Donderdag 18/07/2019

India

Indiase olifanten steeds vaker met ‘mannen onder elkaar’ op voedseljacht

In Azië leven zo’n 35 duizend olifanten, een historisch dieptepunt. Beeld Nishant Srinivasaiah

Indiase olifanten betreden voor hun voedseljacht steeds vaker gebieden waar mensen wonen en werken. Te risicovol voor de vrouwen en jonge olifanten, daarom gaan de mannen vaak alleen op pad. Dat blijkt uit Indiaas onderzoek

Het gebied waarin de olifanten leven, is omringd door miljoenensteden en aan constante veranderingen onderhevig. Sinds 1950 is minstens 70 procent van het natuurlijke leefgebied verdwenen door ontbossing, landbouw, woningbouw en de aanleg van wegen. “Dit leidt ertoe dat veel van de natuurlijke voedselbronnen van olifanten verdwijnen en ze op zoek moeten naar voedsel in gebieden waar de mens overheerst”, zegt bioloog en betrokken onderzoeker Nishant Srinivasaiah desgevraagd. 

Om de overlevingskans in deze risicovolle gebieden te vergroten, gaan de mannetjes gezamenlijk op stap. De vrouwelijke olifanten blijven in de bossen om te zorgen voor de kleintjes. Voor hen is daar nog wel genoeg te eten, maar de mannen zijn vanwege hun voortplantingsdrang gebaat bij de voedzamere gewassen van de landbouwindustrie. Voordat ze rond hun twintigste levensjaar op zoek gaan naar een vrouwtje, moeten ze hun lichamelijke conditie en voortplantingsvermogen zoveel mogelijk optimaliseren om concurrentie uit de weg te ruimen. En dat gaat nu eenmaal sneller met graan dan met blaadjes.

Olifant beschermen 

De nieuwe bevindingen kunnen helpen met het opstellen van richtlijnen om de bedreigde Indiase olifant te beschermen. In Azië leven nu zo’n 35 duizend olifanten, een historisch dieptepunt. Stropers schieten de dieren voor hun ivoor en boeren plaatsen hoogspanningsdraad om hun gewassen te beschermen. “Inzicht in het nieuwe gedrag kan bijdragen aan het leren omgaan met de olifant op plekken waar de mens de dienst uitmaakt”, aldus Srinivasaiah.

Indiase olifanten gaan steeds vaker op voedseljacht in gebied waar mensen de dienst uitmaken. Beeld Nishant Srinivasaiah

De onderzoekers observeerden 250 mannelijke olifanten gedurende 23 maanden. Cameravallen met een bewegingssensor registreerden de olifanten in verschillende soorten landschappen, zoals de bossen en kale vlaktes. Hieruit bleek dat met name in agrarische gebieden de mannetjes gezamenlijk ten tonele verschenen. De groep was in deze vijandige gebieden ook het grootst; in natuurlijke gebieden met bebossing liepen de olifanten in kleinere gemengde groepen of alleen.

Flexibel

Toen andere onderzoekers twintig jaar geleden hetzelfde gebied analyseerden,was er nog geen sprake van de mannelijke groepsverbanden. “Dat olifanten zich in zo’n korte tijdspanne aanpassen aan de veranderende omgevingen en zich minder laten leiden door eeuwenoude groepspatronen, laat maar weer zien hoe flexibel en intelligent die logge, grote beesten eigenlijk zijn”, aldus Srinivasaiah.

Dat olifanten zich kunnen aanpassen aan hun veranderende leefgebied is volgens ecoloog Frank van Langevelde, verbonden aan de Universiteit van Wageningen, bemoedigend. Maar het kan ook averechts werken. Grote groepen olifanten richten meer schade aan, waardoor mensen zich misschien genoodzaakt voelen nog vaker het conflict aan te gaan om hun gewassen te beschermen. “Wellicht is de beste strategie tegen conflicten tussen mens en olifant om juist te voorkomen dat olifanten zich genoodzaakt voelen om hun natuurlijke leefomgeving te verlaten’, stelt Van Langevelde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden