Woensdag 11/12/2019

Sterrenkunde

Hubblebeeld biedt een blik op de toekomst van onze zon

Ruimtetelescoop Hubble maakte een ongezien scherp beeld van de planetaire Nevel van de Zandloper. Beeld JPL/NASA/HST

Wetenschappers voorspellen dat de zon over miljarden jaren zodanig zal uitzetten dat ze Mercurius, Venus en waarschijnlijk ook de aarde zal opslokken. Een ongezien scherp beeld dat de Hubbletelescoop kon maken van de planetaire Nevel van de Zandloper, of MyCn18, biedt ons een blik op de toekomst van onze zon.

Een planetaire nevel is een uitdijende gasnevel die sommige sterren aan het einde van hun leven produceren. MyCn 18 is een jonge planetaire nevel in het zuidelijke sterrenbeeld Vlieg (Musca), zo'n achtduizend lichtjaren van de aarde verwijderd.

De term planetaire nevel is eigenlijk een verkeerde benaming. Astronoom William Herschel verzon de naam in de jaren 1780, toen hij voor het eerst een dergelijk object waarnam en van mening was dat het op de ronde vorm van een planeet leek.

Mercurius, Venus en de aarde

In feite is het dus een ster die de nevel veroorzaakt. De ster die MyCn 18 creëerde, lijkt sterk op onze zon. Hij begon zijn leven - net als onze zon - als een ster met een kleine massa. In miljarden jaren tijd groeide hij uit tot een rode reus, één van de eindfases van een ster.

Eenmaal zijn kernbrandstof opgebruikt was, stootte de ster zijn gasvormige omhulsel af, waardoor zijn witte kern zichtbaar werd. Die kern is nu gedoemd om als een witte dwerg langzaam verder af te koelen.

Wetenschappers voorspellen dat onze zon over ongeveer zes miljard jaar hetzelfde lot te wachten staat. Wanneer de zon een rode reus wordt, zal haar gasomhulsel zodanig uitzetten dat het Mercurius, Venus en waarschijnlijk ook de aarde zal opslokken.

Sterrenwind

Het scherpe Hubblebeeld heeft enkele verrassende details onthuld over het ontstaan van de Nevel van de Zandloper. Astronomen denken dat de zandlopervorm ontstaan is door de uitdijing van een snelle sterrenwind - de gasuitstoot van een ster - binnen een langzaam uitzettende wolk die een dichtere massa heeft aan zijn evenaar dan aan zijn polen.

De gloeiende ringen geven de vage wanden van de zandloper aan. Het beeld werd kunstmatig ingekleurd: stikstof is weergegeven in rood, waterstof in groen en zuurstof in blauw.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234