Zondag 18/04/2021

ColumnDe schaal van Mulders

In de ‘Heksenhamer’, een van de beruchtste boeken ooit, staat bloedserieus dat heksen op last van de duivel penissen stalen

Een gravure uit 1555: een kat/heks is er met een penis vandoor. Beeld rv
Een gravure uit 1555: een kat/heks is er met een penis vandoor.Beeld rv

Jean-Paul Mulders onderzoekt alles wat u bij de hersenkwabben kan grijpen.

De chocolade ligt van de hitte in de kast te smelten en ik krijg bericht dat er een pakje wordt geleverd, tussen 10.28 en 11.28 uur. Hoewel ik zelf vaak te laat kom, vind ik stiptheid van anderen prachtig.

De zending bevat natvoer en kattenbrokken. “Je hebt geluk,” zeg ik aan mijn katachtige, “want we waren bijna uitgelopen.” Zo hoorde ik een tiener onlangs verwoorden dat de suiker op was. We ran out of sugar: het valt niet te onderschatten hoe het Engels onze moedertaal uitholt.

In de doos zit, naast het voer dat ik besteld heb, een cadeau van een merk dat zich Rosie’s Farm noemt. Het doosje is zo schattig dat je naar een verblijf op die boerderij zou smachten. Het is versierd met bloemen en aristokatten. Een wervende tekst jubelt dat de inhoud gloriously grain-free complete is.

Glorieus natvoer: in normale omstandigheden zou ik dat een tikje decadent vinden. Maar in deze dagen heb ik de neiging mens en dier schaamteloos te verwennen. Een virus dat van geen wijken wil weten, een hittegolf die daar overheen wordt gekwakt als een klodder lillende gelatine… En dan die berichten over het psychopaten­fabriekje dat schachtenpap maakte door levende muizen in de blender te werpen. Een mens moet zich in de arm knijpen om zich eraan te herinneren dat hij niet per abuis in de hel is gesukkeld.

Waar dieren worden mishandeld, lopen ook mensen gevaar – dat wist de Britse filosoof John Locke al drie ­eeuwen vóór de dood van Sanda Dia. Hedendaagse wetenschappers noemen zoiets een cruelty link. Seriemoordenaars, zoals de infame Ted Bundy, begonnen in hun jeugd met het kwellen van dieren en schakelden later naadloos over op mensen. ­Typisch is het verhaal van een dertigjarige Nederlander die enkele jaren geleden geitjes en lammetjes doodmartelde. Hij liet perverse tekeningen achter op de locus delicti. “Die leken zo uit een film te komen”, aldus een onderzoeker. “Wij zeiden: hier is zich iemand aan het opladen voor een veel ernstiger vergrijp.”

Als tegengif voor zoveel ontsporing verdiep ik mij in Zat het snor? van Erik Aerts, emeritus professor economische geschiedenis aan de KU Leuven. Dat fijne boekwerkje ontraadselt de geschiedenis van de kat in de Lage Landen. Je kunt je twijfels hebben over de geestigheid van de titel, maar soms volstaat een zin op de cover om voor een schrijver sympathie te voelen: ‘Hij draagt dit boek op aan zijn besnorde vrienden die al veertig jaar zijn levenspad volgen.’

Ik leer dat de kat door de Romeinen tot bij ons is meegebracht en aanvankelijk voor haar nuttigheid gewaardeerd werd. Daarna is het voor haar echter bergaf gegaan. Je moet duidelijk niet in de middeleeuwen leven om te ontsnappen aan wreedheid en waanzin. In de Malleus maleficarum aka Heksenhamer (1487), een van de beruchtste boeken uit de geschiedenis, staat bloedserieus vermeld dat heksen op last van de duivel penissen stalen. Ze legden daar collecties van aan in dozen of vogelnesten. En katten, dat waren natuurlijk betoverde heksen. Soms leidt dat tot tragikomische taferelen, zoals te zien op een anonieme gravure uit 1555: een non tracht een kat te lokken met vis in ruil voor een gestolen penis.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234