Woensdag 01/04/2020

Vragen aan

“Investeren in mentale gezondheid levert op termijn winst op”

Lieven Annemans.Beeld Photo News

Het is tijd voor een masterplan voor geestelijke gezondheidszorg. Dat betogen gezondheidseconoom Lieven Annemans (UGent) en socioloog Peter Kraewinkels in een open brief.

Uitgerekend nu, in de aanloop naar de verkiezingen 26 mei, een open brief. Moeten we dat toeval noemen?

"Het goed gestoffeerde initiatief van Peter Kraewinkels kwam al maanden geleden. De lezing van Oxford-professor David Clark, vorige vrijdag, leek ons een goede gelegenheid om de open brief voor te stellen. Dat daar politici van verschillende partijen aanwezig bleken, was een buitenkans. Er is niks verkeerd met politici om aandacht vragen voor een thema."

Jullie masterplan zal geld kosten. Daar zijn politici nooit blij mee.

"Het probleem is dat zoiets in een begroting moet worden geschreven. Dat heet daar dan algauw inderdaad een pure kost. Maar breed-maatschappelijk gezien, in termen van productiviteit en winst, zijn de winsten van ons masterplan op lange termijn groter dan de investeringen.

"Kijk, twee jaar geleden heb ik in mijn boek Je geld of je leven in de gezondheidszorg het voorstel gelanceerd dat iedere minister aan het einde van zijn of haar ambtstermijn een verslag opmaakt van zijn of haar beleid; daarin moet een hoofdstuk komen over 'wat heb ik gerealiseerd met het oog op de lange termijn'. Een instantie - het Rekenhof, bijvoorbeeld - zou zich daarover moeten buigen."

Heeft de manier waarop we geestelijke gezondheidszorg bekijken nog altijd te veel te maken met schaamte?

"Mensen met een geestelijk gezondheidsprobleem worden nog altijd anders benaderd dan mensen met een fysiek gezondheidsprobleem. Wie zegt 'goh ik heb last van mijn maag', krijgt te horen: ocharme, daar gaan we zeker iets aan kunnen doen, dat wordt wel opgelost. Als iemand zegt 'ik ben depressief', dan is de reactie nog al te vaak: pak je moed eens bijeen en stel je niet zo aan. Komt daarbij dat er bij de mensen die over die budgetten beslissen soms ook een perceptie bestaat van 'ja maar, moet dat allemaal wel, is dat nu zo belangrijk?'"

Wat is er dan nodig om iedereen van de ernst te doordringen?

"Jammer genoeg kunnen sommigen alleen met economische argumenten overtuigd worden. Welnu: uit een recent rapport van de OESO blijkt dat geestelijke gezondheidsproblemen ons tot 5 procent van het bbp kunnen kosten. Vijf procent. Nu niets doen zal ons op termijn meer kosten dan nu investeren."

Opvallend in jullie open brief: het engagement van Unizo. Hoe belangrijk is dat?

"Daar zijn we heel blij mee. Binnen Unizo is er sowieso een organisatie - Dyzo - die zich bekommert om zelfstandigen met financiële of mentale moeilijkheden, maar het is hoopgevend dat men het eigen perspectief overstijgt, dat men bij zo'n organisatie zegt: we hebben ook een rol te spelen in de kwaliteit van het werk dat we aanbieden."

Nog in de open brief: een waslijst van wensen. Welke is prioritair?

"Eigenlijk moet ik hier het cliché-antwoord geven: ze zijn allemaal belangrijk. Maar goed, als je me vraagt wat het fundament is, dan zeg ik: mentalegezondheidspromotie. Zonder dat blijft een goede zorg met goede terugbetaling eigenlijk nog altijd een beetje dweilen met de kraan open."

De open brief is te lezen op www.mentaalwijs.be

Beeld Tim Dirven
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234