Woensdag 26/06/2019

Global Warming

Het bewijs is er: extreem weer wordt veroorzaakt door de mens

Bosbranden in het Yosemite National Park, Californië. Beeld EPA

Is de warme herfst gevolg van de opwarming? Het is een van de moeilijkste vragen voor klimatologen. Maar in 2014 waren minstens 14 en mogelijk alle 28 voorvallen van extreem weer (deels) het gevolg van de klimaatverandering, zo ziet een internationaal team.

Op alle continenten behalve de Zuidpool vonden in 2014 weerevenementen plaats die mee veroorzaakt zijn door de opwarming. Teams van klimatologen doorploegden alle mogelijke gegevens over 28 voorvallen om uit te vissen wat nu de impact van de opwarming erop was. Conclusie: in theorie kan de opwarming alle voorvallen mee veroorzaakt hebben en in 14 van de 28 geselecteerde gevallen was dat zeker zo.

"Dit is een krachttoer, want één weermoment aan de opwarming toewijzen is wetenschappelijk erg complex", zo reageert de in klimaat gespecialiseerde weervrouw Jill Peeters. "Het is een van de grootste uitdagingen voor klimatologen vandaag."

De opwarming leidt tot de stijging van de zeespiegel, het smelten van de poolkap, de verzuring van de zee en meer extreem weer zoals monsterstormen, zo ziet het VN-klimaatpanel. En de realiteit overtreft hier en daar hun voorspellingen.

Maar uitmaken welke aparte weermomenten door de opwarming zijn aangedreven is andere koek, omdat natuurlijke variatie ook deel uitmaakt van het weer én omdat dagelijks weer op korte termijn speelt en de opwarming één langgerekt ontwrichtingsproces is.

Dankzij nieuwe methodes kunnen de onderzoekers de opwarming nu beter dan ooit als 'verdachte' voor extreem weer identificeren. Voor alle hitte is de impact overweldigend duidelijk: alle warmste jaren sinds het begin van de metingen dateren van deze eeuw en 2014 was een recordjaar. De onderzoekers keken naar het grootste deel van Europa, waarvoor al honderd jaar gegevens zijn. Daaruit blijkt dat het gebied ongebruikelijk warm was door de klimaatverandering. 12 procent van het gebied kende vorig jaar warmterecords, maar geen enkel kouderecord.

Tegenstrijdige resultaten

Ook het aantal bosbranden in Californië in 2014 was het op een na hoogste sinds 1996. De opwarming speelt hier duidelijk mee. De Argentijnse hittegolf in december was door de opwarming vijf keer meer zo voorspelbaar. In het Amerikaanse Middenwesten wordt de winter steeds minder koud en ook extreme hittegolven in Azië en Australië zijn duidelijk aangezwengeld door de onze uitstoot van broeikasgassen, zo staat in de studie die verschijnt in het Bulletin of the American Meteorological Society.

Ook extreme koude, regenval en stormen kunnen vingerafdrukken zijn van de opwarming, maar niet altijd. Zeker is dat de tropische cyclonen die Hawaï troffen, voor een groot stuk meer te verwachten waren door de opwarming. In de Franse Cevennen was de extreme regenval vorig jaar drie keer meer te verwachten door de opwarming in vergelijking met de jaren 50.

Nog meer voorbeelden zijn de winterstormen in Nepal, zware regenval in Canada en Nieuw-Zeeland, droogte in Afrika en het Midden-Oosten. Ook de vernielende overstromingen in Jakarta zijn meer dan waarschijnlijk veroorzaakt door de opwarming van de aarde.

Australiërs zoeken verkoeling tijdens een hittegolf in januari 2014. Beeld EPA

Nooit de enige reden

De wetenschappers benadrukken dat de opwarming nooit de enige reden van extreem weer is en in dertien gevallen vonden ze inderdaad geen verband. Maar de rol van deze menselijke factor blijkt hier wel duidelijker dan ooit. En het gaat zowel om stijgingen in het aantal voorvallen als qua intensiteit.

"We hebben nog meer gegevens nodig om dit beter te begrijpen, want sommige resultaten zijn ook tegenstrijdig", zegt onderzoeker François Massonet (UCL), die aan een van de deelstudies deelnam. Hij ontdekte dat er meer zee-ijs op de Zuidpool bijkwam, wat niet strookt met de opwarming en eerder met windvariaties te maken heeft. "Maar het totaal van deze resultaten toont hoezeer de mens het klimaat verandert. Hoe meer kennis we daarover krijgen, hoe beter we ons kunnen aanpassen."

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden