Zondag 23/02/2020

Vraag van de week

Kan kijken naar sport een ­hartaanval veroorzaken?

Beeld Damon De Backer

Dit weekend wordt de voetbalcompetitie in 1A hervat, zondag is het meteen al Anderlecht-Club Brugge. Sommige mensen eten bij het kijken naar een match van nervositeit hun nagels op, of twee zakken chips leeg, of allebei. Anderen krijgen hartklachten. Hoe ongezond is dat, naar spannende sport kijken?

Engelse voetbalfans kregen bijna letterlijk een hartverzakking toen de wedstrijd tegen Colombia op het WK van 2018 via penalty’s beslist moest worden. Fans met een Apple Watch kregen de waarschuwing dat hun hartslag gevaarlijk snel opliep.

Rond zowat alle EK’s en WK’s voetbal van de afgelopen 30 jaar is er onderzoek gedaan naar de vraag of het kijken naar een enerverende sportwedstrijd gevaarlijk is voor je hart. Studies in onder meer Italië, Engeland, Brazilië en Nederland vergeleken het aantal ziekenhuisopnamen vanwege hartaanvallen op de dag van een belangrijke wedstrijd met een dag waarop het nationale team níét speelde. Onderzoekers vonden soms wel en soms niet een hoger aantal opnamen.

“Die onderzoeken staan vaak in de wat minder serieuze kerst­editie van wetenschappelijke bladen en worden niet allemaal even streng uitgevoerd”, reageert cardioloog Jonas de Jong. “Als je kijkt naar één dag, zie je inderdaad meer opnamen. Maar in de dagen erna is er juist een dip.” Dat betekent dat mensen die toch al een hartprobleem hebben, mogelijk wat eerder een hartaanval krijgen.

Ook Dick Thijssen, hoogleraar cardiovasculaire fysiologie en inspanning, waarschuwt dat het maar om waarnemingen gaat. “Er zou een verband kunnen zijn, maar er is geen hard bewijs”, zegt hij.

Statisticus Maarten van Smeden voegt daaraan toe dat uit de studies niet duidelijk blijkt of de mensen die een hartaanval kregen wel voetbal keken. “De vraag of een spannende wedstrijd een hartaanval kan veroorzaken, is niet te beantwoorden met deze studies.” Als er al een effect is, verwacht hij dat het klein zal zijn.

Adrenaline

Toch zou het in theorie kunnen, een hartaanval door een spannende match, zeggen de experts. Spanning veroorzaakt een stressreactie, waarbij het hormoon adrenaline vrijkomt. De hartslag gaat omhoog, de zweetproductie neemt toe en er gaat meer bloed naar het hart. Bij mensen die al vernauwde vaten of hart- en vaatziekten hebben, kan door spasmen van de bloedvaten een zuurstoftekort ontstaan in het hart. “Om diezelfde reden kun je iemand met hart- en vaatziekten ook beter niet laten schrikken”, zegt Thijssen.

Op zijn spreekuur krijgt De Jong nooit vragen over de risico’s van sport kijken. Wel heeft hij een patiënte die – ongevaarlijke – hartritmestoornissen krijgt als ze naar haar favoriete club kijkt. Daar houdt ze rekening mee door de match pas later te kijken, als ze de uitslag al weet.

Voor de meeste kijkers thuis kan een beetje stress geen kwaad, denken De Jong en Thijssen. Een mogelijk heel klein beetje extra risico weegt niet op tegen het plezier dat mensen halen uit een spannende wedstrijd bekijken. Maar zoals voor zoveel dingen geldt: overdaad schaadt. Want wie de hele dag op de bank sport ligt te kijken, beweegt allicht heel weinig. Die mensen hebben wel een groter risico op hart- en vaatziekten, zegt De Jong. Ook Thijssen weet: zelf sporten is altijd beter, ook voor ­mensen met hart- en vaatziekten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234