Dinsdag 21/05/2019

Anti-abortus

"Ik ben zwanger, wat nu?": omstreden anti-abortuscampagne rolt zich uit

Sinds kort is deze affiche onder meer te zien in de voertuigen van De Lijn. Ogenschijnlijk onschuldig, maar niet in de ogen van abortusexperts. Beeld Bas Bogaerts

'Ik ben zwanger, wat nu?' Op het eerste zicht lijkt het een onschuldige, objectieve campagne. De honderden posters en banners die in Vlaanderen ophangen, blijken evenwel het werk van een organisatie die niet meteen gekend is om haar neutrale informatie. De vzw JIL wordt 'pro life' genoemd, ofte anti-abortus.

Misschien zag u ze al. Op een openbaar toilet, in de bioscoop, op een tram. Daar zijn sinds enkele weken de campagnebeelden te vinden met daarop een jonge vrouw die recht in de lens kijkt en zich de vraag stelt: "Ik ben zwanger, wat nu?"

Achter de campagne zit de vzw Jongeren Info Life, afgekort JIL. Ze verwijzen personen die de beelden opmerken door naar een website, ongeplandzwanger.be. Op het eerste zicht lijkt op die pagina enkel neutrale informatie te worden aangereikt. Je ziet een propere banner, een hulpnummer, een pagina met veelgestelde vragen. Maar wie blijft doorklikken en lezen, merkt na een tijd op dat er opvallend veel meer tekst volgt voor wie een abortus overweegt. In die tekst gaat het bovendien ook vooral over de risico's die aan een zwangerschapsonderbreking zijn verbonden.

Niet objectief

Joke Vandamme analyseerde de site al. Vandamme werkt aan de Universiteit Gent aan een doctoraat over zwangerschapsafbrekingen. En volgens haar staan er heel wat verdoken anti-abortusboodschappen op. Zo wordt er bijvoorbeeld nogal nadrukkelijk gesteld dat "een abortus belangrijke lichamelijke, emotionele en psychische gevolgen heeft". Volgens Vandamme strookt een zin als deze niet met de meest recente wetenschappelijke inzichten. "Aangenomen wordt dat een eenmalige abortus op lange termijn geen verhoogd risico geeft op psychische problemen. Er is wel een klein percentage van vrouwen die het moeilijk krijgen, maar dat is een groep die al een bepaalde kwetsbaarheid heeft, meestal doordat de vrouwen weinig steun krijgen in hun omgeving of in een gewelddadige relatie zitten."

De onderzoekster betreurt dat dit soort van wetenschappelijk onderbouwde informatie ontbreekt, en dat er vooral veralgemeningen en mythes aan bod lijken te komen. "Zo wordt er ook erg op tienerzwangerschappen gefocust, terwijl we weten dat het even vaak bij oudere vrouwen voorkomt. Voorts is er nergens sprake van positieve gevoelens, zoals opluchting, die bij een abortus komen kijken." Vandamme maakt zich zorgen om een aantal van die teksten op de pagina. "Omdat het niet de objectieve informatie geeft waar een vrouw die met een ongeplande zwangerschap wordt geconfronteerd, op zou moeten kunnen rekenen."

Tom Nys van Luna, de overkoepelende vereniging van abortuscentra in Vlaanderen, beaamt. "De keuze om met een zwangerschap door te gaan of om ze af te breken moet op een goede manier kunnen worden gemaakt. Iemand die vol stress op zo'n website komt, wordt in een bepaalde richting gestuurd."

Bij JIL zelf willen ze niet stellen dat ze anti- abortus zijn. "Ook vrouwen die hiervoor kiezen, zijn bij ons welkom", zegt woordvoerster Yannick Fonteyne, die benadrukt dat JIL een "actief pluralistische organisatie" is. Ze zegt wel dat hun waarden aansluiten bij de christelijke visie. "Wij willen mensen helpen om voor het leven te kiezen. Maar dat betekent niet dat we mensen die een andere keuze maken niet respecteren." Iemand die belt rechtstreeks naar een abortuscentrum doorsturen, doen ze niet. "Wij verwijzen dan door naar een huisarts. We willen vermijden dat vrouwen in paniek maar één oplossing zien."

"Laakbare strategie"

Nys stelt dat er an sich geen problemen zijn met de standpunten van de vzw, wel noemt hij het problematisch dat de vzw daar niet openlijker mee uitpakt. "JIL presenteert zich als een hulporganisatie en verbergt daarbij een ideologisch-religieuze agenda. Dat is een laakbare strategie." Volgens hem is het de eerste keer dat de vzw met een campagne van deze schaal uitpakt. "Dit lijkt mij hét moment om deze in vraag te stellen."

Zelf nam Luna al contact op met Lijncom, dat de reclamemogelijkheden aanbiedt in de voertuigen van De Lijn. Nog tot 14 maart zullen zij 125 banners op Antwerpse trams laten staan. Volgens Luna zijn die banners in strijd met de ideologische code van Lijncom, die stelt dat religieuze en ideologische boodschappen niet verspreid mogen worden. Maar bij Lijncom reageren ze dat ze geen wettelijke grond hebben om ze te weigeren. "Wij beoordelen alleen maar de banner, en daar staat niets verkeerds op."

Minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) is ook niet van plan om actie te ondernemen. In een reactie benadrukt hij enkel het belang van neutrale en objectieve informatie rond relatieondersteuning en relatiebemiddeling. "Daarvoor ontvangt Fara, het luister- en informatiepunt rond zwangerschapskeuzes, subsidies. Ook Sensoa, het Vlaams expertisecentrum voor seksuele gezondheid, neemt hierin zijn rol op."

Zowel Fara als Sensoa distantiëren zich van JIL. Bij Fara benadrukken ze niet samen te werken met de organisatie, omdat die niet de neutrale informatie biedt die deze moeilijke en delicate materie vereist. Sensoa heeft de vzw opgenomen in een lijst met organisaties "die niet aan de kwaliteitscriteria voor goede relationele en seksuele vorming voldoen."

Beeld thinkstock
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.