Woensdag 23/10/2019

Taal

Kusgeluiden van orang-oetans kunnen blik werpen op evolutie menselijke taal

Een orang-oetan. Beeld Thinkstock

De manier waarop orang-oetangs boodschappen naar elkaar overbrengen via kusgeluidjes, kan ons veel leren over de manier waarop onze eigen menselijke taal zich ontwikkeld heeft. Dat zeggen wetenschappers die de communicatie van de apensoort jarenlang bestudeerd hebben.

Om een glimp te kunnen opvangen van de lange weg die onze menselijke taal heeft afgelegd, analyseerde onderzoeker Adriano Reis e Lamaira een reeks van 5.000 kusachtige geluiden bij orang-oetans. De onderzoeker ontdekte dat de apen die geluiden – die veel weg hebben van onze stemloze medeklinkers – gebruiken om verschillende boodschappen naar elkaar over te brengen. Reis e Lameira is er dan ook van overtuigd dat de geluiden erg gelijken op die waarmee mensen in de vroegste stadia van hun talige ontwikkeling iets probeerden uit te drukken.

"Onze taal is inmiddels zo ontwikkeld en complex dat we nagenoeg alle informatie die we willen overbrengen in geluid kunnen omzetten", zo zegt de onderzoeker in een interview met de BBC. Vroeger moet dat volgens hem echter anders zijn geweest: er moet een soort van ‘rudimentaire’ code hebben bestaan, die gediend heeft als blauwdruk voor onze taal zoals die er nu uitziet. 

Kusgeluiden

De studie, gevoerd aan de universiteit van Durham, is baanbrekend omdat er rond de vroege evolutie van onze consonanten nog relatief weinig geweten is. Dat terwijl medeklinkers voor onze taal bijzonder belangrijke elementen zijn: ze vormen immers de bouwstenen om verschillende woorddelen aan elkaar te hangen. Over hoe meer medeklinkers een taal beschikt, hoe meer woorden ze ook kan vormen. 

Tijdens hun studie merkten de onderzoekers ook een eigenaardigheidje op: om er zeker van te zijn dat de boodschap duidelijk overkwam, stuurden de apen de inhoud meermaals uit, maar dan in een verschillende vorm. Een beetje zoals ook mensen naar één object kunnen verwijzen met verschillende woorden. De neiging om korte, makkelijke termen te verkiezen boven lange complexe constructies is dus iets wat zich al in een heel vroeg stadium zou hebben afgetekend

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234