Zondag 18/04/2021

NieuwsKlimaatopwarming

‘IJskap Groenland ooit al eens verdwenen bij opwarming van 1 à 2 graden’

null Beeld AP
Beeld AP

De ijskap die Groenland al twee miljoen jaar bedekt, is mogelijk ooit al eens verdwenen. De gemiddelde temperatuur zou toen 1 à 2 graden gestegen zijn in vergelijking met het pre-industriële tijdperk. Dat blijkt uit een internationale studie waar het laboratorium voor glaciologie van de Université Libre de Bruxelles (ULB) aan deelnam. De onderzoekers bestudeerden sedimenten die vijftig jaar geleden bovengehaald zijn.

In 1966 voerden wetenschappers van het Amerikaanse leger ijsboringen uit in het noordwesten van Groenland, in de buurt van een Amerikaanse luchtmachtbasis. Ze gingen tot ongeveer 1.390 meter diep en haalden een glaciale sedimentkern van ongeveer 3 meter naar boven. Die bevroren sedimenten werden in 1994 overgebracht naar Kopenhagen, waar ze letterlijk vergeten werden. Pas in 2017, bij een verhuis naar een nieuwe gekoelde opslagplaats, kwamen ze weer boven water.

Een onderzoeksteam uit België, Denemarken, Frankrijk en de Verenigde Staten bestudeerde de sedimenten in 2019 voor het eerst. Tot hun verrassing vonden ze resten van wortels en bladeren tussen zand en rots.

Bomen

De analyses toonden aan dat Groenland het voorbije miljoen jaar deels of volledig bedekt was met ijs, met uitzondering van een of twee warmere periodes. Het ijs zou toen volledig verdwenen zijn. Waarschijnlijk was dat 400.000 jaar geleden het geval. Op dat moment was het gebied bedekt met toendra, mossen en dwergstruiken, maar mogelijk ook met bomen. Dat is kenmerkend voor taiga, aldus de onderzoekers.

De data van de Amerikaanse en Europese onderzoekers komen overeen met die van twee andere sedimentkernen uit het centrum van Groenland. Ook zij suggereren dat de ijskap minstens één keer verdwenen is in het afgelopen miljoen jaar.

‘Probleem is urgent’

De combinatie van beide data geeft voor het eerst aan dat de Groenlandse ijskap mogelijk volledig verdween in een zogenoemde interglaciale periode. Die periode kon tot tienduizenden jaren lang geduurd hebben. De temperatuur lag toen 1 à 2 graden hoger in vergelijking met het pre-industriële tijdperk. Naar die stijging zijn we nu ook weer aan het evolueren met de huidige klimaatopwarming. De onderzoekers ondersteunen daarom de hypothese dat er een punt bestaat waarbij er geen weg meer terug is.

Als Groenland volledig smelt, zou dat de zeespiegel doen stijgen met zes tot zeven meter. Dat vormt een bedreiging voor kustgebieden overal ter wereld. "Het probleem is urgent", zegt ULB-onderzoeker Jean-Louis Tison. "De veranderingen van het zeeniveau gaan een groot deel van de wereldbevolking in de volgende vijftig jaar treffen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234