Maandag 16/12/2019

Wetenschap

Het is zover: Juno bij Jupiter!

Juno bij Jupiter. Beeld AP

Wat zit er onder het kleurrijke wolkendek van de gasplaneet Jupiter? Morgen komt de sonde Juno na een reis van vijf jaar in een baan om de planeet en kunnen we meekijken.

De trailer zou niet hebben misstaan bij een film als Gravity. Onheilspellende violen, een vrouw die met zachte stem zegt: 'Het engste voor mij is het onbekende.' Dan bast de voice-over: 'Het is een monster. Het is meedogenloos. Maar we willen zijn geheimen ontdekken.'

'WE'RE GOING IN!', roept de video. 'We gaan naar binnen!' Alleen George Clooney ontbreekt nog in dit NASA-filmpje.

Dinsdagochtend vroeg (Nederlandse tijd) komt na een reis van vijf jaar en bijna drie miljard kilometer ruimtesonde Juno aan bij de planeet Jupiter, de grootste en zwaarste van het zonnestelsel.

Gasreus

Het had niet veel gescheeld of Jupiter was zwaar genoeg geweest om zelf een ster te worden, net als de zon. Nu is het een gasreus, omgeven door krachtig magnetisch veld en een gordel met geladen deeltjes, die vergelijkbaar is met de aardse Van Allen-gordels, maar dan vele malen krachtiger.

Juno gaat er het schijnbaar onmogelijke verrichten: nadat de sonde bij Jupiter is aangekomen zal ze in een sterk elliptische baan om de planeet cirkelen en ongeveer elke twee weken een snoekduik maken tot vlak boven het oppervlak.

Het doel: ontdekken wat zich onder Jupiters kleurige wolkendek bevindt. Groter doel: meer te weten komen over het ontstaan van het zonnestelsel. Als we weten welke processen zich onder de zichtbare oppervlakte van Jupiter afspelen, weten we straks misschien ook meer over hoe de zon is ontstaan en hoe Jupiter en de andere planeten zich hebben gevormd, aldus hoofdonderzoeker Scott Bolton tijdens een persconferentie vorige maand.

Energievoorziening

Morgenochtend vroeg (in Amerika is het dan nog net Onafhankelijkheidsdag) is een cruciaal moment. Juno's raketmotor moet het gevaarte voldoende afremmen om het in een baan om de planeet te brengen. Mislukt die poging, dan zal de sonde Jupiter voorbijschieten, of in een ongunstige baan terechtkomen. Of alles goed afloopt, weten we pas 48 minuten nadat de motor is uitgeschakeld, want zo lang doet het signaal erover om de aarde te bereiken.

Juno zal de komende twintig maanden 37 rondjes om Jupiter maken, waarbij ze telkens op 5.000 kilometer hoogte over de noord- en zuidpool scheert. Daarna schiet Juno telkens weer zo'n 3 miljoen kilometer de ruimte in, om daarna weer terug te keren, alsof het aan een enorm elastiek met de planeet verbonden is.

Juno zal tijdens zijn korte bezoeken onder meer kleine fluctuaties meten in het zwaartekrachtveld, die duidelijk moeten maken of Jupiter een vaste, rotsige kern heeft.

Bijzonder is dat de sonde is uitgerust met enorme zonnepanelen voor zijn energievoorziening. Jupiter (in de avond aan de westelijke horizon zichtbaar als een fel oplichtende stip) is zo ver verwijderd van de zon, dat er maar weinig licht op valt. Drie panelen van ongeveer tien meter lengte weten op deze afstand een schamele 500 watt op te wekken. Normaal gesproken halen sondes die diep het zonnestelsel in trekken hun energie uit plutonium, maar vanwege de giftigheid is deze energiebron omstreden en koos NASA dit keer voor een veiliger optie.

Spectaculaire beelden

Hoewel Juno een wetenschappelijke missie is, heeft de sonde ook een camera die al spectaculaire beelden moet hebben gemaakt, maar die NASA tot morgen achterhoudt, om de spanning nog wat verder op te voeren. Straks, als Juno om Jupiter cirkelt, mag het publiek stemmen waar de camera telkens naar moet kijken, net als bij sommige webcams op aarde.

Over twintig maanden wordt de missie beëindigd, of mogelijk eerder, als de elektronica aan boord het heeft begeven vanwege het sterke stralingsveld om de planeet. Juno zal dan bij zijn laatste bezoek aan de planeet de atmosfeer in duiken, om daar te worden opgeslorpt door het monster. Misschien maar goed dat George Clooney dit keer niet meedoet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234