Woensdag 26/06/2019

elektrogevoeligheid

Last van straling? De wetenschap krijgt het maar niet bewezen

Kunnen elektrogevoelige mensen elektromagnetische velden waarnemen? Je zou verwachten van wel. Toch stelt een nieuw, Nederlands onderzoek vast dat deze groep gsm- of wifistralen niet beter kan herkennen dan dat je op basis van toeval zou verwachten.

Beeld ANP XTRA

Kan je ziek worden van een mobieltje? Van een laptop die iemand naast je openklapt? Van een zendmast in je achtertuin? Een beperkte groep mensen meent van wel. In Europese landen zegt zo'n 1,5 tot 10 procent van de algemene bevolking last te hebben van elektrohypersensitiviteit of EHS. Een officiële ziekte is het niet, een controversiële wel. De wetenschap krijgt het bestaan ervan maar niet bewezen.

De onderzoeken naar elektrohypersensitiviteit zijn schaars. In 2014  werd er evenwel nog eentje door de Gemeentelijke Gezondheidsdienst Amsterdam en de Universiteit van Utrecht op poten gezet. Eerder deze maand volgde een publicatie daarvan in vakblad Environment International.

De onderzoeksgroep bood mensen die ervaren dat zij snel reageren op bepaalde elektromagnetische velden de mogelijkheid om dit bij hen thuis te laten onderzoeken. Zijn zij in staat om snel te reageren op deze velden? Kunnen ze die bij herhaling herkennen? “Door middel van een speciaal apparaat wilden we deze mensen hun eigen hypothese over hun gevoeligheid voor deze velden laten onderzoeken”, aldus Imke van Moorselaar, een van de onderzoekers.

Het apparaat in kwestie laat toe dat bepaalde elektromagnetische velden in de huizen van de proefpersonen gecreëerd konden worden, gaande van radiofrequente velden als degene die door wifi of gsm's veroorzaakt worden, maar evengoed laagfrequente velden als die van stofzuigers en hoogspanningsmasten. 

Eigen omgeving

Net de mogelijkheid om dit in huis te doen, maakt hun onderzoek uniek, aldus de Amsterdamse adviseur milieu en gezondheid. Eerdere onderzoeken naar elektrohypersensitiviteit stuitten immers op veel kritiek, omdat ze plaatsvonden in steriele laboratoriumomgevingen.

“Niet alleen ervoeren de proefpersonen die plekken als erg onaangenaam, ze moesten er ook naartoe reizen. Tijdens de reis werden ze zo al aan elektromagnetische velden blootgesteld. De kritiek is dat dit de resultaten zou beïnvloeden”, aldus Van Moorselaar.

De proefpersonen mochten niet alleen in hun eigen omgeving blijven, ze mochten ook zelf aangeven welke signalen ze wilden onderzoeken en hoe lang ze hieraan wilden blootgesteld worden.

Aan de studie namen in totaal 42 mensen deel. Allemaal gaven ze op voorhand zelf aan EHS te hebben en in staat te zijn snel te kunnen reageren op de aanwezigheid van elektromagnetische velden.

In het onderzoek oefenden de deelnemers eerst met de verschillende signalen. Tijdens deze oefening konden de deelnemers aangeven of ze die herkenden. Daarna vond het onderzoek plaats. In tien sessies moesten de deelnemers aangeven of het signaal aan- of afwezig was. “Uit het dubbelblinde onderzoek bleek dat géén van de deelnemers beter dan op basis van toeval kon herkennen wanneer het elektromagnetische signaal aan- of afwezig was”, aldus Van Moorselaar.

De onderzoekers zijn voorzichtig met hun bevindingen. “Ze bewijzen niet dat iets als hypersensitiviteit voor elektromagnetische velden niet bestaat. Het onderzoek laat zien dat de deelnemers kort durende blootstelling aan elektromagnetische velden niet herkenden."

Geen onzin

Aanstellerij is volgens Van Moorselaar elektrohypersensitiviteit in elk geval niet. “Het zijn wel degelijk mensen die last hebben van lichamelijke klachten. Je kan die klachten niet afdoen als onzin. Ze lijden hieronder, en ze hebben nu ook eenmaal die overtuiging dat dit met elektromagnetische velden te maken heeft.” Volgens hem is het belangrijk dat verder onderzocht wordt welke factoren een rol spelen bij dit fenomeen maar ook hoe deze mensen geholpen kunnen worden.

Het Nederlandse onderzoek geeft alvast een voorzet voor een hulppiste, lijkt het. De proefpersonen werden ook na de test nog verder bevraagd. “Zowel twee en vier maanden later gaven ze aan dat hun gezondheidsklachten gemiddeld genomen minder waren dan daarvoor. Het is mogelijk dat de confrontatie met het feit dat ze elektromagnetische signalen niet snel kunnen waarnemen, wel een effect heeft gehad op hun welbevinden. Al kunnen we dat nu niet met zekerheid stellen.” 

Ook hiervoor is verder onderzoek nodig. “Mogelijk komt dat er. Er is in elk geval interesse vanuit het buitenland om een gelijkaardig experiment te organiseren.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden