijn in Tokio en ook die bleken nu al boven de wettelijk toegelaten limiet te zitten qua radioactiviteit. En in China zijn ondermeer twee Japanners bij aankomst van het vliegtuig gehaald met ernstige radioactieve besmetting. Ze liggen in het ziekenhuis. Gezien de ernst van de situatie, en gezien de aanhoudende, enorme belangstelling bij onze lezers, blijven we voor u de zaken op de voet volgen.

23u55: Het is alsof ik me in een nachtmerrie bevind", getuigt de 45-jarige machinist Tomohiko Abe die in de verwoeste kuststad Onagawa nog wat bezittingen tracht te redden. "Mensen zeggen me dat deze ramp net een film is, maar dan wel veel erger dan alle films die we ooit gezien hebben."

22u15: Water met een grote hoeveelheid radioactieve straling is gevonden bij kernreactor 2, meldt Tepco. Dergelijk water werd ook ontdekt bij reactor 1. De oorzaak is vooralsnog onbekend. Geruchten over een lek worden nog steeds tegengesproken. Door de ontdekking van het radioactieve water bij kernreactor 2 hebben de herstelwerkzaamheden vertraging opgelopen.

21u20: De twee arbeiders die opgenomen werden in het ziekenhuis omwille van de opgelopen bestraling in de kerncentrale van Fukushima, zullen eerstdaags het hopsitaal mogen verlaten volgens het Atoomagentschap van de Verenigde Naties. De arbeiders werden samen met een collega blootgesteld aan stralingswaarden die 10.000 maal hoger lagen dan normaal. Toch blijft de oorsprong van het radioactieve water dat hen besmette een mysterie. Een lek in de kern van de reactor lijkt waarschijnlijk.

20u39:
In België is vandaag een verwaarloosbare radioactiviteit van minder dan een miljoenste van een becquerel per kubieke meter gemeten. Dat zegt Karina De Beule van het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle (FANC). De radioactiviteit was het gevolg van een luchtstroom uit Japan. Maandag maakt het FANC preciezere gegevens over de radioactiviteit bekend, maar er is volgens het agentschap geen reden voor ongerustheid. De gemeten hoeveelheid vormt geen gevaar voor de gezondheid.

19u45: Ban Ki-Moon, secretaris-generaal van de Verenigde Naties, heeft vandaag een videoconferentie gehouden over de nucleaire catastrofe in Fukushima. Onder meer een vertegenwoordiger van de Wereldgezondheidsorganisatie nam aan het debat deel. Ban Ki-Moon raadde de VN-lidstaten aan om lessen te trekken uit de ramp in Japan. "Er moeten meer en geschiktere maatregelen komen om de veiligheid van de burger bij een nucleaire ramp te verbeteren", luidde het.

19u09: De kost voor de verzekering kan tussen 20 en 30 miljard dollar (14 en 21 miljard euro) bedragen. Dat blijkt uit een nieuwe raming van AIR Worldwide, het Amerikaanse bedrijf dat de financiële schade opmeet voor de verzekeraars. AIR Worldwide gaat uit van 11 tot 21 miljard dollar schade door de aardbeving en 8 tot 9,7 miljard dollar schade door de tsunami. De andere grote speler, Eqecat, schat een factuur van 12 tot 25 miljard dollar.

19u00: Bij autoconstructeur Ford in Genk worden begin april vijf dagen van economische werkloosheid ingelast om te vermijden dat de fabriek zonder onderdelen komt te vallen door de aardbeving en tsunami in Japan. Een aantal onderdelen voor Ford Genk wordt ingevoerd uit Japan. "We spelen kort op de bal zodat we het risico op productieverlies kunnen beperken", bevestigt de woordvoerder van Ford Genk informatie afkomstig van vakbondszijde.

18u18: In Duitsland zijn in de lucht microscopische sporen van radioactief jodium gevonden, zegt een woordvoerster van het Duitse ministerie van Milieu. "Een weerstation in Freiburg mat een dosis die een miljoen keer kleiner is dan de dosis die een mens door natuurlijke straling krijgt", aldus de woordvoerster. Ook in het luchtruim boven Zwitserland werden voor het eerst minimale sporen van radioactieve deeltjes uit de atoomcentrale van Fukushima aangetroffen. De waarden vormen volgens de overheid geen gevaar voor de volksgezondheid.

18u02: De dodentol van de aardbeving en tsunami ligt nu officieel boven de 10.000. Meer dan 240.000 mensen verblijven nog in ongeveer 1.900 opvangcentra.

17u59: Tepco is begonnen met het injecteren van zoetwater in de kern van de reactoren 1 en 3. Dit om de effectiviteit van het koelen te verhogen. Toch lekt er nog altijd radioactief water uit beide reactoren, en mogelijks ook uit reactor 2.

17u37: De Japanse overheid moedigt mensen die in een straal van twintig tot dertig kilometer rond de Fukushima kerncentrale wonen aan de regio vrijwillig te verlaten. Daarbij wordt niet zozeer naar gevaar voor de volksgezondheid verwezen dan wel naar de "gebrekkige omstandigheden inzake dagelijkse levensbehoeften". Tegelijk blijft het advies om binnenshuis te blijven gehandhaafd. De regering belooft alles te zullen doen om diezelfde mensen aan een nieuw onderkomen te helpen.

17u23: In Nederland zijn radioactieve deeltjes gevonden in de lucht. Dat meldt het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Het instituut voerde de meting uit tussen woensdag- en donderdagochtend. De radioactieve deeltjes zijn afkomstig van het nucleaire ongeval in Japan. De concentratie is ruim een factor 10.000 lager dan na de ramp in Tsjernobyl. Omdat het om zo'n kleine hoeveelheid radioactiviteit gaat, zijn gras, gewassen en drinkwater niet besmet, volgens het RIVM

17u17: De Japanse minister van Financiën Yoshihiko Noda wil dat de regering tegen eind april extra budget vrijmaakt voor het herstel na de aardbeving en tsunami.

17u12: De Japanse overheid meldt aan het Internationaal Atoomagentschap dat onderzoek van de schildklieren van 66 kinderen (waarvan 14 baby's) uit de omgeving van Fukushima aantoont dat er "geen grote verschillen" in straling optreden en dat ze op het niveau van "geen probleem" zitten volgens de door de Nucleaire Veiligheidscommissie gehanteerde normen.

17u07: Volgens internationale experts is de hogere straling in het water dat uit de reactor sijpelt geen aanwijzing van schade aan de brandstofcontainer gevuld met uranium.

16u54: Een regeringswoordvoerder stelt dat 130.000 mensen die rond Fukushima wonen moeten overwegen de regio te verlaten.

16u50: Premier Kan stelt dat de situatie in de kerncentrale niet verergert, maar dat een oplossing nog lang niet in zicht is.

16u41: Ook in het water van reactor 1 zijn nu stralingswaarden opgemeten die 10.000 keer hoger liggen dan normaal. Dat was gisteren al het geval bij reactor 3.

16u13: Greenpeace meldt dat wegens de aanmerkelijke ontsnapte radioactiviteit de nucleaire ramp in Fukushima nu de hoogste graad heeft bereikt.

16u07: De acht grootste Japanse autoproducenten verwachten dat ze door de catastrofe gezamenlijk 365.000 voertuigen minder dan verwacht van de band zullen kunnen laten rollen. Een grotere achterstand sluiten ze niet uit. Sommige producenten hopen die achterstand alsnog te kunnen inhalen.

15u39: Het Japanse tabaksconcert Japan Tobacco, dat onder meer het merk Camel produceert, stopt de productie voor de lokale markt. Twee van hun zes fabrieken zijn zwaar getroffen door de aardbeving en ook het transport van grondstoffen is verstoord.

15u27: China stopt de import van Japanse voedingsproducten uit vrees voor radioactieve besmetting.

14u38: De hoge stralingswaarden die gisteren werden opgetekend in het water van de turbine van reactor 3 is afkomstig uit de kern van de reactor. Dat heeft het nucleair agentschap van de Japanse regering zonet bekendgemaakt. Niets wijst er echter op dat de reactor gebarsten of beschadigd is, beklemtoonde woordvoerder Nishiyama op een persconferentie.

14u28:
Gevreesd wordt dat twee van de drie arbeiders in de kerncentrale, die wegens bestraling in het ziekenhuis werden opgenomen, ook inwendige straling hebben opgelopen. Dat zou fataal kunnen zijn.

14u08: In Duitsland is verhoogde radioactiviteit gemeten in de lucht die komt uit Fukushima. Het gaat weliswaar om erg kleine, voor de mens onschadelijke hoeveelheden.

14u04: Tetsuji Imanaka schat dat in 24 uur tussen 30.000 en 110.000 terabecquerels radioactief jodium ontsnappen in Fukushima. Tsjernobyl was volgens hem in totaal 1,8 miljoen terabecquerel. Tera staat voor een triljoen.

13u59: "In Iitate (op 40 km van de centrale) bedraagt de hoeveelheid cesium-137 163.000 becquerels per kilogram bodemstaal. Dat komt neer op 3,26 miljoen becquerel per vierkante meter", zegt Imanaka. "Bij de Tsjernobylramp werd iedereen geëvacueerd bij 550.000 becquerel per vierkante meter."

13u55: Tetsuji Imanaka, professor nuclear engineering aan het Kyoto University Research Reactor Institute, zegt tegen de Asahi Shimbun (de grootste krant in Japan) dat het gebied in een straal van 30 à 40 kilometer rond de rampcentrale een vergelijkbare radioactieve besmetting heeft met Tsjernobyl.

13u33:
Sarkozy zegt alle Franse reactoren die de Europese stresstest niet halen onmiddellijk te zullen sluiten.

13u29: Er is een hoogradioactief lek in reactor 3, maar blijkbaar weet niemand waar het van komt. Ook in de buurt van reactoren 1 en 2 is ondermeer het water heel erg radioactief.

13u26:
Kabinetschef Edano bevestigt dat er een gerechtelijk onderzoek is opgestart naar de oorzaak van de kernramp en Tepco.

12u13: Het IRSN noemt de toestand van reactoren 1,2 en 3 "particulièrement critique".

12u10: Het laatste bericht van het IRSN, het nucleaire veiligheidsinstituut van de Franse overheid zegt dat er sprake is van een verergering van de situatie in Fukushima.

12u00:
Premier Kan vertelt niks nieuws. "Het is nog te vroeg om optimistisch te zijn over een goede afloop in Fukushima" zegt hij ondermeer, en "de situatie is nog altijd heel ernstig, maar we proberen het tij te doen keren."

11u28:
Volgens Tanaka is het ook "imperatief" dat de Japanse overheid ingrijpt en niet langer Tepco en het Japans Atoomagentschap de zaak laat runnen want "ze kunnen dit niet aan".

11u26:
Shunichi Tanaka, voormalig voorzitter van de Atomic Energy Commission (AEC) zegt tegen The Japan Times dat de Japanse overheid nog steeds niet "beseft of toegeeft" hoe ernstig de situatie is in de rampcentrale Fukushima 1 en wat de impact is van de straling die daardoor vrijkomt. Hij roept de overheid ook op om te stoppen met het censureren van de SPEEDI-metingen, volgens hem de enige die een juist beeld geven van de ernst van de radioactieve besmetting. Tanaka zegt dat "het uitbrengen van die informatie het Japanse volk zal helpen om te beseffen dat ze moeten evacueren uit bepaalde gebieden."

11u06:
Premier Kan zal over een klein half uur het Japanse volk toespreken. De premier zelf is amper te zien en te horen geweest sinds 11 maart.

10u57: Steeds meer bronnen zeggen dat er barsten zijn in de kern van reactor nummer 3 in de rampcentrale van Fukushima. Volgens kabinetschef Edano "valt de mogelijkheid niet uit te sluiten". Indien bevestigd zou dat erg slecht nieuws zijn, want reactor drie is de gevaarlijkste, draaiende op een mengsel met plutonium.

10u29: In groenten die uit Tokio afkomstig zijn, 250 kilometer van de rampcentrale, is voor het eerst een te hoog niveau van radioactiviteit gemeten 890 becquerel per kilogram terwijl de wettelijke limiet 500 is.

10u01:
Er is nu ook zirconium-95 gevonden in het zeewater aan de rampcentrale. Dat duidt er volgens experten op dat de laag zirconium die rond de splijtstofstaven ligt weg aan het "roesten" is. Dat zou komen door het zout in het zeewater. Verschillende experts uit de hele wereld hebben de Japanners al van in het begin gewaarschuwd dat koelen met zeewater gevaarlijk was.

9u45: Uit meetresultaten gepost op de website van MEXT, het Japans ministerie voor Wetenschap en Technolgie blijkt dat de radioactiviteit in het leidingwater in Tokio niet is afgenomen. Het ligt nog wel binnen de wettelijke limieten. Opmerkelijk is de toename de drie jongste dagen van de hoeveelheid cesium-137.

9u10: De twee Japnse vliegtuigpassagiers die in China in het ziekenhuis liggen nadat ontdekt werd dat ze zwaar radioactief besmet waren komen uit Nagano en Saitama (bij Tokio). Zie ook post van 8u15.

8u47: De Japanse premier Kan gaat om 7u30 Japanse tijd het volk toespreken op tv.

8u37: Het werk aan reactoren 1 en 2 is stilgelegd wegens "te veel straling in het water".

8u27:
De Japanse overheid verplicht niemand in de zone dertig kilometer rond de rampcentrale te evacueren, maar ze raadt het de mensen daar wel aan, uit "praktische overwegingen".

8u23: Op 18 maart besliste de International Civil Aviation Association dat screenen op radioactiviteit van passgiers die vertrekken uit Japan niet nodig was, moest u zich afvragen hoe de radioactief besmette passagiers op het vliegtuig geraakten.

8u15: Twee Japanners zijn in het ziekenhuis opgenomen na hun aankomst in China vanuit Tokio met een commerciële vlucht, omdat ze "zwaar" radioactief besmet bleken. Bij de twee Japanners, die van Tokio naar Wuxi (in de oostelijke Chinese provincie Jiangsu) vlogen, werd een hoeveelheid radioactiviteit gemeten die "de toegelaten limieten flink overstijgt". Ze werden overgebracht naar een ziekenhuis in de stad Suzhoe, in het oosten, "om te worden behandeld", zo preciseert de betreffende dienst op zijn website, en "hun bagage en kleding werden vernietigd".

8u14: "Het is mogelijk dat de reactorvat rond de kern van reactor 3, waarin de splijstofstaven zitten, is beschadigd geraakt", zei een woordvoerder van exploitant Tepco. Het reactorvat zorgt ervoor dat de radioactieve straling niet in de buitenlucht komt. Voor de zekerheid is er ook nog een betonnen behuizing rond het vat, die dezelfde functie heeft.

6u40:
Het duurt nog minstens een maand voordat de koelsystemen in de reactors in de kerncentrale Fukushima I weer normaal werken. Dat heeft exploitant Tepco bekendgemaakt. De temperatuur moet onder het kookpunt komen om de koelsystemen weer op atmosferische druk te krijgen.

5u35: Op 30 kilometer ten noorden van de kerncentrale Fukushima I is een stralingsniveau gemeten dat de jaarlijkse maximale natuurlijke doses overschrijdt. Dat heeft het Japanse ministerie van Wetenschap bekendgemaakt, berichtte het Japanse persbureau Kyodo. De regering is voorlopig geen evacuatie van plan in het gebied tussen de 20 tot 30 kilometer om de centrale heen. Wel wordt inwoners van dat gebied aangeraden vrijwillig naar verder gelegen regio's te vertrekken. De officiële evacuatiezone is het gebied in een straal van 20 kilometer van Fukushima I.

4u45: Amerikaanse troepen gaan helpen de reactors in de Japanse kerncentrale Fukushima I te koelen. Ze zullen helpen met de zoetwatervoorziening. Dat heeft de Japanse minister van Defensie, Toshimi Kitazawa, gezegd. Reddingswerkers proberen uit alle macht het koelsysteem van de reactors weer aan de praat te krijgen om een nucleaire ramp te voorkomen. Ondertussen worden de reactors vooral met zeewater gekoeld. Hierdoor kan echter een zoutkorst op de brandstofstaven achterblijven die de koeling kan blokkeren. De reactors worden dan nog sneller warm, waardoor uranium mogelijk gaat smelten en allerlei radioactief materiaal vrijkomt, waarschuwen experts.

De voormalige veiligheidschef voor reactors van het bedrijf General Electric, dat het basisontwerp voor de reactors ontwikkelde, schat dat in reactor 1 al 26 ton zout is achtergebleven. In reactor 2 en 3 zou ieder mogelijk al 45 ton zout zijn aangekoekt, aldus Richard Lahey in The New York Times.

3u35: Het water in de turbines is normaal gesproken licht radioactief. De hoge straling zou kunnen duiden op een beschadiging van de brandstofstaven die er liggen opgeslagen. De Japanse atoomwaakhond NISA heeft exploitant Tepco opgedragen voor een betere bescherming tegen de radioactiviteit te zorgen.

2u55: Het officiële dodental in Japan is twee weken na de beving en tsunami de tienduizend gepasseerd. Dat berichtte het Japanse persbureau Kyodo. Meer dan 17.500 mensen worden nog vermist. De prefectuur Miyagi is met circa 5.900 doden en circa 6.200 vermisten het zwaarst getroffen. In het noordelijker gelegen Iwate zijn ruim drieduizend mensen omgekomen. In totaal zijn ongeveer 2.700 mensen gewond geraakt. Meer dan 18.000 huizen zijn weggevaagd en zo'n 130.000 gebouwen zijn beschadigd.

2u20:
De twee Japanse reddingswerkers, die wegens stralingsziekte in een ziekenhuis liggen, zijn blootgesteld aan een tienduizend keer hogere dosis radioactiviteit dan toegestaan. Dat bleek uit metingen, berichtte het Japanse persbureau Kyodo. Drie werknemers waren gisteren aan het werk in het souterrain van het turbinegebouw van reactor 3 in Fukushima. Ze stonden echter in het water te werken en hadden geen veiligheidslaarzen aan. Het radioactieve water liep daardoor in hun schoenen. Twee van de drie zijn met brandwonden opgenomen in het plaatselijke ziekenhuis. Vandaag worden ze overgebracht naar een speciaal instituut gespecialiseerd in straling in de stad Chiba, aan de zuidoostrand van Tokio.

1u55: De verenigde Staten en Rusland hebben ermee ingestemd om hun akkoord over nucleaire veiligheid met zeven jaar te verlengen. Dat werd in Washington bekendgemaakt door viceminster van Energie Daniel Poneman. De verlenging van het akkoord, dat in 1995 voor het eerst werd ondertekend, "heeft tot doel de proliferatie te bestrijden en te voorkomen dat gevaarlijke nucleaire materialen of installaties in slechte handen terechtkomen", aldus Poneman.

22u34: In Tokio raakt het flessenwater uitgeput. Er ontstond een stormloop op flesjes water nadat er een officiële waarschuwing kwam om het radioactieve kraantjeswater niet aan kinderen te geven.

22u32:
Het zal nog zeker tien tot 14 dagen duren voor de nucleaire crisis in Fukushima voorbij is, verklaart Michael Frielander in de New York Times. Frielander heeft 13 jaar in een kerncentrale gewerkt.

22u29:
Het grootste probleem met de zoutafzetting (zie vorige post) is dat het niet bekend is waar het zich heeft afgezet. "Hoeveel procent ligt op de bodem, hoeveel tegen de wand, hoeveel heeft een korst gevormd rond de splijtstofstaven? We weten het gewoon niet", aldus ex-veiligheidsadviseur Lahey. Een zoutkorst rond de splijtstofstaven is nochtans reden tot ongerustheid: het vormt namelijk een buffer tegen het koelwater, en zorgt ervoor dat de staven weer verder kunnen verhitten.

22u23:
De zorgen om de zoutafzetting in de reactoren van Fukushima groeit. Omdat de koelpompen het hebben begeven, worden de reactoren gekoeld met zeewater. Maar dat water blijft maar verdampen, waardoor er zouten worden afgezet in de reactoren. In reactor 1 zou zich al 26.000 kilo zout hebben opgestapeld, in reactoren 2 en 3 zo'n 57.000 kilo. Dat schat Richard T. Lahey in The New York Times.

22u21:
De geschatte kost voor Japan na de aardbeving en tsunami is ondertussen opgelopen tot 300 miljard dollar, drie keer zoveel als na de beving in Kobe in 1995. Ter vergelijking: Orkaan Katrine kostte uiteindelijk 81 miljard dollar.

22u17: Nog volgens Reuters zou het Internationaal Atoomagentschap wijzen op de gevaren voor het milieu als verouderde centrales beginnen te sluiten, iets wat zal pieken tussen 2020 en 2030. In Europa wordt door nucleaire voorstanders soms aangedrongen op het langer openhouden van verouderde centrales.

22u11:
Vanmorgen wist Tepco niet hoeveel straling er gemeten werd in het zeewater, ondertussen weet Reuters het wel: "Er is een meetbare hoeveelheid radioactief jodium en cesium gevonden tot 30 kilometer van de kust. De hoeveelheid jodium is meer dan de toegelaten limiet die Japan heeft vastgelegd. De hoeveelheid cesium ligt ferm lager dan de limiet", klinkt het.

17u18: In Singapore zijn radioactieve bestanddelen gevonden in groenten afkomstig uit Japan. Het land besloot de import van voedsel uit Chiba en Ehime te verbieden. Gisteren had het al dezelfde beslissing genomen over voedsel uit de prefecturen rond Fukushima.

16u44:
Update over de aardbeving in Myanmar. Het land werd getroffen door één aardschok van 6,8 op de schaal van Richter. Eerder was sprake van twee bevingen met een kracht van 7. Het epicentrum lag ruim 100 kilometer ten noorden van de Thaise stad Chiang Rai. Na de beving is geen tsunamiwaarschuwing gegeven. De beving was te ver landinwaarts om een tsunami te kunnen veroorzaken. De beving had plaats op 10 kilometer diepte in een dunbevolkt gebied. Het is niet bekend of door de aardbeving doden of gewonden zijn gevallen.

16u16: Er zijn tussen al 27.000 doden en vermisten geteld in Japan. Officieel zijn er 9.811 doden en 17.541 vermisten. Mogelijk kan de balans nog oplopen.

15u37: De aardbeving die Japan op 11 maart getroffen heeft, zal de derde economische grootmacht ter wereld ongeveer 140 miljard euro kosten. Dat is de grootste factuur ooit voor een natuurramp, meldt de Amerikaanse bank Goldman Sachs.

15u16: Opnieuw zouden twee zware aardbevingen gevoeld zijn, maar niet in Japan. Dit keer zou Myanmar nabij de grens tussen Thailand en Laos stevig geschud hebben. Beide schokken haalden een kracht 7.

14u34:
De wind blijft in Japan de gunstige richting uitwaaien. Mogelijke schadelijke stoffen worden zo vooral in de richting van de zee gedreven. Morgen zal de wind even naar het zuidoosten draaien, maar de windsterkte blijft zwak en zal in de loop van de dag alweer naar het noordwesten draaien. In het rampgebied van de aardbeving en de tsunami blijft het wel koud en kan het ook weer gaan sneeuwen.

14:20:
Natalia Manzurova maakte deel uit van de 'schoonmaakploeg' in Tsjernobyl. Ze vertelt in een interview over haar ervaring toen ze vier dagen na de kernramp werd opgeroepen. Nietsvermoedend ging ze aan de slag. Intussen overleefde ze schildklierkanker, de rest van haar team is overleden. Natalia raadt de overgeblevenen in Fukushima aan te vluchten. De regering zal alleen maar liegen, zegt Natalia. Haar volledige verhaal kan je in ons dossier over de ramp in Japan lezen.

13u05: De eerste radioactieve straling uit Japan werd gemeten op drie verschillende punten in Zweden. Volgens de Zweedse autoriteiten vormt de straling geen gevaar voor de omgeving en inwoners. "Precies zoals we verwacht hadden, hebben we de eerste straling vanuit Japan gemeten", meldt Leif Moberg, hoofd van de Dienst Veiligheid Radioactieve Straling (Strålsäkerhetsmyndigheten). "Het gemeten stralingsniveau is laag en vormt geen gevaar."

12u59: Terwijl de Japanse overheid rond de pot draait, lijken de mensen in de regio van de rampcentrale zich al wel neergelegd te hebben bij hun lot: "Niemand durft het luidop zeggen, maar iedereen weet hier dat het jaren gaat duren voor we terug naar huis kunnen", aldus Yoichi Azuma, directeur van de Koriyama Commercial High School.

12u46: Er verblijven 130.000 mensen momenteel in de zone tussen 20 en 30 km rond de rampcentrale. Eerder vandaag zei de Japanse overheid na te denken om dat gebied nu ook te evacueren. De VS en de meeste Westerse landen hebben al dagen geleden hun landgenoten in een straal van 80 kilometer gevraagd om te evacueren. In dat gebied wonen bijna 2 miljoen Japanners.

12u39: De Airbus A330 van het Belgische leger is gisterenavond in Melsbroek geland. Het toestel moest Belgen uit Japan evacueren, maar door problemen met de boordcomputer stond het vliegtuig lang aan grond in Alaska. Pakjesdienst Fedex leverde de voor zaterdag verwachte wisselstukken voor het vliegtuig verkeerd af in Memphis. Enkele tientallen Belgen konden uiteindelijk met een Spaans toestel terugvliegen, zodat de vlucht niet meer nodig was.

12u36: Toyota zal maandag de productie van zijn hybride wagen Prius hervatten. Bij Honda blijft de productie stil liggen tot 3 april.

12u33: Vanaf morgen zal Lufthansa weer naar Narita International Airport, nabij Tokio, vliegen. De vluchten waren eerder geannuleerd door ongerustheid over de nucleaire ramp. Ook het Italiaanse Alitalia en Australische Jetstar zijn van plan om de vluchten te hervatten van en naar Narita Airport, respectievelijk vanaf morgen en maandag.

12u28:
Disneyland Japan blijft dicht, en er is voorlopig ook geen datum voor de heropening.

12u25: Nucleair expert Michael Sailer waarschuwt dat zolang de koeling van de reactoren en de baden met gebruikte splijtstofstaven niet onder controle is, er geen sprake is van beterschap. "Integendeel, hoe langer dat duurt, hoe moeilijker het wordt en hoe meer straling blijft vrijkomen. De toestand is nog steeds bijzonder ernstig, de centrale verkeert nog steeds in hele ernstige problemen."

12u17: Japan wil nog steeds de Olympische Spelen in 2020 organiseren. Dinsdag is er een meeting in Tokio over de strategie die het land wil volgen om de Spelen toegewezen te krijgen.

12u08: Er hangt nu drie keer meer radioactiviteit in de lucht in Tokio dan aan het begin van deze week.

11u54:
In Taiwan is verhoogde radioactiviteit gemeten in een lading zeevruchten uit Japan. Het gaat om zwanenhalsmosselen, een delicatesse in Azië.

11u48:
De Japanse krant Mainichi Daily News heeft een rapport van de Nuclear Safety Commission of Japan (NSC) gezien waarin staat dat in de tien dagen na de tsunami Japanners die zich in de zone tussen 20 en 30 kilometer van de rampcentrale bevonden 500 milliesievert straling hebben geaccumuleerd. Het gaat om een schatting voor het gebied dat nog steeds niet geëvacueerd is. Voor radiologisch laboranten is 100 milliesievert in 5 jaar acceptabel. Maar 100 milliesievert in 1 jaar betekent al verhoogd risico op kanker. 500 milliesievert is een erg hoog cijfer met andere woorden.

11u10: Het moederschip van de Japanse walvisvloot zal vanaf morgen ingezet worden om hulpgoederen naar het getroffen gebied te verschepen.

11u00: Volgens dit computermodel waar gegevens van ondermeer Amerikaanse, Russische en Europese metingen van de straling zijn ingevoerd blijkt dat er uit Fukushima 1 ondertussen één vijfde van de straling is vrijgekomen in vergelijking met wat er bij de ramp in Tsjernobyl vrijkwam.

Het blijkt ook dat er de eerste drie dagen na de tsunami bijzonder hoge waarden aan straling zijn vrijgekomen, daarna verminderde die plots en nu is ze al een aantal dagen constant.

10u50: We hebben meer details over de jongste meting van het zeewater: 147 keer meer radioctief dan wettelijke limiet op 8 kilometer van de centrale.

10u19: Terwijl vannacht gezegd werd dat in Tokio de radioactiviteit van het leidingwater is gezakt, komen nu metingen uit Matsudo (Chiba), niet eens zo ver van Tokio die wel bijzonder hoog liggen: tussen 180 en 220 becquerel jodium-131 per liter.

10u00:
Tepco, uitbater van de rampcentrale in Fukushima zegt dat het z'n "corporate villa's" en clubs voor kaderleden gaat openstellen voor mensen die moeten vluchten voor de straling.

9u45: Recap: Japan overweegt nu toch om de evacuatiezone rond de rampcentrale Fukushima 1 uit te breiden.

9u40: Rusland heeft een schip onder quarantaine geplaatst dat "niet ver" van de zone is gepasseerd waar zich Fukushima 1 bevindt. In de machinekamer van het schip werd drie keer meer radioactiviteit gemeten dan normaal. Mogelijk is de straling via de ventilatie in de machinekamer geraakt. Het schip is onder quarantaine gezet en de 19-koppige bemanning onder medische observatie.

9u30: Zware naschok van 6.1 in Japan.

9u25: Het gaat niet goed op de site van de ramcentrale in Fukushima, dat blijkt ook uit het aantal minuten dat werknemers nog in de buurt mogen komen om te sproeien (en zo de reactoren en baden met gebruikte splijstofstaven te koelen): er wordt geroteeerd om de twee minuten nu. Gisteren was dat nog om de 15 minuten. Het wijst er volgens experts op dat er erg hoge straling is.

9u22:
Tepco is nu werknemers aan het evacuren op de site van de rampcentrale Fukushima meldt Kyodo. Er zouden problemen met reactor drie zijn.

9u18: Kabinetschef Yukio Edano zegt "mee te leven maar tegelijk erg trots te zijn" met/op de twee wernemers die met zware bestralingsdosissen en brandwonden in het ziekenhuis liggen.

9u14: Tepco geeft toe dat straling in zeewater toeneemt. Voorlopig geen details.

9u12: "Het is mogelijk dat kinderen buiten de 30 kilometer zone een gevaarlijke dosis straling hebben opgelopen" geeft Yukio Edano nu toe. Kinderen zijn veel sneller vatbaar voor straling dan volwassenen.

8u57:
Rook boven reactorgebouwen 1 & 4 in Fukushima.

8u51: De Japanse overheid overweegt nu toch om de evacuatiezone rond de rampcentrale Fukushima uit te breiden.

8u36: In de brede regio Tokio is ongerustheid ontstaan na "gele regen". De neerslag ziet geel door pollen, niet door radioactiviteit. Toch zei een ambtenaar van de gezondheidsdienst van Tokio dat de regen mogelijk radioactiviteit bevatte, "al zal dit wellicht op een niveau zijn dat de gezondheid niet schaadt".

8u10:
Drie arbeiders hebben een gevaarlijke hoeveelheid radioactieve straling opgelopen. Het drietal is blootgesteld geweest aan 170 tot 180 millisievert straling. Twee van hen zijn met brandwonden aan de benen naar het ziekenhuis gebracht. Zij hadden aan reactor 3 gewerkt. Voor de arbeiders in Fukushima was een maximale grens van 150 millisievert straling vastgelegd.

8u05: In delen van het noordoosten van Japan was de tsunami van 11 maart 23,6 meter hoog. Volgens de politie waren er vanmiddag (plaatselijke tijd) al 9.700 doden geteld. Nog eens 16.501 mensen gelden als vermist. Vanmorgen werd de regio Kanto rondom Tokio door een naschok met een magnitude 4,9 getroffen. Er werd geen tsunamiwaarschuwing uitgevaardigd.

7u10: De Amerikaanse nucleaire waakhond NRC is een onderzoek gestart naar de veiligheid van kerncentrales. Het onderzoek gaat naar verwachting een half jaar duren. De discussie over risico's van kernenergie in de VS laaide vorige week op door de nucleaire crisis in Japan.

Amerikaanse media berichtten over de zorgen die er zijn over de kerncentrales. De oudste is gelegen aan de kust van de oostelijke staat New Jersey, ruim 100 kilometer van de metropool New York. Activisten laken het ontwerp van de 42 jaar oude centrale Oyster Creek, die vrijwel identiek is aan de problematische Japanse centrale Fukushima I. De Amerikaanse centrale zou in slechte staat zijn. Ook willen de activisten een no-flyzone boven de centrale uit vrees voor een terroristische aanslag.

5u30: Volgens de nieuwste metingen is het leidingwater in de Japanse hoofdstad Tokio inmiddels weer veilig om te drinken voor iedereen. Volgens het stadsbestuur zakte het gehalte naar 79 becquerel in de zuiveringsinstallatie van Kanamachi (arrondissement Katsushika). Voor baby's bedraagt de limiet 100 becquerel. In vijf andere steden geldt de waarschuwing vooralsnog. En metingen in de aan Tokio grenzende prefectuur Saitama gaven een te hoog radioactief gehalte voor de allerjongsten aan, 120 becquerel per kilo.

4u50:
De elektriciteitsvoorziening is gedeeltelijk hersteld in de controlekamer van reactor 1. Dat heeft het agentschap voor nucleaire veiligheid bekendgemaakt. "Om 11.30 uur (3.30 uur Belgische tijd), ging de verlichting van de controlekamer aan, maar we weten niet zeker of dat ook betekent dat het koelingssysteem zal kunnen hervatten", werd op het agentschap meegedeeld.

3u40:
De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-il heeft een half miljoen dollar (355.000 euro) overgemaakt aan Japan. Het geld is bestemd voor Noord-Koreaanse expats, die getroffen zijn door de zware aardbeving en tsunami en de daaropvolgende nucleaire crisis. Ook het Noord-Koreaanse Rode Kruis heeft geld overgemaakt. Onlangs werd bekend dat Noord-Korea zo wanhopig op zoek is naar voedsel dat het zelfs Zimbabwe om voedsel heeft gevraagd. Westerse landen vermoeden echter dat de voedselhulp wordt gebruikt voor politieke doeleinden door de, naar aangenomen wordt erg rijke, dictator.

2u50: Het gemeentebestuur van Tokio gaat gezinnen met baby's van flessen water voorzien. Ongeveer 80.000 huishoudens krijgen vandaag nog enkele liters water thuisbezorgd. De autoriteiten hebben bedrijven die mineraalwater op de markt brengen aangespoord hun productie op te voeren. Metingen toonden water met een radioactiviteit van 210 becquerel per kilo aan. Volgens de Japanse richtlijnen is 100 becquerel per kilo de maximale hoeveelheid die nog veilig is voor melk voor baby's.

2u25:
Ondanks waarschuwingen van de Japanse autoriteiten om niet meer gebotteld water te kopen dan gebruikelijk, is er een stormloop ontstaan op mineraalwater in de miljoenenstad Tokio. Dit gebeurde nadat bekend werd dat het kraanwater in Tokio zoveel radioactieve deeltjes bevat, dat het voor jonge kinderen niet veilig meer is het te drinken. Ook in vijf andere steden geldt de waarschuwing.

Veel winkels zijn inmiddels door hun voorraad heen, bericht de Japanse televisiezender NHK. "Als dit lang gaat duren denk ik dat we ons flinke zorgen moeten maken'', aldus een vader van een kind van een jaar oud. De Japanners bestellen nu ook massaal water bij webshops.

2u05:
Na een onderbreking van een halve dag zijn de werken aan reactor 3 in Fukushima 1 hervat. Technici zetten de herstellingswerken aan het pomp- en koelsysteem voort, meldt tv-zender NHK. Gisteren was er zwarte rook opgestegen uit reactor 3, waarna de werkzaamheden werden stopgezet en de werknemers moesten in veiligheid worden gebracht. Volgens de nucleaire veiligheidscommissie van de Japanse overheid stijgt er inmiddels geen rook meer op uit de reactor. Het is nog niet duidelijk waar de rook vandaan kwam.

1u30:
Het noordoosten van Japan is weer getroffen door een aardbeving. Het epicentrum van de beving, die een kracht had van 4,9 op de schaal van Richter, lag in de prefectuur Ibaraki, ten zuiden van de regio Fukushima, zo melden de Japanse meteorologische dienst en de Amerikaanse geologen van USGS. Er werd geen tsunamialarm afgekondigd. Sinds de hevige aardbeving van 11 maart, wordt Japan bijna dagelijks getroffen door naschokken.

22u50 De eerste foto's van de Fukushima 50, de technici die met man en macht proberen om een kernramp in de centrale van Fukushima te verijdelen, zijn vandaag door de Japanse elektriciteitsmaatschappij Tepco verspreid.

21u20: Eén van de arbeiders die een ramp tracht te vermijden in Fukushima is blootgesteld aan een hoge dosis radioactiviteit die het risico op kanker aanzienlijk verhoogt. Dat zegt een mandataris van het Internationaal Atoomagentschap.

19u53: In Japan is het volop nacht. Tijd voor een kleine round up van de voorbije dag:

- Het kraanwater van de hoofdstad Tokio bevat inmiddels zo veel radioactieve deeltjes, dat het voor jonge kinderen niet veilig meer is, zo meldden Japanse autoriteiten. De waarschuwing geldt voor 22 van de 23 wijken van de metropool. Metingen toonden water met een radioactiviteit van 210 becquerel per kilo aan. Volgens de Japanse richtlijnen is 100 becquerel per kilo de maximale hoeveelheid die nog veilig is voor melk voor baby's. Het kraanwater is nog wel goed genoeg voor inwoners van Tokio die ouder zijn dan een jaar.

- De angst voor radioactieve straling heeft 25 landen al doen besluiten om de ambassade in Tokio te sluiten. Een deel van de ambassades is verplaatst naar een locatie buiten de hoofdstad.

- Vanmiddag (lokale tijd) kwam er enige tijd zwarte rook uit reactor 3 van Fukushima I. Werknemers en brandweermensen werden geëvacueerd. Volgens energiebedrijf Tepco is er geen verhoogde radioactiviteit gemeten na de rook. Maandag moest de reactor ook al worden ontruimd wegens rook. Reactor 3 baart de autoriteiten de meeste zorgen, omdat daar de zeer gevaarlijke stoffen plutonium en uranium zijn opgeslagen.

18u47: Het Nederlandse Voedselagentschap gaat de Nederlandse regering niet adviseren een importverbod op te leggen voor Japanse producten, nadat bleek dat op producten die de afgelopen dagen uit Japan per vliegtuig naar Nederland zijn getransporteerd geen radioactiviteit is aangetroffen. De Verenigde Staten daarentegen hebben wel besloten om Japanse goederen uit de buurt van de kerncentrale Fukushima in de ban te doen. Het gaat hierbij om melkproducten, groente en fruit. Buurland Zuid-Korea, dat een grote importeur is van Japanse producten, overweegt het Amerikaanse voorbeeld te volgen.

17u25:
Tot het einde van deze week zou weinig of niets van de radioactiviteit uit Japan naar ons land overwaaien. De wolk is aan de Amerikaanse oostkust al flink verdund en dat proces zet zich verder boven de Atlantische Oceaan. Volgens de berekeningen van het FANC zal het radioactiviteitniveau, wanneer het onze regionen zou bereiken, zo zwak zijn dat het slecht meetbaar is via gesofisticeerde technieken. Een eventuele wolk zal geen effect hebben op onze gezondheid, de bodem of de voedselketen in ons gebied. Er is bijgevolg ook geen reden om jodiumtabletten te nemen.

17u17: De straling die een kind van één jaar buiten de evacuatiezone opgevangen heeft, kan sinds de explosie in de kerncentrale van Fukushima meer dan 100 millisieverts geweest zijn. Dat blijkt uit een computersimulatie van de Japanse overheid. Voor volwassenen zal die dosis waarschijnlijk lager gelegen hebben. Vanaf 100 millisieverts moet kaliumjodide genomen worden. Een jaarlijkse dosis van dat niveau verhoogt het risico op kanker, meldt Kyodo.

16u58:
Volgens het IAEA zegt Japan dat de straling rond de kerncentrale Fukushima aan het dalen is. Zelf blijft het agentschap de situatie als zeer ernstig omschrijven.

15u48:
De 64-jarige Toshie Fukuda woont op een heuvel en zag hoe haar dorp door de tsunami weggespoeld werd. Ze veranderde haar huis meteen in een opvangcentrum voor daklozen. Rikuzentakata is een vissersdorp dat erg hard geraakt werd door de natuurramp. Meer dan 800 inwoners zijn al officieel dood verklaard, maar veel lichamen zijn nog vermist.

14u40: De straling is ook buiten de evacuatiezone rond de kerncentrale van Fukushima sterk toegenomen. Dat bevestigt de Japanse regering. Op sommige plekken, die meer dan 30 kilometer van de kerncentrale liggen, heeft de straling tijdelijk mogelijk meer dan 100 millisievert per uur bedragen, aldus regeringswoordvoerder Yukio Edano. De natuurlijke achtergrondstraling ligt rond de 2 millisievert per jaar. Voorlopig ziet de overheid echter geen reden om de evacuatiezonde uit te breiden. Ongeruste inwoners moeten hun ramen en deuren gesloten houden. De straling verandert ook voortdurend met de wind.

14u24:
Op twee kilometer van de kust is in het noordoosten van Japan een gestrande walvis aangetroffen. Het betreft een bruinvis die door de tsunami was meegevoerd. Een fietser zag het dier in een rijstveld, waarna de bruinvis na een moeilijke reddingsoperatie in zee werd vrijgelaten.

13u59:
Volgens een expert van het Oostenrijkse Centrum voor Meteorologie bereikten twee types van radioactieve deeltjes die hij onderzocht in de eerste 3-4 dagen na de nucleaire crisis in Fukushima ongeveer 20 tot 50 procent van de hoeveelheden in Tsjernobyl in tien dagen.

13u37: Volgens Reuters onderhandelt het Japanse energiebedrijf Tepco met de banken om een lening van 25 miljard dollar te verkrijgen.

13u05:
De Japanse autoriteiten hebben nog meer bladgroenten en water ontdekt die radioactief besmet zijn. Premier Naoto Kan raadt de bevolking af om groenten uit de omgeving van Fukushima te eten. Het gaat om broccoli, bloemkool en spinazie.

12u14:
Hongkong heeft beslist om de import van melk en voedsel uit vijf Japanse prefecturen te verbieden.

11u50: In Japan wordt nog veel gerookt - het mag daar nog in bars, veel restaurants en zelfs sommige kantoren - en een pak mensen moeten in het noordoosten van het land nu verplicht afkicken, want er is geen toevoer meer. Reporters van Reuters stelden vast dat het één van de frustraties is die vaak geopperd worden door de getroffenen.

11u42: De Japanse regering roept de burgers van Tokio op om niet in paniek water te gaan inslaan. Ze moeten niet meer water in flessen dan gebruikelijk kopen, zei regeringswoordvoerder Yukio Edano. Water is in het rampgebied nog steeds schaars en Tokio heeft geen reden om te gaan hamsteren. Eerder op de dag werd aangekondigd dat er in het kraantjeswater van Tokio te veel radioactieve deeltjes zouden zitten en dat dit niveau ongezond zou zijn voor baby's.

11u36:
De angst voor radioactieve straling heeft 25 landen doen besluiten om hun ambassade in Tokio te sluiten. Enkele ambassades namen tijdelijk hun intrek op een locatie buiten de Japanse hoofdstad. Zo zitten de Zwitsers momenteel in Osaka. Onder andere Duitsland, Finland en Kroatië hebben hun ambassade gesloten.

11u25: Het aantal doden en vermisten blijft nog dagelijks stijgen in Japan. Er werden al 9.500 doden geteld en het aantal vermisten is opgelopen naar 15.000 (tegenover 12.000 gisteren). Meer dan de helft van de doden viel in de prefectuur Miyagi, dicht bij het epicentrum van de aardbeving.

11u10:
Naar aanleiding van de rook boven reactor 3 zijn werknemers en brandweerlui weer even geëvacueerd. Er werd dit keer echter geen verhoogde radioactiviteit gemeten. Reactor 3 baart de autoriteiten de meeste zorgen, omdat daar de zeer gevaarlijke stoffen plutonium en uranium zijn opgeslagen. Een brand heeft mogelijk het beschermende omhulsel, dat straling en radioactieve stoffen moet tegenhouden, beschadigd.

11u02:
Weer een aardbeving in Japan. De schok was niet zo zwaar deze keer: 4,7. Er is geen gevaar voor een tsunami. De aardbeving trof wel het gebied rond de kerncentrale.

10u30: We beginnen een nieuwe LIVE-blog over de toestand in Japan. Vooral de situatie in reactors 1,2 en 3 blijft zorgwekkend. Zo is de temperatuur in reactor 1 fel over het maximum gestegen en er hangt weer zwarte rook boven reactor 3.
________________________________________________
De berichten van de voorbije uren:

9u30: Kyodo News zegt dat de zwarte rook boven reactor 3 geleidelijk afneemt.

9u25:
Er werd geen verhoogde radioactiviteit gemeten na de zwarte rook die opsteeg uit kernreactor 3.

9u23:
Volgens Edano is er nog altijd water in het waterbad met de gebruikte brandstofstaven in reactor 3.

9u18:
De stralingswaarde die aan de kerncentrale van Fukushima gemeten werd na de zwarte rook bedroeg 283,7 microsievert. Twee uur voor de rook werd opgemerkt was de straling 435 microsievert.

9u12: Kabinetschef Edano vindt het "betreurenswaardig dat de regen en de wind de radioactiviteit verder verspreiden". Hij roept de bewoners van Tokio op om niet in paniek water te gaan hamsteren.

8u55: Weerom stijgt er zwarte rook op uit reactor 3. Tv-zender NHK maakt gewag van donkere wolken boven de reactor. De rook ontstond deze namiddag plaatselijke tijd rond 16u20. De werknemers zijn in veiligheid gebracht. Het is voorlopig onduidelijk waar de rook vandaan komt. Er werd geen vuurhaard gespot.

8u17:
De Japanse overheid schat de totale kosten van de ramp op 220 miljard euro, of dubbel zoveel als bij de aardbeving van Kobe in 1995. De groei van de Japanse economie zal daardoor ook afgeremd worden met ongeveer een halve procent.

7u22: De temperatuur in reactor 1 loopt inmiddels op tot bijna 400 graden. Er zou geen direct gevaar dreigen, aldus de Japanse nucleaire waakhond. De limiet is 302 graden volgens het ontwerp.

6u52: De Japanse beurs is fors lager gesloten. Berichten dat het kraanwater van Tokio voor jonge kinderen niet meer veilig is vanwege de hoeveelheid radioactieve deeltjes, zette de stemming bij beleggers onder druk. De Nikkei-index sloot 1,7 procent lager op 9449,47 punten. Dinsdag sloot de beurs in Tokio nog fors hoger, geholpen door berichten dat de situatie omtrent de beschadigde kerncentrale van Fukushima was gestabiliseerd.

6u30:
Het kraanwater van Tokio bevat inmiddels zoveel radioactieve deeltjes, dat het voor jonge kinderen niet veilig meer is. Dat meldden Japanse autoriteiten. De waarschuwing geldt voor 22 van de 23 wijken van Tokio. Metingen toonden water met een radioactieve substantie van 210 becquerel per kilo aan. Volgens de Japanse richtlijnen is meer dan 100 becquerel per kilo de maximale hoeveelheid die nog veilig is voor melk voor baby's.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234