Maandag 20/01/2020

Klimaat

Klimaatmodellen blijken al vijftig jaar goed te zitten

Beeld ter illustratie. Beeld BELGA

De computermodellen waarmee wetenschappers de opwarming van de aarde voorspellen, zijn accuraat. Klimaatsceptici zetten vaak vraagtekens bij deze modellen.

De opwarming van de aarde heeft tot dusver precies uitgepakt zoals de eerste IPCC-modellen in de jaren tachtig en negentig al voorzagen. Dat blijkt uit een nieuwe analyse in vakblad Geophysical Research Letters.

Een team onder leiding van wetenschapper Zeke Hausfather onderzocht wat er is terechtgekomen van zeventien oude prognoses die klimaatmodelleerders vanaf de jaren zeventig opstelden. Bij zo’n prognose speelt men het aardse klimaat na op de computer, om in te schatten hoeveel opwarming we tegemoet kunnen zien. Van de zeventien prognoses blijken er tien de opwarming accuraat te hebben voorspeld, schrijft Hausfather. Van de modellen die ernaast zaten, hadden er vier alsnog goed gezeten als men destijds maar de juiste CO2-gegevens had ingevoerd.

Lees ook

Geoloog Manuel Sintubin over het klimaatdebat: ‘Stop met mensen een depressie aan te praten’

Veel oude voorspellingen blijken de hoeveelheid broeikasgassen die we uitstoten te somber hebben ingeschat. Eind vorige eeuw gingen experts ervan uit dat de CO2-concentratie zou oplopen tot 450 ppm (‘deeltjes per miljoen’) vandaag. In werkelijkheid staat de teller op 410. 

Een invloedrijk klimaatmodel, van Nasa-wetenschapper James Hansen uit 1988, kwam om die reden een halve graad te hoog uit. Had Hansen vooraf geweten dat de internationale politiek drijfgassen zou uitbannen, en dat de permafrost van Siberië minder broeikasgas zou uitstoten dan men destijds verwachtte, dan zou ook zijn model zijn uitgekomen op de 1 graad opwarming die het klimaat tot dusver in werkelijkheid heeft ondergaan.

Vertrouwen

De bevindingen ‘vergroten ons vertrouwen dat ook moderne klimaatmodellen het bij het rechte eind hebben’, schrijft Hausfather zelf in een uitleg op internet. “De opwarming van de afgelopen vijftig jaar is vrijwel precies wat onze modellen zeiden dat het zou worden. Het is niet erger dan we dachten. En de klimaatmodellen hebben de opwarming ook niet overschat.”

Een belangrijke studie, met een toch nog onverwachte uitkomst, reageert klimaatonderzoeker Rein Haarsma (KNMI): “Ik had eerlijk gezegd meer variatie in de uitkomsten verwacht.” Wel wijst Haarsma erop dat de echte lakmoesproef nog moet komen: “Deze cijfers gaan over een korte periode, toen het effect van broeikasgassen nog relatief klein was. Naar de toekomst toe wordt dat anders, waardoor ook de modellen steeds sterker van elkaar kunnen gaan afwijken. Misschien gaan er factoren meespelen die we nu nog niet goed modelleren.”

Realistisch

In Engeland wijst wiskundige Nic Lewis, criticus van de klimaatmodellen, er bovendien op dat wetenschappers tegenwoordig andere modellen gebruiken. “Ik acht de prestaties van de heel vroege klimaatmodellen niet erg relevant voor de vraag of de projecties van de huidige, veel complexere modellen wel realistisch zijn”, mailt hij desgevraagd vanuit Bath. Zo zouden de modellen te weinig vat hebben op zaken als fijnstof, vulkaanrook en eventuele toevalsgrillen van het klimaat, en zouden ze de manier waarop CO2 doorwerkt in het klimaat overschatten, stelt hij.

Maar Haarsma benadrukt het goede nieuws: dat het natuurkundige fundament van de klimaatmodellen in elk geval klopt. “Je ziet dat je met een relatief eenvoudig model van de belangrijkste fysische processen – zon, broeikasgassen, de oceanen en de feedback door waterdamp – al een heel eind komt. Dat geeft toch vertrouwen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234