Zaterdag 07/12/2019

Sterrenkunde

Hoe astronomen nieuwe planeten ontdekken

Beeld REUTERS

In tegenstelling tot sterren, die we vaak zelfs met het blote oog kunnen zien, zijn planeten zwak en piepklein. Toch ontdekken astronomen voortdurend nieuwe, verre werelden. De NASA-ruimtetelescoop Kepler alleen al heeft bijna 3.000 mogelijke exoplaneten gevonden. Hoe kan dat, als ze onzichtbaar zijn? Scientific American legt het uit in een video.

Radiale snelheid

De meeste planeten worden ontdekt met een indirecte methode. Een daarvan is de methode van de radiale snelheid, gebaseerd op de zwaartekracht die planeten uitoefenen op sterren.

Wanneer sterren bewegen, vindt een subtiele verandering plaats in de kleur van het licht dat ze uitstralen. Dat is het Dopplereffect: een ster die zich dichtbij een planeet bevindt, straalt iets blauwer licht uit; verder weg wordt het licht roder. Door deze subtiele veranderingen te bestuderen, kunnen astronomen planeten opsporen.

Beeld Scientific American

Microlensing

Bij deze techniek wordt gebruik gemaakt van een micro-zwaartekrachtlens. Einsteins algemene relativiteitstheorie leert dat grote objecten lichtstralen kunnen ombuigen als een lens. Wanneer twee sterren op één lijn staan, is het gevolg dat de ster op de achtergrond groter lijkt. Wat astronomen dan zien, is dat de zwakke, verre ster helderder wordt en daarna weer dooft.

Planeten kunnen deze lichtstralen ook buigen. Indien de zwakke ster op de achtergrond helderder wordt en daarna dooft op een meer hakkelende manier, verraadt dat de aanwezigheid van een planeet bij de voorgrondster.

Beeld Scientific American

Transitmethode

Dit is de methode waarmee de Keplertelescoop al massa's planeten ontdekte. Wanneer een planeet in zijn gezichtsveld komt, blokkeert die een minieme hoeveelheid sterrenlicht. Hoewel de planeet te klein is om hem te zien, is zijn aanwezigheid voelbaar. Door deze minimale lichtschommelingen in kaart te brengen, heeft Kepler al bijna 3.000 mogelijke exoplaneten ontdekt.

Beeld Scientific American
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234