Woensdag 27/05/2020

Wetenschap

‘Hersenloze muis’ moet erfelijke ziekten ­helpen te begrijpen

Maar is het een muizenembryo?Beeld Hubrecht Instituut

In de strijd tegen erfelijke ziekten brengen weten­schappers een opmerkelijk nieuw wapen in stelling: een klontje muizencellen dat verdacht veel lijkt op een beginnend embryo – maar dan zonder hersenen.

De structuurtjes die Susanne van den Brink en collega’s van het Hubrecht Instituut in Utrecht maakten, zijn zo klein als de punt achter deze zin, zien eruit als wormpjes en blijven maar een week leven. Maar haal ze uit elkaar en ze blijken celtypen te bevatten die kunnen uitgroeien tot organen, een kop, zenuwbanen en zelfs voortplantingscellen. Alleen het brein ontbreekt nog, melden de wetenschappers in Nature.

Dat laatste is goed nieuws, zegt Van den Brink. “Het is beter als er geen hersenen ontstaan. Dan kan het ook geen pijn voelen.” Levensvatbaar zijn de structuren niet.

De ‘embryo’s’ staan voor een nieuwe vorm van biologie die Van den Brink toevallig op het spoor kwam toen ze jaren geleden als student enkele nog ongespecialiseerde stamcellen aan elkaar plakte. Tot haar verbazing begon daaruit iets te groeien dat verdacht veel leek op een embryo. Ideaal voor onderzoek, zo’n semi-embryo: in de meeste landen mogen wetenschappers geen menselijke embryo’s opkweken tot ze meer dan een celklompje zijn.

De nieuwe experimenten gaan verder: door het knutsel­embryo in een gel te stoppen, groeit het knoedeltje cellen uit tot een soort wormpje met het prille begin van een ruggegraat. “Misschien is de ondersteuning door die gel wel essentieel”, vermoedt Van den Brink. Het is voor het eerst dat wetenschappers een kneedembryo zien uitgroeien tot iets met een (beginnende) ruggegraat.

“Superboeiend”, vindt ook hoogleraar ontwikkelingsbiologie Susana Chuva de Sousa Lopes (LUMC). Vooral dat het kweeksel zijn interne klok heeft aangezet, vindt ze een grote stap vooruit. “We zijn op gang en dat is geweldig. Maar we zijn nog niet in de buurt van een echte embryo.”

Uiteindelijke doel van het onderzoek is te begrijpen hoe embryo’s zich ontwikkelen en hoe miskramen en erfelijke afwijkingen ontstaan. Het onderzoek moet ook helpen dierproeven te verminderen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234