Maandag 06/07/2020

Natuur

Hoe België plots een wolvenkruispunt werd. En straks komen er misschien meer roedels

Wolvin Noëlla verwacht welpen.Beeld Agentschap Natuur en Bos

Met twee wolvenkoppels en vier solitaire wolven uit verschillende windstreken is België op weg een kruispunt te worden in het rijk der wolven. ‘Maar dan moeten we ze beter beschermen voor jagers.’

“Neen, ik weet niet exact waar ze zit”, lacht Jan Loos, trekkende kracht achter het initiatief Welkom Wolf!, dat de terugkeer bepleit van wolven in België en Europa. De wolvenexpert begrijpt dat heel Vlaanderen uitkijkt naar de geboorte van de welpen van Noëlla. Dat is de wolvin die vanuit Dresden naar Vlaanderen trok en hier rond de kerstperiode haar thuis maakte van Belgisch Limburg.

Er lijkt wel een advertentie in wolvenland de ronde te doen: ‘Rep je naar België, nu is er nog plaats.’ Noëlla en partner August vormen het bekendste wolvenkoppel. Zij komen uit het oosten, uit Duitsland en Polen. Ook in de Hoge Venen heeft zich een koppel gesetteld. Zij worden omsingeld door een viertal solitaire wolven die besloten hebben om te wachten tot er een wijfje hun territorium binnenwandelt. De helft van de wolven in Wallonië komt uit het zuiden. “Zij - of hun voorouders - zijn de voorbije jaren van de Italiaanse Alpen, over de Franse Alpen, via het Centraal Massief of de Vogezen in ons land terechtgekomen”, zegt Loos.

Jan Loos van Welkom Wolf denkt dat er in Vlaanderen plaats is voor ongeveer drie wolvenroedels. Beeld BAS BOGAERTS

De kans is dus groot dat het wolvenrijk uit het oosten zijn soortgenoten uit het zuiden na honderden jaren zal ontmoeten op Belgisch grondgebied. “Ze zijn elkaar al enkele keren tegengekomen, aan de voet van de Alpen”, vertelt Loos. Dat ze dat in België doen, is ongezien. De wolvenexpert wordt hoorbaar enthousiast van het idee: België, het laatste Europese land waar wolven poot aan grond zetten, waar nu regelmatig soortgenoten uit verschillende uithoeken in Europa elkaar ontmoeten en nieuwe roedels starten.

Joekel van een wolf

Vraag is of wolven hier voldoende bewegingsvrijheid hebben. Een wolvenroedel bestrijkt al snel een oppervlakte van 20.000 hectare. Anders gezegd: het Zoniënwoud bij Brussel is vier keer te klein. “Laat ons zeggen dat 10.000 hectare kernnatuur met aangrenzend open ruimte noodzakelijk is”, zegt Loos. Dat maakt in Vlaanderen vooral Limburg en de grenszones van de Antwerpse Kempen heel aantrekkelijk.

Er is ook concurrentie voor die bewegingsvrijheid onderweg. Zowel uit Polen en Duitsland, als uit Frankrijk. Loos rekent voor: “In Duitsland zitten vandaag 105 roedels. Stel dat er van elke roedel drie jongvolwassen wolven overleven, dat betekent volgend jaar driehonderd nieuwe zwervers op zoek naar nieuw territorium.” Als één procent daarvan de weg naar Limburg en omstreken vindt, breidt de populatie snel uit. Vanuit Frankrijk kan een gelijkaardige beweging komen. Volgens Loos is er bij ons plaats voor een roedel of drie, vier. In Wallonië een heel stuk meer.

Al is een roedel starten in België niet vanzelfsprekend. Zo zal August op pad moeten om de welpen van voeding te voorzien. Ook al gaat het hier om een joekel van een wolf, met pootafdrukken die de 12 centimeter benaderen, er liggen heel wat gevaren op zijn pad. “De dood van August zou ook het einde van het nest van Noëlla betekenen”, zegt Loos. “Ze zou haar welpen moeten verlaten.”

Verkeer

Eerst is er het verkeer. Zo behoren twee belangrijke verbindingswegen in Limburg tot zijn territorium. De Kamperbaan, tussen Hechtel-Eksel en Leopoldsburg, waar een wilddetectiesysteem chauffeurs moet waarschuwen als er wild oversteekt. En dan is er nog de N715/N74 die Hasselt met Eindhoven verbindt, waar de wolf enkel op zijn eigen inschattingsvermogen kan rekenen. In 2018 werd in Opoeteren een jonge zwerver, Roger, door een wagen doodgereden.

Daarnaast zijn er jagers. In 2019 schoot iemand Naya neer. Om dat te vermijden bakende Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir een zogenaamd rustgebied af voor de wolf, waar controles uitgevoerd worden. “Maar in dat gebied liggen enkele privégronden waar jagers wel op everzwijnen mogen jagen. Niets houdt hen tegen ook op wolven te mikken”, vreest Loos. Hij zou liever een algemeen jachtverbod in in de gemeenten van het wolvengebied zien.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234