Maandag 14/10/2019

achtergrond

Het grote pact van Google en Samsung: op naar duopolie of fatale fout?

Beeld REUTERS

Sinds de CES-beurs zijn Google en Samsung niet meer als water en vuur. Ze sloten naar verluidt een pact om elkaars positie te versterken. ICT-nieuwssite Tweakers dook in de details die nu bekend zijn over dit samenwerkingsverband, die het randje van het toelaatbare opzoekt en die grote invloed kan hebben op de telecommarkt van de komende jaren.

Samsung en Google waren afgelopen jaren telkens als een oud echtpaar dat de hele tijd kibbelt. Waar Google besloot de menuknop uit Android te halen, liet Samsung hem stug staan op zijn toestellen. Waar Google zijn eigen Play-diensten voor boeken, muziek en video uitbouwde en Hangouts introduceerde, kwam Samsung met zijn eigen diensten om ermee te concurreren. Ze werkten met hetzelfde platform - Android - maar niet met dezelfde visie en met een totaal andere uitwerking.

Google en Samsung kunnen niet met en niet zonder elkaar. Android zonder Samsung zou veel minder marktaandeel hebben en bovendien is een 'Galaxy' in de hoofden van veel mensen komen te zitten als vervanger van een 'Nokia-mobiel': de enige smartphone naast de iPhone die ze bij naam kennen en eventueel kopen. Van alle Android-smartphones wereldwijd verkoopt Samsung tussen 40 en 50 procent; bijna de helft. Android zonder Google echter is voor Samsung ook geen optie, omdat je dan de omvangrijke Play Store mist en andere diensten als Google Maps met navigatie ook zouden ontbreken. Ze hadden elkaar keihard nodig zonder ooit grote vrienden te worden.

Het keerpunt, zo gaat het verhaal nu, kwam tijdens elektronicabeurs CES begin januari in Las Vegas. Samsung liet daar tablets zien met een interface die nog verder afweek van Googles visie voor Android. Bovendien was Google toen al in gesprek met Lenovo over de verkoop van Motorola en moest het met lede ogen toezien hoe op de Chinese markt honderden miljoenen Androids per jaar over de toonbank gaan zonder Google-diensten. Een oude reus ligt bovendien op de loer: Microsoft wil volgens geruchten dit jaar een voet tussen de deur krijgen met eigen diensten op een Android-telefoon van Nokia. En dus sloten Samsung en Google naar verluidt een pact om elkaars positie te versterken.

Beeld GETTY


Wat spreken ze af?

Omdat Google en Samsung niet openlijk vertellen wat ze onderling bespreken, moeten we afgaan op de details zoals die via anonieme bronnen in de pers komen. Daarbij moeten we opmerken dat het lastig om de informatie te verifiëren: mensen lekken naar de pers omdat ze daar een belang bij hebben - en dat belang is niet altijd het vertellen van de waarheid. Desondanks hebben we afgelopen dagen verhalen gelezen vanuit diverse bronnen, zoals het Russische Mobile-Review en het Amerikaanse Re/code, waardoor een beeld ontstaat van wat er aan de hand kan zijn. Beide sites melden als slag om de arm dat de onderhandelingen nog niet zijn afgerond, waardoor de details nog kunnen wijzigen.

Wat wel feitelijke informatie is: Google en Samsung hebben een patentdeal gesloten. De bedrijven zijn niet in een juridische patentstrijd verwikkeld, dus de deal was in dat opzicht niet nodig, maar de overeenkomst gaat heel ver: ze geven elkaar niet alleen een licentie op elkaars huidige patenten en patenten in aanvraag, maar ook op alle patenten die ze de komende tien jaar zullen verkrijgen. Dat is een groots gebaar: jij bent mijn vriend en krijgt het recht om al mijn innovaties de komende tien jaar te gebruiken. Door even terug te denken aan hoe de telecommarkt er in 2004 uitzag - Samsung begon net met zijn slide-out telefoons en Motorola kwam met de Razr - krijg je enig idee hoe lang tien jaar is in de telecommarkt.

Wat er voor de rest gebeurt dat achter de schermen zou zijn afgesproken? In grote lijnen komt het erop neer dat Samsung belooft zich toe te leggen op hardware en Google op software. In dat licht is de verkoop van Motorola aan Lenovo ook een logische stap, hoewel die verkoop er in meerdere opzichten zat aan te komen: Google had de patenten binnen en deed goeddeels hetzelfde als wat het in samenwerking met andere fabrikanten al in de Nexus-lijn deed.

Google zal volgens de informatie volgend jaar stoppen met zijn Nexus-lijn van smartphones en tablets. Nexus-hardware was ooit bedoeld om de lat voor hardware hoger te leggen voor fabrikanten en later om de weg te wijzen op het gebied van prijs-/prestatieverhoudingen: dat laatste bleek onder meer uit de goedkopere Nexus 7-tablet en Nexus 4- en 5-smartphones met LG. In plaats van de Nexus-modellen komen er meer Google Play Edition-telefoons. Afgelopen jaar kwamen er al versies van de Galaxy S4, HTC One, Sony Xperia Z Ultra en LG G Pad 8.3 zonder skin van de fabrikant uit, vanaf 2015 moeten dat soort toestellen de Nexus-lijn vervangen. Het grote verschil ten opzichte van de Nexus is de prijs: de Play Edition-toestellen zijn doorgaans even duur als de versies met skin.

Niet dat Google in zijn geheel stopt met hardware maken: het team van Nest, het bedrijf dat Google onlangs kocht, zal werken aan hardware onder leiding van Tony Fadell, die ooit voor Apple werkte aan de iPod. Dat gaat echter niet om smartphones en tablets, maar om andere soorten elektronica. Denk daarbij bijvoorbeeld aan volgende versies van Google Glass, slimme contactlenzen voor diabetici en een slimme thermostaat zoals Nest die ontwikkelde.

Maar wat doet Samsung dan? Samsung zal stoppen met het beconcurreren van Google op softwaregebied. Dat zal vermoedelijk het einde betekenen van eigen diensten van Samsung als de downloadwinkel van de fabrikant, de eigen muziek- en videodiensten en misschien Samsungs chatdienst ChatON. In ruil daarvoor krijgt Samsung een eigen gedeelte in de Play Store om promoties te doen en een vast percentage van de aankopen die gebruikers van Samsung-toestellen doen in Googles Play Store. Die deal zal Google ook aan andere fabrikanten aanbieden, als extra bron van inkomsten uit hun toestellen, zo zou het plan zijn.

Er zijn naar verluidt nog meer afspraken: zo zouden Google en Samsung samen features ontwikkelen voor Android die mogelijk pas na enige tijd in Android zelf komen te zitten. Denk daarbij bijvoorbeeld aan features vergelijkbaar met Samsungs multi-window. Dat Google daarmee andere fabrikanten op achterstand zet, lijkt zoals het er nu voorstaat een negatieve ontwikkeling. Aan de andere kant: van de functionaliteit die Samsung nu ontwikkelt, komt ook al helemaal niets in Android terecht.

Bovendien zal de Zuid-Koreaanse fabrikant meer toestellen uitbrengen in de Google Play Edition-lijn en minder bloatware toevoegen aan toestellen. Mogelijk zal Samsungs interface meer in lijn komen met stock Android en minder onderdelen van Android vervangen. Wanneer dat zal gebeuren, is onduidelijk.

Dat Samsung belooft zich te richten op hardware en Google op software is een belangrijke ontwikkeling, omdat twee giganten in de telecommarkt dan samen achter één visie gaan staan en die gaan uitvoeren. Door met elkaar samen te werken in plaats van te vechten kunnen beide profiteren door meer smartphones te verkopen met meer Google-diensten erop.

Beeld ANP

Gevolgen voor concurrenten
Het pact dat Google en Samsung aan het sluiten zijn, heeft grote gevolgen. Die zijn er voor Android-gebruikers zelf. De Nexus-lijn zal Google dus waarschijnlijk stopzetten; voor een high-end telefoon zal dan vermoedelijk weer meer geld neergeteld moeten worden. Bovendien zal Samsung minder eigen diensten en bloatware pushen, waardoor mogelijk de software prettiger is voor veel gebruikers.

Maar voor de industrie zijn de gevolgen groter. Google geeft hiermee een sterk signaal af aan bedrijven met wie ze al jarenlang samenwerken, zoals LG, HTC en Sony: het is niets minder dan een beledeging in de richting van alle kleinere fabrikanten en de beste motivatie tot nu toe om op zoek te gaan naar een alternatief voor Android. Immers: Google werkt samen met Samsung aan features, maar voor zover bekend niet met die andere fabrikanten.

Misschien dat de recente geruchten dat Sony weer Windows Phones zal gaan maken hier iets mee te maken hebben: Sony is al jarenlang trouw partner en is een van de weinige fabrikanten die veel bijdraagt aan Android door code in de Android-source te zetten.

Fabrikanten zullen als de info klopt dus niet kunnen beschikken over Android-features die Samsung al wel heeft - al is het onduidelijk om wat voor features het precies gaat. Dat zet ze op een mogelijke achterstand. Bovendien zullen ze net als vorig jaar proberen om ook Google Play Edition-versies van toestellen op de markt te krijgen om mee te kunnen spelen met het spel van Google en Samsung.

Het zijn echter niet alleen maar nadelen: LG riep al hardop in zijn kwartaalcijfers dat het last had van de prijsdruk op de smartphonemarkt en die prijsdruk komt grotendeels van de Nexus-lijn. Door high-end toestellen te verkopen voor rond 400 euro gaat Google flink onder de prijs zitten van de andere fabrikanten. Wie meegaat in de prijzenslag, maakt minder winst per toestel en wie niet meegaat, is duur.

Verdere gevolgen van het pact zullen voorlopig nog niet zichtbaar zijn, maar veel fabrikanten verkopen nu al niet zoveel smartphones, draaien zware verliezen of maken nauwelijks winst: het samenspannen van de twee winnaars op Android-gebied zal niet gunstig voor hen uitpakken. De mobiele markt is aanlokkelijk, maar slechts een paar bedrijven strijken alle winst op. De rest moet toekijken vanaf de zijlijn - dat verandert niet met dit pact.

Een Nokia Windows Phone-toestel. Beeld EPA
Beeld AP


Tot slot: vraagtekens

De afspraken tussen Google en Samsung zullen waarschijnlijk niet illegaal zijn, maar er is genoeg ruimte voor discussie. Google wilde met Android een 'open ecosysteem' voor smartphones maken. Android blijft uiteraard open, maar Google rekt de definitie van 'open' steeds verder op. Het afspraken maken met en bevoordelen van de grootste hardwarepartner is niet iets dat je direct verwacht bij een bedrijf met een filosofie als die van Google.

De waarheid is ook dat we nog weinig weten: komende tijd zullen er vermoedelijk meer details naar buiten komen over dit grote samenwerkingsverband. Dan wordt ook meer duidelijk in welke richting de telecommarkt zich begeeft. Op basis van wat nu bekend is, lijken de afspraken dus verstrekkende gevolgen te hebben. Google krijgt met zijn diensten een prominentere plek op de honderden miljoenen Android-toestellen die Samsung komende jaren zal verkopen en Samsung ziet een grote concurrent op het gebied van hardware van het toneel verdwijnen en krijgt features voor Android die het samen met Google maakt een tijdje exclusief.

Voorlopig zullen andere fabrikanten Google niet openlijk op deze stap aanvallen: er is geen geloofwaardig alternatief voor Android. Maar achter de schermen zullen bedrijven steeds meer moeite doen om een concurrent van Android groot te maken, zoals Firefox OS of Ubuntu.

Google en Samsung hebben nu veel macht op de markt. Maar hoe hoger de zetel, hoe harder concurrenten aan de poten zullen zagen. Het zal nog lang duren voor we weten hoe we deze stap van Google en Samsung moeten beoordelen: het kan de grote slag zijn op weg naar een bijna-monopolie op de smartphonemarkt voor de hardware van Samsung en de diensten van Google, maar het kan ook een fatale fout zijn die de neergang van de dominantie van Google en Samsung inluidt. Dit pact is een greep naar nog meer macht van de meest invloedrijke tandem in de telecommarkt en het is interessant om te zien hoe de concurrentie zal reageren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234