Woensdag 18/09/2019

Dieselschandaal

Hoe een roadtrip met studenten de emissiefraude bij Volkswagen blootlegde

Met deze apparatuur testten de vier onderzoekers de uitlaatgassen. Beeld kos

Volkswagen knoeide met de uitstoot van zijn dieselwagens en deed dat via software die detecteerde wanneerde wagen daarop getest werd. Hoe is dat vals spel dan toch kunnen uitkomen? Het begon allemaal met een onschuldige roadtrip van twee proffen en twee studenten.

Het dieselschandaal treft Volkswagen dieper en dieper. Inmiddels verloor het bedrijf al meer dan 25 miljard euro van zijn waarde en wacht het mogelijk een boete van een bedrag tot 16 miljard euro. En dan zal het ook nog eens alle 11 miljoen betrokken auto's moeten terugroepen en herstellen, op eigen kosten uiteraard. Blijkt ook dat er met alsmaar meer wagens van het VW-imperium geknoeid werd: Seat, Audi, Skoda en Volkswagen zelf.

De gevolgen van de fraude zijn gigantisch. Het schandaal kostte al de kop van CEO Martin Winterkorn en er zullen waarschijnlijk nog koppen van belangrijke managers rollen. Bovendien krijgt de hele Duitse economie een enorme dreun. Hoe kon het zover komen?

Vier wetenschappers op autotrip

Het begon allemaal met een roadtrip van vier wetenschappelijke onderzoekers van de universiteit van West Virginia in de herfst vorig jaar. Zij wilden voor het eerst de gassen uit de uitlaatpijpen van Europese dieselwagens in de VS testen. Het team bestond uit twee professoren, Gregory Thompson en Dan carder, en twee studenten, Marc Besch en Arvind Thiruvengadam. Wisten zij toen veel dat ze aan de basis van de ontdekking van de grootste doofpotoperatie ooit in de autosector zouden liggen.

Het viertal testte drie auto's: een BMW X5, een Volkswagen Jetta en een Volkswagen Passat. Met elke wagen werden 2.400 km afgeleged. Toen ze met de Passat van Los Angeles naar Seattle en terug reden, merkten ze iets vreemds op. Volgens VW zelf zou de Passat van de drie geteste auto's de minste pollutie moeten veroorzaken dankzij een moderner katalytisch reductiesysteem, maar dat bleek niet het geval. De stikstofoxide die uit de Passat kwam, was zelfs twintig keer meer dan wat in Californië is toegestaan.

De nauwgezetheid van de meetapparatuur werd drie keer gecheckt nadat ook de Jetta dertig keer meer bleek te pollueren dan VW zelf aangaf. De BMW vertoonde geen afwijkende resultaten. De verstelde wetenschappers gingen er dan maar vanuit dat VW een deal had met EPA (Environmental Protection Agency).

Lees hieronder verder

Deze Passat was een van de geteste wagens. Beeld kos

"Wij haalden VW niet neer"

"Het was niet zo dat we drie voertuigen testten en een bedrijf neerhaalden", zegt Thiruvengadam aan Autoblog. "Drie voertuigen is maar een zeer, zeer klein deel van een half miljoen auto's. Het was dus eerder dat we een rol speelden, maar de gegevens die we verzamelden, spraken voor zich en de autoriteiten deden hun job. Wij hebben zelf nooit de beschuldiging geuit dat 'Volkswagen een manipulatiesysteem had'."

Maar een paar maanden later in 2014 stelden de vier hun wetenschappelijke bevindingen voor op een congres in San Diego en in het publiek zaten toevallig enkele stafleden van EPA. Die stelden meteen een onderzoek in en confronteerde Volkswagen met de resultaten. De Duitse autobouwer riep daarop in december vrijwillig een half miljoen auto's terug om de software aan te passen. Maar dat loste het emissieprobleem niet op en EPA spitte de zaak verder uit.

Switch-software

Ze vonden uiteindelijk de zogenaamde 'switch'-software, die detecteert of de geteste wagen zich al dan niet in een 'testomgeving' bevindt. Zo ja, dan wordt een systeem actief waarbij er minder uitlaatgassen gemeten worden. Buiten het labo wordt het systeem uitgeschakeld en spuwt de dieselmotor veel meer uitlaatgassen de lucht in.

Waarom dat uitstootbeperkende systeem niet gewoon altijd aanstond? Dat zou de voordelen van een dieselmotor sterk beperken en ook leiden tot mindere prestaties.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234