Woensdag 24/04/2019

Wetenschap

Krijg ik het buiten kouder als ik binnen mijn jas aanhoud?

Beeld Tim Coppens

U zoekt een verklaring voor een mysterie over mens, dier, voeding, gezondheid? hier moet u zijn.

“Doe je jas binnen toch uit, kindje.” Het is een bekend ouderlijk advies. Nu de winter zich voluit laat zien, wordt die volkswijsheid gegarandeerd weer bovengehaald. Iedereen die wegens gehaast of gewoon kouwelijk met jas aan binnen blijft zitten, krijgt een kleine preek met wetenschappelijke allures. “Want iedereen weet toch dat je daarna buiten min of meer bevriest? Dat is toch logisch?”

De redenering is: hou je binnen je jas aan, dan raakt je lichaam gewoon aan die extra warmte. Je jas wordt als een tweede huid. Zodra je weer buitenkomt, werkt de extra buffer van je jas niet meer en ben je als het ware onbeschermd. Daarom krijg je het dus veel sneller koud.
Maar er klopt niet veel van dat praatje. Het advies is vooral gebaseerd op de eerste indruk die je krijgt wanneer je een tijd je jas aanhoudt in een lekker verwarmde huiskamer en daarna in de winterkou stapt.

“Uiteraard krijg je dan een acuter schok­effect dan wanneer je je jas binnen uitgedaan had”, zegt Jo Ghillebert, doctoraatsonderzoeker bij de onderzoeksgroep Menselijke Fysiologie aan de VUB. “Omdat je je jas al aanhad, ben je nog meer opgewarmd en dan komt de kou even harder aan. Maar dat contrast­effect is zeer tijdelijk. Daarna is het beschermende effect van je jas netto hetzelfde als bij iemand die zijn of haar jas binnen wel uitdeed.”

Het gaat zelfs verder, want binnen je jas aanhouden beschermt net béter tegen de kou. “Omdat je binnen je jas aan hebt, kan de lichaamswarmte die je produceert moeilijker weg. Je warmt dus extra op en als je dan naar buiten gaat, krijg je wel even die korte temperatuur­schok, maar je bent beter opgewarmd en daarom zal het langer duren voordat je lichaam weer afkoelt en je het koud krijgt”, zegt Ghillebert.

Met andere woorden: het exacte tegendeel van wat al die goedbedoelende zielen ons voorhouden, is waar. Wie binnen een winterjas aanhoudt, kan buiten in de kou langer teren op de grotere eigen lichaams­warmte die je binnen hebt opgebouwd.

Omgekeerd is het ook zo dat als je het al koud hebt, je kledij je niet opwarmt. Dus wanneer je handen al koud zijn, helpen handschoenen niet. Je doet ze daarom best al aan wanneer je handen nog niet zijn afgekoeld. Binnen, bijvoorbeeld.

Er is wel een uitzondering: krijg je het door een winterjas te dragen binnens­huis zo warm dat je gaat zweten, dan ga je daarna buiten wél sneller afkoelen omdat je bezwete lichaam versneld warmte zal afgeven aan die vochtige kledij. Ook sporters met een bezweet jasje trekken dat binnen beter uit.

Nog een uitzondering: je moet je jas binnen wél uit­trekken als je buiten lang in de kou hebt gestaan of gewerkt en echt bent afgekoeld. “Dan heb je het zelf koud en je jas is ook koud”, zegt Ghillebert. “Je jas vormt dan alleen maar een koude buffer tussen de warmte binnen en je lichaam.”

Zie je de komende weken dus een familielid, geliefde of collega met winterjas en handschoenen binnen zitten, dan is dat minder gek dan het lijkt en al helemaal niet onverantwoord.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.