Zondag 20/09/2020

AchtergrondFauna

In pandareservaten gaat het goed met de panda, maar verdwijnen de andere dieren

Ye Ye, een 16 jaar oude panda, in het Wolong Nature Reserve in China.Beeld REUTERS

De bescherming van de reuzenpanda kan een succesverhaal worden genoemd: het gaat redelijk goed met dit iconische dier. Maar in de reservaten die zijn aangewezen voor behoud van de panda zijn andere belangrijke diersoorten grotendeels verdwenen, zo blijkt uit Chinees onderzoek. Daar zijn nog maar weinig luipaarden, sneeuwpanters, wolven en Aziatische wilde honden te vinden.

Natuurbeschermers gaan er gewoonlijk van uit dat de bescherming van een zogeheten ‘paraplusoort’, zoals de reuzenpanda, ook ten goede komt aan andere diersoorten in hetzelfde leefgebied. Wetenschappers toonden aan dat dit in de Chinese pandareservaten niet het geval is. De onderzoeksgroep, die haar bevindingen publiceerde in Nature Ecology & Evolution, pleit voor meer aandacht voor behoud van de biodiversiteit in bredere zin.

De vorming van de Chinese reservaten had een positief effect op de pandapopulaties. Op de Rode Lijst van bedreigde diersoorten veranderde de status van dit dier in 2016 van ‘bedreigd’ in ‘kwetsbaar’. Dat het in de reservaten slecht gaat met roofdieren als het luipaard en de wolf heeft te maken met verschillen in levensbehoeften, schrijven de onderzoekers. Panda’s hebben geen groot leefgebied nodig en eten alleen bamboe. De roofdieren gebruiken juist veel ruimte om op herten, konijnen of muizen te jagen. Dat de panda genoeg gebied en eten heeft, zegt dus weinig over de beschikbare ruimte en het beschikbare voedsel voor de vleeseters. Commerciële houtkap, stroperij en de verspreiding van infecties lijken volgens de onderzoekers bij te dragen aan de achteruitgang van roofdiersoorten.

De afgelopen decennia zijn luipaarden, wolven en Aziatische wilde honden verdwenen uit ten minste driekwart van de onderzochte beschermde natuurgebieden in China. Sneeuwpanters, die vanwege hun status in de boeddhistische cultuur extra bescherming genieten, verdwenen uit eenderde van de reservaten.

Voor hun onderzoek plaatsten de wetenschappers duizenden camera’s in beschermde natuurgebieden. Tien jaar lang maakten ze foto’s zodra de sensor een beweging oppikte. Met deze beelden achterhaalden de onderzoekers in welke gebieden de dieren nog voorkwamen en waar ze verdwenen waren.

Het is een grootschalig en goed uitgevoerd onderzoek, reageert hoogleraar ecologie Han Olff van de Rijksuniversiteit Groningen. “Ik werk veel in Afrika en daar zien we iets soortgelijks met de olifant. Dit dier krijgt binnen beschermingsstrategieën veel meer aandacht dan andere soorten, net als de panda. Maar redden we de olifant of de biodiversiteit? Dit onderzoek toont duidelijk aan dat het niet twee dezelfde dingen zijn.”

De redenen voor de sterke afname van de soorten zijn niet goed onderzocht in dit onderzoek, stelt Olff. Maar dat doet geen afbreuk aan de boodschap. “Tussen de regels door hebben de Chinese auteurs een goede boodschap: gooi niet al het geld op de reuzenpanda, maar kijk ook naar andere soorten. Hierover moeten we slimme afwegingen gaan maken binnen natuurbehoud.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234