Vrijdag 18/06/2021

ColumnDe Schaal van Mulders

Het diepste gat in de aarde (is niet zo diep)

Onder deze deksel bevindt zich 'het superdiep boorgat van Kola’. Beeld rv
Onder deze deksel bevindt zich 'het superdiep boorgat van Kola’.Beeld rv

Jean-Paul Mulders onderzoekt alles wat u bij de hersenkwabben kan grijpen.

‘Proficiat met je omwenteling om de zon!’, schrijft iemand. Het is een wetenschappelijk verantwoorde manier om je een gelukkige verjaardag te wensen. Een vriendin stuurde mij zaden van ­eetbare bloemen, en postzegels uit mijn geboortejaar. Er zit er een tussen van de eerste man op de maan. Op het vel – ongelikt en onafgestempeld – staat: Apollo XI. En ook: Administration des postes Belges. Postzegels vind ik saai, maar er is niet veel dat ik spannender vind dan mensen op de maan.

In de keuken groeien nu stilzwijgend maarts viooltje, komkommerkruid, goudsbloem en Oost-Indische kers. ­Buiten waait de wind en binnenshuis lees ik over ‘het superdiep boorgat van Kola’. Dat vind ik een prachtige naam voor wat het diepste gat ter wereld moet zijn. Het heeft een naam om in het donker voor je uit te prevelen, ter bezwering van demonen en ­aardgeesten.

Het gat bevindt zich in het noordwesten van de Sovjet-Unie, tien kilometer van de stad Zapolyarny waarvan ook u waarschijnlijk nog nooit hebt gehoord. Het was de bedoeling om helemaal tot in het midden van de aarde te boren. De boorkop penetreerde – ook geologen zijn soms maar op seks beluste mannen – ongeveer een derde van de Baltische continentale korst. Ze moesten het opgeven na 12.226 meter, omdat het daar onverwacht veel te heet werd.

Zoals een kind zijn kattenkwaad wegmoffelt, hebben de wetenschappers hun gat dan maar verborgen. Het is dichtgelast met een roestig dekseltje zoals je dat op een doodgewoon rioolputje zou kunnen aantreffen. Dat onbenullige ding van amper 23 centimeter doorsnede bedekt het diepste gat ter wereld. Het onthult vooral de menselijke ontoereikendheden: twaalf kilometer diep kunnen wij poken, terwijl de ­afstand naar het middelpunt van de aarde op een slordige 6.400 kilometer wordt geschat. De Russen zijn dus, ocharmen, 0,2 procent ver geraakt. Dat is alsof je van Gent naar Brussel wil ­rijden, maar al na honderd meter zonder nafte valt. Ondanks zijn ronkende naam, is ‘het superdiep boorgat van Kola’ toch meer een soort schaamputje.

Al sinds de eerste keer dat mijn vader daarover vertelde, vind ik het ongelooflijk dat het onder onze voeten minstens 6.000 graden is. Op die gloeiend hete bitterbal, omhuld door een knapperig korstje, bevinden zich al onze dromen, verlangens en hartstochten. Hoewel ze maar twaalf kilometer diep raakten –pakweg van Ter Kamerenbos naar het Atomium – stelden de Russen vast dat de temperatuur daar al was opgelopen tot 180 graden. Het bevestigt dat we met z’n allen op de vulkaan dansen, zelfs wanneer we een raketijsje uit de diepvriezer halen.

Zoals wel vaker, is de rubriek ‘Trivia’ veruit de interessantste. Ik lees dat de Russen tijdens het boren van hun gat op de Hellepoort gestuit zouden zijn. Gefundeerder is de bewering dat een val in de boorschacht van 12.226 meter, bij verwaarloosbare luchtwrijving, welgeteld vijftig seconden zou duren. Je kunt het zo gek niet bedenken, of iemand heeft het in een verloren ­moment al eens uitgerekend.

Ik wend het hoofd af van de grond, en vertrek op mijn nieuwe omwenteling rond de zon.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234