Donderdag 09/07/2020

Kometen

Komeet Swan wordt stilaan zichtbaar (maar u zal een verrekijker nodig hebben)

Komeet Swan is de aarde gepasseerd en nadert de zon.Beeld Twitter

Krijgen we opnieuw spektakel aan de hemel? Die kans zit erin, met de komst van komeet Swan. Het hemellichaam, dat vorige maand ontdekt werd door een Australische amateurastronoom, komt steeds dichter bij de zon. Een logisch gevolg is dat de zichtbaarheid steeds groter wordt. Rond 25 mei zouden de omstandigheden het meest ideaal zijn, maar de kans is groot dat u zelfs dan een verrekijker zult nodig hebben. Cruciale voorwaarde is ook dat het natuurfenomeen tot die tijd niet uit elkaar valt.

Liefhebbers van de ruimte kunnen wel een telescoop bovenhalen. De komeet was al een tijdje te bewonderen in het zuidelijke halfrond, vanaf nu zou het verschijnsel ook in onze contreien zichtbaar moeten worden.

Voorlopig lukt dat enkel vroeg in de ochtend. U moet dan tussen het noordoosten en noordwesten kijken, naar de sterrenbeelden Perseus en Driehoek. De komeet zal niet heel hoog aan de hemel komen, dus zorg voor een plek met een lage bebouwing. Vanaf 21 mei wordt Swan ook ‘s nachts zichtbaar, met een piek rond 1.30 uur. De afstand tot de aarde wordt nooit kleiner dan 83 miljoen kilometer.

Tot 100 miljoen kilometer

De kern van een komeet bestaat uit ijs en stof dat samenklontert tot een soort van gruis. Wanneer zo’n ‘vuile sneeuwbal’ dichter bij de zon komt, start de opwarming. Het ijs begint te sublimeren, waardoor een gaswolk en verschillende staarten ontstaan. De stofstaart is meestal 1 tot 10 miljoen kilometer lang, de plasmastaart kan wel 100 miljoen kilometer lang worden.

Kometen zijn over het algemeen het helderst wanneer ze dicht bij de zon staan. Maar daar schuilt ook net het gevaar: als de gassen te hard opwarmen, kan de materie in verschillende fragmenten losbarsten en wordt de stofstaart onzichtbaar. Dat lot was vorige maand nog komeet Atlas beschoren.

Magnitudecontrast

De mate van zichtbaarheid is heel moeilijk te voorspellen. Uiteraard speelt de bewolking een rol, maar een komeet kan ook zomaar in de schittering van de zon ‘verdwijnen’. Het magnitudecontrast - het cijfer dat aan die zichtbaarheid gegeven wordt - schommelt voor 24 mei rond +3,2. Pas als die waarde onder de 0 gaat, wordt een object met het blote oog zichtbaar. Een verrekijker zou in deze omstandigheden wel nog volstaan.

“Als we een waarde van +4 halen, zullen we ons gelukkig mogen prijzen”, tempert de Britse komeetexpert Nick James echter de verwachtingen. “De komeet lijkt voorlopig niet meer helderder te worden, maar dat kan ineens wel weer opflakkeren. Misschien heeft Swan nog wel een verrassing voor ons in petto, we blijven het sowieso in de gaten houden.”

In realiteit zal Swan ook niet zo fel schitteren als op de foto’s. “Die plaatjes zijn genomen terwijl de komeet aan het uitbarsten was, met een pikdonkere hemel op de achtergrond. Meer ideale omstandigheden bestaan er niet”, klinkt het. Drie weken geleden werden onze avonden nog opgevrolijkt door de spectaculaire Starlink-trein van Elon Musk.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234