Donderdag 08/12/2022

Het weer

Juli 2015 verbreekt alle records: wellicht de warmste maand ooit gemeten op aarde

null Beeld THINKSTOCK
Beeld THINKSTOCK

Dat 2015 tot dusver het warmste jaar ooit is, was ook in juli voelbaar. Volgens voorlopige gegevens van NASA en informatie van de Japanse Meteorological Agency werd vorige maand een nieuwe mijlpaal bereikt, meldt de nieuwssite Mashable. Juli 2015 is de warmste maand die gemeten werd sinds de registraties aan het einde van de 19de eeuw startten. "De aarde probeert ons iets te zeggen door middel van extreme hitte, droogte, stormen en bosbranden", zegt Tim Van Damme van StormCell.be.

Jill Casters

Volgens de gegevens van NASA, die de komende weken en maanden nog verder verfijnd worden, lag de gemiddelde temperatuur in juli 0,02 graden Celsius hoger dan in juli 2011, de vorige recordmaand. Tot nu toe eindigde elke maand van dit jaar bovendien in de top-4 van de warmste maanden.

De Japanse Meteorological Agency (JMA), die andere methodes gebruikt om maandelijkse en jaarlijkse gemiddeldes te berekenen en rangschikken, gaat zelfs nog verder. Volgens de Japanners waren tot nu toe vijf van de zeven maanden van dit jaar, waaronder juli, de warmste ooit.

De Amerikaanse NOAA (National Oceanic and Atmospheric Administration) heeft nog geen gegevens voor juli vrijgegeven, maar verwacht eveneens dat juli 2015 minstens in de top-4 van de warmste juli's ooit zal staan. De drie agentschappen zijn het erover eens dat 2015 goed op weg is voor de titel van het warmste jaar sinds de metingen, die nu nog op naam van 2014 staat.

Honderden zoeken verkoeling tijdens een hittegolf in Gijon, Spanje, op 26 juli. Beeld EPA
Honderden zoeken verkoeling tijdens een hittegolf in Gijon, Spanje, op 26 juli.Beeld EPA

El Niño

Het enige wat een nieuw record nog in de weg zou kunnen staan, is een zeer sterke temperatuurdaling voor de rest van het jaar, in de hele wereld. Waarschijnlijk is dat niet, gezien de invloed van de opwarming van de aarde op lange termijn, en de op til zijnde El Niño, een weerverschijnsel in de Stille Oceaan dat tot extreme droogte en zware overstromingen kan leiden, op korte termijn. Volgens weervoorspellers is deze El Niño, die gekenmerkt wordt door veel warmere oceaantemperaturen dan gemiddeld, een van de sterkste ooit.

Een van de neveneffecten van een El Niño is dat de grotere warmte van de oceaan en de atmosfeer ook de oppervlaktetemperaturen de hoogte in duwt. De record-El Niño van 1997-1998 had tot gevolg dat 1998 het warmste jaar ooit werd. Tot dat record verbroken werd door 2014, wat opvallend genoeg gebeurde zonder de aanwezigheid van een El Niño.

De invloed van El Niño is volgens Tim Van Damme van StormCell.be vooral voelbaar in Azië, Amerika en Oceanië. "Welke invloed El Niño heeft op Europa is nog niet helemaal duidelijk", zegt hij. "NOAA voorspelde onlangs wel nog een temperatuurstijging van 0,2 graden Celsius tijdens de komende winter in Europa, maar dat heeft eerder te maken met global warming dan met El Niño."

Een duidelijk effect van de klimaatverandering en het bijkomende effect van El Niño, is volgens hem nu al duidelijk zichtbaar in Azië. "Supertyfoon Soudelor was nog maar net weg, toen zich al twee nieuwe tropische stormen ontwikkelden ten westen van Guam. Goni en Atsani zijn nu beiden een tyfoon, en de ene is al gevaarlijker dan de andere."

"Ook in de States voelt men de invloed van beide factoren", zegt hij. "Kijk maar naar de bosbranden in Oregon, Washington, Idaho, Montana, Californië, Nevada en Colorado. De brandweer kan ze zelfs niet meer aan en nu wordt ook het leger ingeschakeld. Het gaat daar van het ene uiterste in het andere, want afgelopen winter stond men nog tot aan de heupen in de sneeuw in bijvoorbeeld Boston."

Bosbrand in Los Angeles. Beeld AFP
Bosbrand in Los Angeles.Beeld AFP
null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS
Grote droogte in de Verenigde Staten. Beeld REUTERS
Grote droogte in de Verenigde Staten.Beeld REUTERS

Toch wijst Van Damme erop dat de opwarming van de aarde extreem weer weliswaar in de hand werkt, maar dat we hier spreken over een verandering op lange termijn. "Ook vroeger kenden we al zeer vaak extreem weer", zegt hij. "Tijdens de jaren 60 waren er in ons land ook al tornado's en zware stormen. De kracht van de stormen blijft over het algemeen gelijk met wat we vroeger ook al kenden. Dat er meer stormen over het land trekken, kan je misschien wel zeggen, al zijn de afgelopen twee jaar geen echte 'topjaren' geweest wat stormen betreft."

Ook de hittegolf die we in juli meemaakten, was niet ongekend. "De Franse 'canicule' zorgde dit jaar voor 800 dodelijke slachtoffers. Dat is niet niks, maar tijdens de hittegolf in 2003 lieten maar liefst 30.000 Europeanen, waaronder 14.000 Fransen, het leven."

Het nieuws van deze nieuwe mijlpaal komt er midden in een hete zomer die van Noord-Amerika tot Zuid-Azië al vele levens heeft geëist en op meerdere continenten records gebroken heeft. Zo ondergaat Californië op dit moment de grootste droogte in een millennium. En ook Zuid-Europa maakt een uitzonderlijke langdurige droogte mee. In Frankrijk maakte de hittegolf al 800 dodelijke slachtoffers.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234