Dinsdag 27/07/2021

AchtergrondVraag van de week

Hoe ga je met extreme meningen om?

Een enthousiaste aanhanger van de extreemrechtse complottheorie QAnon. Beeld Getty Images
Een enthousiaste aanhanger van de extreemrechtse complottheorie QAnon.Beeld Getty Images

‘De media spelen allemaal ­onder één hoedje met de ­overheid’ of ­‘corona is één groot complot’. Extreme meningen, hoe ga je daarmee om als ­buitenstaander?

Dat er nu meer extreme meningen opduiken, is niet zo gek, zegt pedagoog Stijn Sieckelinck. Hij onderzoekt hoe je hier het beste op kunt reageren. “Mensen worden meestal extremer als hun kleine, persoonlijke verhaal een groter maatschappelijk verhaal over bijvoorbeeld de toekomst van hun volk of land raakt”, zegt hij. Dit gebeurt vaak als er veel onrust en onzekerheid is, zoals nu tijdens de coronapandemie. Volgens de pedagoog kunnen mensen hun vertrouwen verliezen in instituties die hen juist horen te beschermen, zoals de overheid.

Wat zorgt er voor extreme meningen? “In sommige gevallen is het iemands persoonlijkheid”, zegt Sieckelinck. “Hoe een specifiek brein bedraad is, kan ervoor zorgen dat iemand alles met meer intensiteit doet, en dus ook makkelijker voor een stevig of extreem standpunt gaat.” Veel vaker is het een kreet om aandacht. “Denk aan iemand die niet zeker is of hij zijn job kan behouden. Of iemand die zijn buurt ziet verloederen.”

Een gesprek aangaan met mensen met een extreme mening is een kunst, stelt Sieckelinck. “Misschien denk je: die vervelende, extreme oom nodig ik niet meer op mijn verjaardag uit. Maar dat werkt averechts.” Hoe pijnlijk en lastig ook, je doet er juist beter aan om die oom wél uit te nodigen. Maar maak er op dat feestje geen ­welles-nietesstrijd van. “Als je iemand probeert te overtuigen zonder oog te hebben voor wat de ander oprecht zorgen baart, dan komt zo’n argument niet aan. Je bent dan alleen aan het zenden.” Sterker nog, het is voor die ander een extra bevestiging dat hij of zij op het juiste spoor zit: ‘Zie je wel, iedereen is tegen mij’.

Als je iemand niet wilt kwijtraken door extreme meningen, kun je juist beter de band versterken. Ga samen iets ondernemen, sporten, koken, maak een uitstapje.

Als je het toch over een heikel onderwerp wilt hebben, doe dit dan door oprechte interesse te tonen, is Sieckelincks devies. Het is belangrijk om zonder oordeel zo’n gesprek aan te gaan. Probeer erachter te komen wat het hem of haar oplevert om wantrouwig te zijn over bijvoorbeeld de overheid, de media of bepaalde groepen in de samenleving. Vraag of iemand de potentiële risico’s heeft meegewogen. Heeft die erover nagedacht dat zijn of haar tweet voor altijd op het internet blijft staan en zo misschien problemen kan geven bij de werkgever?

“Met deze vragen laat je betrokkenheid zien”, zegt Sieckelinck. “Het is beter om iemand met je vragen aan het twijfelen te brengen, dan ze van jouw standpunt proberen te overtuigen. Je plant hiermee een zaadje. Als iemand in de toekomst gaat twijfelen, denken ze waarschijnlijk terug aan dat gesprek.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234