Woensdag 29/01/2020

Column De Schaal van Mulders

Hoe langer iemand met balletjes blijft spelen, hoe meer zijn kinderlijkheid intact is gebleven

Beeld BELGAIMAGE

Jean-Paul Mulders onderzoekt alles wat u bij de hersenkwabben kan grijpen. 

Voor Nieuwjaar krijg ik een doosje waarin de Wieg van Newton zit. Die cradle is minder lullaby-achtig dan je zou kunnen verwachten. Het betreft vijf stalen knikkers, met fijne koordjes aan een staketsel opgehangen. Laat je aan de ene kant een knikker tegen de andere botsen, dan komt er aan de andere kant een met dezelfde hevigheid in beweging. Je kan het ook met twee of drie knikkers en altijd is het resultaat fascinerend.

Ik vind het cadeau minstens zo leuk als het figuurtje van Einstein dat ik vorig jaar cadeau heb gekregen, en dat zichzelf tegen de slaap tikt dankzij een zonnepaneeltje. Dat is het drama in de wereld: hou je van katten, dan krijg je speeltjes waarin Grumpy Cat immer misnoegd de wereld inkijkt. Hou je van honden, dan krijg je ­kersenpitkussens in de vorm van ­teckels om op te warmen in de ­microgolfoven. En hou je van wetenschappen, dan krijg je een apparaatje – made in China – dat de wet van ­behoud van impuls en energiebehoud in de praktijk brengt.

Mijn Wieg van Newton is in haar ­eenvoud intrigerend. Ik kan er niet langs­lopen zonder de balletjes vrolijk tikkend in beweging te doen komen. Je hebt twee soorten mensen in de wereld: zij die zo’n Wieg van Newton geweldig vinden, en zij die er hun schouders voor ophalen. De eerste soort is mijn favoriete. Ik vertoef niet graag in het gezelschap van lui bij wie de verwondering dood is. Hoe langer iemand met balletjes blijft spelen, hoe meer zijn of haar kinderlijkheid intact is gebleven.

Ik denk aan de gigant van de wetenschap die aan dit wonderlijke tuigje zijn naam heeft gegeven. Over Isaac Newton (1643–1727) las ik de geweldige biografie die James Gleick heeft geschreven. Het citaat voorin vind ik al ontroerend. De man van de nicht van Newton wilde weten hoe die de eerste spiegeltelescoop gemaakt had: “Ik vroeg waar hij het had laten maken, hij zei dat hij het zelf had gemaakt, en toen ik hem vroeg waar hij zijn gereedschap vandaan had, zei hij dat hij dat zelf had gemaakt en voegde er lachend aan toe dat als ik mijn ­gereedschap en dingen altijd door ­andere mensen had laten maken, ik nooit iets gemaakt had.”

Het is dat doe-het-zelf­gehalte dat mij geweldig aanspreekt. Bijna even ­fascinerend als de geheimen van licht, zwaartekracht en beweging vind ik de kleine verhalen over grote geesten. Dat Newton er enigszins als een paard uitzag, bijvoorbeeld, en als dertiger al grijs haar had dat ongekamd tot op zijn schouders hing. Hij werkte dagen achtereen in zijn kamer bij kaarslicht, zonder zich te bekommeren om zoiets banaals als maaltijden. Hij was bang voor de pokken en de pest en ­behandelde zichzelf met zelfgemaakte drankjes van rozenwater, terpentine, bijenwas, olijf­olie en sec – terwijl hij zich langzaam vergiftigde met kwik. Hij was een alchemist die perfect zou passen in de boeken van Harry Potter.

Aan dat alles moet ik denken terwijl ik de knikkers van mijn wieg driftig tegen elkander laat tikken. De ­beweging sterft langzaam uit, als ­gevolg van de wrijving met de lucht en het energieverlies bij de botsingen.

Dat vind ik jammer, als dromer die naar mijn perpetuum mobile blijft zoeken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234