Zaterdag 14/12/2019

Technologie Vier vragen

Hoe Spotify wil ontkomen aan de wurggreep van Apple

Apple vs. Spotify Beeld Sven Franzen

Zijn online appwinkels zoals de App Store van Apple te machtig? Volgens Spotify alleszins wel. Begin deze week raakte bekend dat de Europese Commissie een formeel onderzoek start naar oneerlijke concurrentie. Wat speelt er precies?

1. Waarom heeft Spotify een probleem met Apple?

Spotify zit in een vervelende positie. Aan de ene kant is het een klant van Apple. Het biedt zijn muziekapp aan in de App Store van de techgigant. Aan de andere kant is Apple met zijn streamingdienst Apple Music de grootste concurrent van het Zweedse bedrijf. 

Apple laat volgens Daniel Ek, de CEO van Spotify, geen kans onbenut om oneerlijk voordeel te halen uit die machtspositie. Ek heeft het gehad met de zogenaamde ‘Apple Tax’. Wanneer u een abonnement van 9,99 euro neemt in de Spotify-app, die in de App Store wordt aangeboden, vloeit daar in het eerste jaar 3 euro van naar Apple. Vanaf het tweede jaar gaat het om 1,5 euro. Geld dat Spotify kan gebruiken om contracten af te sluiten met de muziekindustrie. In principe rekent Google evenveel commissie aan in zijn Play Store, maar dankzij achterpoortjes kunnen Spotify en andere bedrijven die omzeilen.

In het begin probeerde Daniel Ek die extra kost door te schuiven naar zijn klanten. Wie via de website van Spotify een abonnement nam, betaalde 9,99 euro. Wie een abonnement afsloot binnen in de app, betaalde 12,99 euro. De strategie werd op sociale media op awoert-geroep onthaald. Bovendien zorgde die aanpak voor een commercieel nadeel. Apple Music, een van Spotify’s grote concurrenten, zette zelf een streamingdienst op die ook 9,99 euro per maand kost. Apple hoeft zichzelf natuurlijk geen 30 procent uit te keren.

Daniel Ek van Spotify: ‘Apple blokkeert regelmatig updates van de Spotify-app.’ Beeld AFP

Geen wonder dat Spotify in het voorjaar van 2016 besloot om zijn abonnementsformule binnen de App Store af te sluiten. Nieuwe gebruikers die Spotify premium willen, moeten dat voortaan via hun browser regelen. Ook al boet Spotify hierdoor in aan gebruiksgemak.

Daarmee zijn de verzuchtingen van Daniel Ek en de zijnen niet opgelost. Zo schrijft Ek in een blogpost dat Apple het steeds moeilijker maakt voor Spotify om met zijn Apple-klanten te communiceren. “In sommige gevallen belemmert Apple ons om een e-mail te sturen naar onze klanten”, schrijft EK. “Bovendien blokkeert Apple regelmatig updates van de Spotify-app.” Tot slot wijst de Spotify-CEO erop dat Apple concurrenten uitsluit van nieuwe Apple-platformen zoals Siri, de Apple HomePod en de Apple Watch.

2. Is Spotify de enige met klachten?

Neen. Ondertussen proberen ook andere grote, succesvolle bedrijven zoals Epic Games, de ontwikkelaar achter Fortnite, en Netflix aan de dictatuur van de appwinkels te ontsnappen.

“Het mooie aan het internet en de digitale revolutie is dat de mogelijkheid bestaat om de relatie met onze klanten zoveel mogelijk zelf in handen te houden. Fysieke winkels en tussenpersonen zijn overbodig”, verklaarde CEO Tim Sweeney eind vorig jaar toen Epic Games aankondigde dat het Fortnite niet via de Google Play Store, maar via een aparte website zou aanbieden. “De 30 procent commissie is disproportioneel ten opzichte van de kosten die de platformen maken om betalingen te verwerken en de klantendienst te organiseren.” Opvallend: Epic Games biedt Fortnite wel nog aan in de App Store van Apple. Het ecosysteem van Apple laat het niet toe om apps te downloaden buiten de App Store. Wie een smartphone met Android heeft, hoeft dus niet via de appwinkel, maar wie een Apple-toestel heeft, heeft geen andere keuze dan de App Store.

Ook andere grote, succesvolle bedrijven zoals Epic Games, de ontwikkelaar achter het populaire spel Fortnite aan de dictatuur van de appwinkels te ontsnappen. Beeld rv

Iets later volgde Netflix het voorbeeld van Spotify en liet het de App Store van Apple ook links liggen. “Wij ondersteunen het betalingssysteem van Apple niet meer”, klonk het in een kort bericht. De streamingdienst verpatste in 2018 762 miljoen euro aan abonnementen via de App Store van Apple. Dat leverde Apple volgens het data-analysebedrijf Sensor Tower 229 miljoen euro op. Een geldstroom die voor Apple niet meteen opdroogt. Abonnementen die zijn afgesloten via Apple blijven lopen, net als de commissie die Netflix daarop betaalt.

Toen Daniel Ek in maart zijn klacht formuleerde bij de Europese Commissie, kreeg die meteen de steun van Europese uitgevers. “Er is een groeiende bereidheid bij consumenten om voor kwaliteitsmedia te betalen”, zegt Christian Van Thillo, CEO van Medialaan - De Persgroep (waar De Morgen onderdeel van is) en voorzitter van de European Publishers Council. “Je moet het mensen zo gemakkelijk mogelijk maken om te betalen voor nieuws. Maar om daar een commissie van 15 of 30 procent op te betalen, is absurd.”

Van Thillo vraagt net als Ek om alternatieve betalingsmethodes toe te laten in de App Store. “Een normaal percentage om betalingen te verwerken schommelt tussen de twee en drie procent”, zegt de voorzitter van de Europese uitgevers. De European Publishers Council zit binnenkort met de Europese Commissie samen om haar standpunten te verduidelijken.

3. Waarom speelt Apple het spel zo hard?

De strategie zit in het DNA van Apple. Het bedrijf is groot geworden door hardware en software op een unieke manier met elkaar te verbinden. Die verticale integratie, waarbij ze design en kwaliteit hoog in het vaandel houden, zorgt al jaren voor een afgesloten ecosysteem is waar Apple strakke controle over wil behouden.

Daarnaast zit het bedrijf van wijlen Steve Jobs volop in een transitieperiode. De ultieme cashcow van de voorbije jaren, de iPhone, is over haar hoogtepunt heen. Uit de meest recente kwartaalcijfers blijkt dat de inkomsten uit de iPhone-verkoop met maar liefst 17 procent daalde tot 27,8 miljard euro. CEO Tim Cook gaf eerder dit jaar al twee belangrijke oorzaken voor die cijfers. Eén: in China is de smartphoneconcurrentie groter dan voorzien. Bovendien zijn iPhones in vergelijking met hun Chinese concurrenten te duur. Ondertussen heeft Apple die prijzen aangepast. Twee: mensen doen veel langer met één iPhone, waardoor de verkoop vertraagt. Ook de verkoop van de laptops blijft afnemen, het vorig kwartaal ging het om een daling van 5 procent.

CEO Tim Cook van Apple wil minder afhankelijk worden van hardwareproducten en meer inzetten op diensten zoals de Apple Pay en de Apple Card. Beeld AFP

De oplossing volgens Tim Cook: diensten. Door mensen abonnementen te verkopen op muziek, tv en cloudopslag en een eigen betaaldienst uit te bouwen met Apple Pay wil het bedrijf uit Cupertino constante geldstromen generen en minder afhankelijk worden van de verkoop van hardwareproducten. En die strategie lijkt haar vruchten af te werpen. Diensten zoals Apple Pay en de App Store leverden Apple in het laatste kwartaal 10,3 miljard euro op. 17 procent meer dan het jaar voordien. Een record.

Apple wil die groeicurve in de toekomst aanhouden. Raken aan de ‘Apple tax’ staat niet meteen op de agenda. Het bedrijf reageerde uitzonderlijk nijdig toen het nieuws over Spotify’s klacht bij de Europese Unie bekendraakte: “Spotify wil alle voordelen van een gratis app zonder gratis te zijn.” Het ontkende de Spotify-app te dwarsbomen in zijn ecosysteem.

4. Wat kunnen overheden doen aan het conflict?

Daniël Ek beweert dat hij jarenlang tot een overeenkomst is proberen te komen met Apple, maar dat zijn inspanningen geen zoden aan de dijk brachten. Hij besloot de hulp van de Europese Commissie in te roepen. Die heeft in het recente verleden al laten zien dat het niet lacht met machtsmisbruik. De Europese Commissie legde Alphabet, het bedrijf achter Google, met drie verschillende boetes in totaal al meer dan 8 miljard euro boete op. Vorig jaar nog kreeg de techgigant een boete van 4,3 miljard euro voor het opdringen van zijn browser en zoekmachine op Android-telefoons.

Toch vraagt Rogier De Langhe zich af of dit de juiste manier is. “De Europese Commissaris voor Mededinging Margrethe Vestager wordt door sommigen weleens bestempeld als een van de grootste bondgenoten van de grote Amerikaanse techbedrijven. Hoe hoog de boetes ook zijn, de zakken van die bedrijven lijken veel dieper te zijn. Je kan die boetes haast zien als het toegangsticket dat die techbedrijven betalen om hier te doen wat ze willen.” Waar overheden vroeger in staat waren om dominante spelers in een markt te reguleren en controleren, lukt dat in een digitale economie niet meer. “Spelers zoals Apple en Google zijn geen spelers in een markt, ze zijn de markt, ze bepalen zelf de spelregels.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234