Vrijdag 23/08/2019

Wetenschap Vraag van de week

Hoe effectief is een zelfgemaakte wespenval?

Beeld Tim Coppens

Je kunt op je terras geen boterham met confituur smeren of ze zitten erop. Jaag je ze weg, dan riskeer je een venijnige steek. Kan een zelfgemaakte val soelaas bieden tegen vervelende wespen?

Op menige camping en terras een bekend gezicht: de zelfgemaakte wespen­val. Knip een plastic fles doormidden, doe er siroop in en plaats de hals er omgekeerd op. Ideaal om wespen weg te houden van de broodjes confituur en ander voedsel, is het idee. Want eenmaal in de fles komt het gevreesde beestje met de angel er niet meer uit.

Maar hoe slim is zo’n val eigenlijk? Bioloog en wespenexpert Arnold van Vliet ziet meer nadelen dan voor­delen.

“Hoewel veel mensen ze niet waarderen, zijn wespen heel nuttig voor de natuur”, stelt Van Vliet. Een wespennest dat op volle toeren draait, vangt rond de honderdduizend insecten per dag. Kort door de bocht gezegd: hoe meer wespen in de limonadeval, hoe meer muggen er in en rond je tent zoemen.

De zoete siroop verleidt daarnaast niet alleen wespen, maar ook andere insecten, zoals zweefvliegen en bij­en. En laat deze insecten – met het oog op agressieve bestrijdingsmiddelen – juist nu in zwaar weer verkeren, terwijl ze hard nodig zijn voor het bestuiven van landbouwgewassen.

“Dat de limonadeval een populair bestrijdingsmiddel is, is geen wonder: het is goedkoop, makkelijk en lijkt effectief. Maar de limonade trekt ook een heleboel extra wespen aan, waardoor je ze juist naar je omgeving toehaalt. Zo wordt het dweilen met de kraan open”, aldus Van Vliet.

Bovendien heeft de val ook niet altijd effect. Van Vliet: “Mensen denken dat wespen altijd op zoetigheid afkomen, maar dat geldt alleen in de voedingsperiode.”

Tijdens het voeden van de larven in het nest krijgen de werksters namelijk zoetstof binnen. Als de werksters ‘werkloos’ raken, moeten ze op zoek naar andere bronnen van zoetigheid. “Pas dan komen ze op ons eten af”, zegt Van Vliet.

Slimme beestjes

Maar alle nadelen van een limonadeval maken een wespensteek niet minder pijnlijk. Die kan bovendien gevaarlijk zijn bij allergieën en voor kleine kinderen. Welke alternatieven zijn er?

Bepaalde geuren hebben een afwerend effect, schrijft Qing-He Zhang, hoofd onderzoek bij Rescue, een bedrijf gespecialiseerd in het ontwikkelen van milieuvriendelijke pesticiden. Zhang voerde in 2012 een on­derzoek uit waarbij het aantal wes­pen in vallen met lokstof vergeleken werd met het aantal in vallen waaraan ook bepaalde aroma’s toegevoegd waren. Bij het toevoegen van kruidnagel, citroengras en geranium bleef de val, ondanks de lokstof, leeg. Kanttekeningen: de geur is alleen bij hoge concentraties effectief en zal ook minder goed werken bij ongunstige weersomstandigheden, zoals wind.

Daarnaast onthouden wespen waar ze eten kunnen halen. “Het zijn slimme beestjes. Als je de oliën pas plaatst nadat ze de eettafel bezocht hebben, zullen ze het nog een tijdje blijven proberen”, stelt Van Vliet.

Mocht je in een reflex dan toch een wesp tegen de tafel slaan, zorg dan dat je de tafel schoonmaakt. Andere wespen komen af op de geur van de gifstoffen die de angel van de dode wesp uitstoot. Dit maakt ze zelfs extra alert en agressief.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden