Woensdag 17/07/2019

Ruimtevaart

Hoe de Israëlische maanlanding op het laatst fout ging

Vlak voordat Beresheet crashte, stuurde de Israëlische maanlander nog deze selfie met daarop de Israëlische vlag, vergezeld door de woorden ‘klein land, grote dromen’. Beeld AFP

Na de Verenigde Staten, de Sovjet-Unie en China had Israël vanavond het vierde land kunnen worden dat op het oppervlak van de maan landt, maar tijdens de landing ging het mis.

Toen maanlander Beresheet zo’n 22 kilometer boven het maanoppervlak hing, steeg in het commandocentrum in Israël nog een luid applaus op. Beresheet (Hebreeuws voor ‘in den beginne’) stuurde een selfie met daarop de Israëlische vlag, vergezeld door de woorden ‘klein land, grote dromen’. 

Alles leek er toen nog op te wijzen dat de sonde even later succesvol op de grijze maangrond zou ploffen, maar tijdens de laatste nadering ging het mis. Door problemen met de motor kon de sonde onvoldoende afremmen. Daardoor ging Beresheet bij de landing verloren.  

Premier Benjamin Netanyahu was in het commandocentrum aanwezig. Na de mislukte landing haalde hij een Engels spreekwoord aan. “If at first you don’t succeed, try again” – als het de eerste keer niet lukt, probeer het dan nog maar een keer.

Symbolische functie

Beresheet verliet de aarde eind februari op de rug van een Falcon-9-raket van het Amerikaanse bedrijf SpaceX en schoof vervolgens steeds dichter naar de maan. Het ruimtevaartuig had daarmee de eerste volledig commerciële maanlander kunnen worden. 

De sonde, formaatje wasdroger en grofweg 600 kilogram zwaar, had vooral een symbolische functie. Zo had Beresheet onder meer de Israëlische vlag, het Israëlische volkslied, een kopie van de Thora, tekeningen van kinderen en het levensverhaal van een holocaustoverlever mee naar de maan.

Israël had donderdagavond het vierde land op de maan kunnen worden, maar lander Beresheet crashte tijdens de laatste nadering van onze kosmische buurman. Beeld NASA

Dat de Israëlische organisatie SpaceIL ervoor koos om met SpaceX mee te vliegen, was vooral financieel verstandig. De Apollomissies, waarvoor de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA zelf raketten en landers ontwikkelde, kostten destijds 25 miljard dollar. Gecorrigeerd voor inflatie zou het prijskaartje nu een duizelingwekkende 118 miljard dollar (bijna 105 miljard euro) zijn.

Natuurlijk zou zo’n missie nu goedkoper kunnen, omdat veel technologie al bestaat en maanmissies tegenwoordig letterlijk minder gewicht in de schaal leggen. De maanlander van Apollo woog bijna tienmaal zoveel als Beresheet. Door de hoge brandstofkosten is elke extra kilo die je de ruimte in schiet ontzettend duur.

Door de vlucht uit te besteden, betaalt SpaceIL voor de missie nu ‘slechts’ zo’n 88 miljoen dollar (78 miljoen euro). Het geld voor de missie kwam, in tegenstelling tot eerdere maanlandingen, niet uit een overheidspotje, maar uit donaties door particulieren en bedrijven.

Stimulering exacte vakken

SpaceIL werd oorspronkelijk opgezet als deelnemer aan de Google Lunar XPrize, een door Google gesponsorde stimuleringsprijs voor de eerste succesvolle commerciële missie naar de maan. Toen duidelijk werd dat geen enkel team de (reeds verschoven) deadline van 31 maart 2018 ging halen, besloot de organisatie de prijs van 30 miljoen dollar niet uit te reiken. SpaceIL besloot de plannen voor een maanmissie gewoon door te zetten. De XPrize-organisatie maakte eind maart bekend dat SpaceIL bij een succesvolle landing alsnog kon rekenen op een ‘moonshot award’ van 1 miljoen dollar. Dat geld zal na de mislukte landing echter niet worden uitgereikt. 

“Deze lancering vervult Israël, in het 70ste jaar van zijn bestaan met trots”, zei SpaceIL-voorzitter Morris Kahn in een persverklaring nog optimistisch na de succesvolle lancering met SpaceX. “Deze nationale prestatie zet ons definitief op de internationale ruimtevaartkaart.”

Met de missie hoopte SpaceIL in Israël een ‘Apollo-effect’ te bewerkstelligen. De maanlanding moest bovenal een nieuwe generatie Israëliërs inspireren een exact vak te studeren. ‘We willen hun beeld van deze vakken veranderen en ze zelfs in ons kleine landje groot laten dromen’, schreef de organisatie op haar website.

Beresheet had op de maan ook moeten bijdragen aan de wetenschappelijke kennis over onze kosmische buurman. De lander had onder meer foto’s en video’s van de landingsplaats moeten maken en metingen verrichten aan het magnetische veld van de maan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden