Zondag 23/02/2020

Technologie

Is 5G gevaarlijk? Vijf vragen over de nieuwe generatie mobiel internet

Beeld Sven Franzen

Nu 5G wereldwijd op doorbreken staat, neemt ook het protest ertegen toe. In Brussel gaan zaterdag zelfs mensen de straat op uit onvrede met ‘schadelijke straling’. Maar wat is daar nu precies van aan? Vijf vragen over 5G.

Wat is 5G?

Het is de logische opvolger van de bestaande 4G-netwerken. “Het is een nieuwe vorm van draadloos communiceren”, zegt professor Guy Vandenbosch, stralingsexpert van de KU Leuven. “Een van zijn belangrijkste eigenschappen is dat het een veel grotere capaciteit heeft, waardoor je veel meer informatie kunt doorzenden op hetzelfde moment.”  

Doordat 5G veel sneller is, zou het allerlei technologische hoogstandjes mogelijk kunnen maken. Zelfrijdende auto’s bijvoorbeeld, die op een fractie van een seconde potentiële verkeersslachtoffers kunnen ontwijken. Operaties die op afstand uitgevoerd worden door een chirurg die via het draadloos netwerk een robot bedient. Of facetimen met iemand aan de andere kant van de wereld, terwijl het lijkt alsof die in de sofa naast je zit. “De mogelijkheden zijn eindeloos”, zegt Vandenbosch.

Is 5G zo anders dan 4G?

“Nee dus”, zegt Vandenbosch. “Zeker niet als het puur over de straling gaat. De straling die vrijgegeven wordt en als een deken over de stad ligt: dat zie je bij 5G, maar dus ook bij 4G, 3G of 2G.” Wat wel anders is, is de manier waarop de mobiele signalen worden uitgezonden. Zo maakt 5G gebruik van de ‘fotonica’-techniek, waarbij data met lichtdeeltjes worden uitgewisseld. Hierdoor zou dit mobiel netwerk op een hogere frequentie moeten komen. 

Tegenstanders van 5G vrezen dat net om die grote snelheden te garanderen, er nog meer gsm-masten zullen komen die dus nog meer straling genereren. Want 5G is dan wel pakken sneller, de dekking is een stuk lager waardoor je meer zendmasten nodig hebt. “Toch betekent dit niet per se meer straling”, zegt Vandenbosch. “Kijk, elke stad is opgedeeld in cellen, met telkens één gsm-mast. In de toekomst zou je die cellen kleiner kunnen maken, waardoor er meer antennes zijn. Maar als de afstand kleiner wordt, dan heb je ook minder vermogen nodig om dat mobiel netwerk te doen functioneren. En dan daalt dus ook de stralingsintensiteit.”

Is die straling schadelijk?

Voor sommige mensen is het glashelder dat al die stralen die elke dag op ons lichaam inbeuken, nefaste gevolgen hebben. “Levensgevaarlijk”, noemt een arts uit Wilrijk het in Het Laatste Nieuws. Hoofdpijn, chronische vermoeidheid, concentratiestoornissen, kanker. Online bulkt het van de vermoedens dat straling er voor iets tussen zou kunnen zitten. 

Feit is dat er de voorbije jaren erg veel onderzoek is gebeurd naar het effect van elektromagnetische straling. “Af  en toe wordt daarin een bepaald effect gesuggereerd”, zegt Vandenbosch. “Maar dat is niet genoeg om te kunnen zeggen dat die straling daar echt verantwoordelijk voor is. Dan zou je dat onderzoek tientallen keren opnieuw moeten doen. Pas als je telkens hetzelfde effect genereert, heb je een bewijs.”

Beeld REUTERS

Is 5G dan veilig?

“We weten het niet”, zegt Vandenbosch. Want het is niet omdat de wetenschap tot nog toe niet kon vaststellen dat straling schadelijk is, dat het daarom honderd procent veilig is. “Op korte en middellange termijn is het veilig. Er is tot op heden nog niemand aan straling gestorven. Maar of het ook op lange termijn helemaal veilig is? Geen idee. Wie rookt, krijgt geen kanker een jaar later maar pas decennia later. Het gaat om effecten over erg lange termijn.”

Wel is het belangrijk om de straling die bij 5G vrijkomt, in perspectief te plaatsen. Zo gaat het om niet-ioniserende stralen die – in tegenstelling tot pakweg zonnestralen die huidkanker veroorzaken – niet inwerken op ons DNA. De frequenties zijn nu eenmaal te laag om dat effect te hebben. Ook de opwarming die de elektromagnetische straling bij 5G veroorzaakt, is miniem. De hersenen van iemand die in de zon loopt warmen veel meer op dan van iemand die een smartphone tegen zijn oor houdt. 

“Bovendien,” vult Vandenbosch aan, “moeten we ook durven toegeven dat draadloze technologie al heel veel levens heeft gered. Denk maar aan hoe dit het werk van brandweermannen of politiediensten makkelijker maakt.”

Hoe pakken we dit het beste aan?

Professor Vandenbosch pleit voor ALATA, As Low As Technically Achievable. “Dat betekent dat we de straling zo laag mogelijk moeten houden, zonder dat daarmee de werking van onze technologie in het gedrang komt.” Een paar seconden moeten wachten eer een filmpje uploadt of een licht haperende videocall: dat zijn geen problemen van die aard die het volgens Vandenbosch waard zijn om het vermogen op te drijven. 

“Maar krijg je daadwerkelijk zelfrijdende auto’s in het verkeer of wil je dat chirurgen op afstand een operatie uitvoeren, dan kun je je geen vertraging op het mobiel netwerk permitteren. Maar op dit moment zie ik niet waarom we met de komst van 5G nu al per se het vermogen zouden moeten opkrikken. Op dit moment zitten we in Vlaanderen aan 3 volt per meter bij 900 megahertz per antenne. Voorlopig is dat voldoende.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234