Woensdag 21/08/2019

Ruimtevaart

Krachtmeting in de ruimte: ‘supermacht’ India laat zich niet weerhouden door afgeblazen maanmissie

India's eerste maanlander Chandrayaan-2. Beeld EPA

India heeft vandaag op het laatste moment een maanmissie afgeblazen. 56 minuten voor de lancering werd de ruimtereis van maanlander Chandrayaan-2 geannuleerd. Maar India is niet van plan zich door de tegenvaller te laten weerhouden een 'ruimtesupermacht’ te worden.

Het Indiase ruimteagentschap kondigt binnenkort een nieuwe lanceringsdatum aan, liet woordvoerder B.R. Guruprasad weten. India wil na de VS, Rusland en China het vierde land zijn dat een ruimtevaartuig een zachte landing laat maken op de maan. Het Zuid-Aziatische land heeft daarvoor de zuidpool van de maan op het oog, waar het onderzoek wil doen naar de aanwezigheid van water. 

Naast dit vreedzame ruimteprogramma bereidt India zich ook al enige tijd voor op oorlogvoering in de ruimte. Daar heeft het al antisatellietwapens voor ontwikkeld en een militaire ruimteafdeling opgericht. Een oorlogssimulatiespel is nog in de maak. 

'Ruimtesupermacht’ 

Plechtig verscheen de Indiase premier Narendra Modi eind maart al eens op de televisie. De landsvlag prijkte op de achtergrond. Missie ‘Shakti’ (Sanskriet voor ‘kracht’) was een succes, zei hij. India had een eigen satelliet op een afstand van bijna driehonderd kilometer uit de ruimte geschoten. Tot dat moment waren alleen de Verenigde Staten, China en Rusland daartoe in staat. “India is nu een ruimtesupermacht”, aldus Modi. “Het programma is puur bedoeld voor de verdediging van het land.”

Tegen wie het land precies verdedigd moet worden, liet Modi in het midden, maar Indiase experts laten er weinig twijfel over bestaan. “India voelt zich bedreigd door China”, zegt Rajeswari Pillai Rajagopalan, veiligheidsexpert bij de denktank Observer Research Foundation in New Delhi. De twee Aziatische landen gelden als rivalen. In 1962 waren ze verwikkeld in een oorlog over grensgeschillen die tot de dag van vandaag spanningen opleveren. Beide streven naar invloed in de Indische Oceaan.

De afgelopen maanden werd duidelijk dat het Modi menens is met zijn ruimtevaartprogramma. Aankondigingen over nieuwe plannen buitelen over elkaar heen. De nu door technische redenen uitgestelde maanmissie maakt deel uit van een breed palet aan missies. In 2022 wil het land zijn eerste astronauten de ruimte in sturen. Vijf jaar later moet de oprichting van een Indiaas ruimtestation een feit zijn.

Markant zijn vooral de vele stappen die op militair terrein zijn gezet. In Bangalore is een zogeheten Defense Space Agency opgericht, die straks alle ruimteapparatuur van het Indiase leger, de marine en luchtmacht aanstuurt. De ontwikkeling van nieuwe ruimtewapens is ingezet. Voor eind juli staat er een oorlogssimulatie op het programma, die moet laten zien hoe een ruimteconflict er strategisch uit kan zien.

Toeschouwers van de afgelaste maanmissie. Beeld AFP

Potentieel strijdtoneel

De baan om de aarde is een gevaarlijke plek geworden. Het is niet langer uitsluitend het domein van de wetenschap, maar een potentieel strijdtoneel. Rusland, China en de Verenigde Staten hebben veel stappen gezet in het ontwikkelen van wapens in de geest van Star Wars, zoals lasers en futuristische kanonnen, die zonder het gebruik van explosieven enorme schade kunnen aanrichten. 

De grootste angst is voor de fysieke aanval op satellieten. Wie de satellieten van een tegenstander met ruimtewapens kan verstoren of vernietigen, heeft een machtig wapen in handen. Satellieten zijn namelijk onmisbaar voor moderne oorlogvoering. De verbindingen zijn onder meer nodig voor precisiebombardementen, drone-aanvallen en het tijdig detecteren van raketten. 

China heeft zo’n driehonderd satellieten in de ruimte, terwijl India er minder dan tien heeft. Die scheve verhouding biedt kansen voor asymmetrische oorlogvoering, stelt Bharat Karnad, veiligheidsexpert bij het Centre for Policy Research in New Delhi. “China heeft veel meer satellieten. Ze zijn dus heel kwetsbaar als er een conflict uitbreekt. We wilden met onze test laten zien dat we hard kunnen terugslaan als dat moet.”

Wapenwedloop

Niet iedereen is even blij met de poging van India om aan te haken bij de wapenwedloop van de grootmachten. Rusland sprak direct over een “verslechterende situatie rondom de wapenbeheersing”. Een conflict waarbij antisatellietwapens worden ingezet, kan enorme schade veroorzaken, gezien de ruimteschroot die het achterlaat. De NASA uitte direct kritiek op de Indiase antisatelliet-test, omdat die het internationale ruimtestation (ISS) daardoor in gevaar zou hebben gebracht. India liet daarop weten dat de test expres ‘maar’ op 300 kilometer afstand was uitgevoerd, zodat de schroot binnen enkele weken zou afbreken.

De Indiase stap roept ook vragen op over de lopende space race, die zich voltrekt buiten de paden van grote ruimtemachten. “We gaan richting een wapenwedloop”, zegt Rajapogalan. “Het is duidelijk dat er nieuwe regels nodig zijn op het gebied van ruimtewapenbeheersing. Maar ik denk niet dat zo’n verdrag er met de huidige spanningen snel komt. Er heerst te veel onderling wantrouwen, bijvoorbeeld vanaf de Amerikaanse kant jegens de weinig transparante ruimtestrategie van China.”

Toch zullen er snel stappen moeten worden gezet, aldus Rajagopal. “Iran is ook bezig met het ontwikkelen van ruimtewapens. Mogelijk wil Pakistan straks met de hulp van China ook een antisatelliet-test uitvoeren. Het zijn gevaarlijke ontwikkelingen. Iedereen denkt na over hoe ver hij kan gaan.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden