Dinsdag 15/10/2019

Wetenschap

Kan te veel fruit eten kwaad?

Beeld Thinkstock

Volkskrant-journalist Ianthe Sahadat beantwoordt iedere week een vraag over de invloed van voeding op onze gezondheid.

Op een hete zomerdag zoekt zelfs de maag verkoeling. Dus consumeren we verfrissende zaken. Stel nu dat het geen waterijs of koude cola is waarnaar u grijpt, maar meloen, ananas en peer - mag u zich daar onbeperkt aan laven? Fruit is gezond, daar kunnen we toch niet te veel van eten?

Helaas, dat kan dus wel, zegt Lisbeth Mathus-Vliegen, emeritus hoogleraar klinische voeding en maag-, darm- en leverarts in het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam.

Het probleem schuilt in de inname van sorbitol en fructose, stoffen die het lichaam nodig heeft, maar niet onbeperkt kan verwerken.

Bij fructose ligt de grens rond de 30 of 35 gram, bij sorbitol varieert het tussen de 20 en 50 gram. En elke gram die ons lichaam niet opneemt, blijft rondspoken in het maag-darmstelsel. 'Uiteindelijk belanden de overgebleven grammen in de dikke darm, waar bacteriën leven en eiwitten en suikers fermenteren', zegt Mathus-Vliegen. 'De bacteriën in de darm gaan die fructose- en sorbitol-moleculen lekker te lijf. Bij dat proces worden grotere moleculen in kleinere moleculen gesplitst, en dat trekt extra vocht aan uit de darmwand; bovendien ontstaan gassen zoals waterstofgas en koolzuurgas.'

Dit alles geeft klachten, zoals diarree, darmkrampen, gasvorming, winderigheid en een opgeblazen gevoel. Onaangename zaken, kortom. Mathus-Vliegen geeft een voorbeeld: diarree kun je al krijgen van 100 gram vijgen of dadels (veel fructose) en een paar suikervrije kauwgompjes (sorbitol) op een dag. Maar ook een paar flinke appels en peren leveren al bijna 30 gram sorbitol. 100 gram vanille-ijs kan al 80 gram sorbitol bevatten en in 100 gram honing zit 40 gram fructose. En voor de connaisseur: kweepeergelei bevat wel 20 gram fructose én 27 gram sorbitol per 100 gram.

'Van pruimen weet iedereen wel dat ze laxerend werken, maar dat geldt voor alle fruit en voor producten met sorbitol zoals veel light-dranken of kauwgom zonder suiker.'

Een kilo pruimen eten? Niet doen, adviseert Mathus-Vliegen. 'Dan loop je aan het einde van de dag krom van de buikpijn of zit je op de wc. '

Dat wisten onze oma's al, zegt de oud-hoogleraar. Bij obstipatie lieten zij gedurende de dag een bakje pruimen weken. 's Avonds at je de pruimen en de volgende ochtend dronk je op een nuchtere maag het overgebleven sap. Wetenschap uit grootmoeders keuken.

Te veel groente eten kan ook, alleen kost dat een stuk meer moeite. De gedachte is dat een overdaad aan voedingsvezels onze spijsvertering op hol doet slaan. Voedingsvezels zitten vooral veel in rabarber, asperges en groente met nerven, zoals spinazie of sla met stronken en rauwe kool. Belangrijke elementen in een gezond voedingspatroon, maar eet je er te veel van, dan gaat het mis. Alleen moet je 'welhaast een konijn zijn' om die overdaad aan voedingsvezels te consumeren, merkt Mathus-Vliegen op. 'Dan hebben we het over kilo's, hè, dat lukt een volwassen man met een flinke eetlust al bijna niet.'

Groente kan overigens zowel bij verstopping als bij diarree de oplossing bieden. Zit de boel vast, dan helpen de vezels door vocht uit de darmwand te trekken. Is er juist te veel water in de darm (zoals bij diarree), dan zuigen de vezels dat water op.

De gedachte dat fruit en groente gezond zijn en daarmee onbeperkt geconsumeerd kunnen worden, heeft een keerzijde, volgens de oud-hoogleraar. 'Je hebt mensen die heel fanatiek fruit gaan eten en daardoor geen ruimte meer hebben om ander eten te eten. Dat noemen we ook wel orthorexia. Als je alleen maar fruit eet, loopt je lichaam veel andere vitaminen en mineralen, maar ook vetten en eiwitten mis. Niet doen, daar is niets gezonds aan.'

De meerderheid van de Nederlanders loopt dit gevaar overigens niet. Uit peilingen van volksgezondheidsinstituut RIVM blijkt dat nog geen 20 procent de dagelijks aanbevolen hoeveelheid van 200 gram groente en twee stukken fruit haalt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234